Τι ζητούν οι κυβερνήσεις της ΕΕ και τις φοβούνται ενόψει του στόχου που τέθηκε για απεξάρτηση έως το τέλος του 2027

«Αυστηρή εμπιστευτικότητα», αναφορικά με τα επιμέρους σχέδιά τους για τη σταδιακή εξάλειψη από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027 επιδιώκουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις .

Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο, το οποίο αποκαλύφθηκε πρόσφατα από το Reuters, αρκετές χώρες έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να προστατεύσουν αυτές τις πληροφορίες με μια λεγόμενη ρήτρα «επαγγελματικού απορρήτου», εμποδίζοντας την αποκάλυψή τους χωρίς προηγούμενη συμφωνία από τα αντίστοιχα κράτη. Στόχος είναι να αποφευχθούν οι εικασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ακανόνιστες κινήσεις στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας. Η Δανία, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), έχει υποστηρίξει αυτήν την πρόταση, επιδιώκοντας να αντιμετωπίσει τους φόβους που εξέφρασαν πολλά κράτη μέλη σχετικά με τις πιθανές αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις της πλήρους διαφάνειας.

Εμπιστευτικότητα των εθνικών στρατηγικών

Οι ευαίσθητες λεπτομέρειες που περιλαμβάνονται σε αυτά τα εθνικά σχέδια περιλαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα, ακριβή χρονοδιαγράμματα εφαρμογής και εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού που προορίζονται να αντικαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι κυβερνήσεις φοβούνται ότι η πρόωρη αποκάλυψη θα μπορούσε να επιτρέψει σε τρίτες χώρες, ιδίως στη Ρωσία, να χειραγωγήσουν τις αγορές φυσικού αερίου εκμεταλλευόμενες αυτές τις πληροφορίες. Η εμπιστευτικότητα θα επέτρεπε έτσι στα κράτη να διατηρήσουν περιθώριο ελιγμών και να διαχειριστούν την ενεργειακή μετάβαση εντός της Ένωσης πιο ομαλά. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση παραμένει αμφισβητούμενη εντός της ίδιας της ΕΕ, υπογραμμίζοντας τις συνεχιζόμενες εσωτερικές εντάσεις σε αυτό το ζήτημα.

Αντιπολίτευση και εσωτερικές εντάσεις

Ορισμένες χώρες-μέλη, ιδίως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, αντιτίθενται ενεργά στο ευρωπαϊκό σχέδιο για σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027. Και τα δύο κράτη έχουν εκφράσει με κάθε τρόπο την ανησυχία τους σχετικά με την ενεργειακή τους ασφάλεια, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις τρέχουσες ρωσικές προμήθειες. Η Σλοβακία, ειδικότερα, έχει απειλήσει να εμποδίσει την υιοθέτηση του επόμενου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ κατά της Μόσχας, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες ανησυχίες των χωρών που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από τις Βρυξέλλες. Αυτή η απόκλιση υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων εντός των ευρωπαϊκών θεσμών σχετικά με το ενεργειακό μέλλον της ηπείρου.

Επιπτώσεις για την αγορά φυσικού αερίου

Αυτό το αίτημα για εμπιστευτικότητα έρχεται καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις νομοθετικές προσπάθειες για την τον πλήρη απογαλακτισμό από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες τα επόμενα χρόνια. Επί του παρόντος, η Ρωσία παραμένει ένας από τους κύριους προμηθευτές φυσικού αερίου της Ευρώπης, παρά τη δραστική μείωση των εισαγόμενων όγκων από την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Η ενισχυμένη εμπιστευτικότητα των εθνικών σχεδίων θα μπορούσε να αυξήσει την αβεβαιότητα για τους επενδυτές και τις εταιρείες στον ενεργειακό τομέα, οι οποίοι αντιμετωπίζουν μειωμένη ορατότητα στις μελλοντικές στρατηγικές εφοδιασμού. Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου θα μπορούσε επομένως να βιώσει αυξημένη αστάθεια, λόγω εικασιών σχετικά με τα ακριβή μέτρα που θα υιοθετήσει κάθε χώρα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη λάβει οριστική απόφαση σχετικά με την πρόταση αυτή, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έντονων εσωτερικών διπλωματικών διαπραγματεύσεων.

Πώς διαμορφώνεται η αγορά

Εν τω μεταξύ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη διαμορφώνονται στα 35€/MWh, στα υψηλότερα επίπεδα των δύο τελευταίων εβδομάδων, εν μέσω προβλέψεων για αύξηση των θερμοκρασιών πάνω από τον μέσο όρο καιρό και σταθερή προσφορά. Η επόμενη εβδομάδα αναμένεται να φέρει αυξημένες θερμοκρασίες, μετά τον θερμότερο Ιούνιο που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη.

Η περιοχή είδε τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 38°C, λόγω τόσο της ακραίας ζέστης στην ξηρά όσο και των ρεκόρ θερμοκρασιών στη θάλασσα στη δυτική Μεσόγειο. Εν τω μεταξύ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε χαλαρούς κανόνες αποθήκευσης φυσικού αερίου, επιτρέποντας στις χώρες μέχρι τον Δεκέμβριο να επιτύχουν τον στόχο αποθήκευσης 90%, μειώνοντας τον κίνδυνο διογκωμένων τιμών.

Αξιοσημείωτα είναι και τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει νέα έκθεση της Wood Mackenzie σχετικά την εικόνα της αγοράς τους επόμενους 18 μήνες. Η πρόβλεψη της εξελισσόμενης δυναμικής στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου απαιτεί την κατανόηση ενός σύνθετου φάσματος παραγόντων. Καθώς οι παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου γίνονται όλο και πιο αλληλένδετες και η γεωπολιτική παρεμβαίνει στην προσφορά και τη ζήτηση, το έργο αυτό καθίσταται όλο και πιο δύσκολο για τους εμπόρους. Τρέχουσα κατάσταση της αγοράς

Σύμφωνα με τους αναλυτές της Wood Mackenzie τα καιρικά φαινόμενα και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι ήταν οι βασικοί παράγοντες που διαμόρφωσαν τις τιμές του φυσικού αερίου στην
Ευρώπη τους τελευταίους μήνες. Ένας κρύος χειμώνας ώθησε τις τιμές κοντά στα 17 δολάρια ΗΠΑ/mmbtu τον Ιανουάριο, αλλά μειώθηκαν γρήγορα εν μέσω ανανεωμένων ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και της ανακοίνωσης σαρωτικών δασμών από τις ΗΠΑ. Οι τιμές στη συνέχεια ανέβηκαν απότομα μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Με ορισμένους από αυτούς τους κινδύνους να υποχωρούν τώρα, οι traders στρέφουν την προσοχή τους πίσω στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς, με τα επίπεδα αποθήκευσης να παραμένουν πολύ κάτω από τον εποχιακό μέσο όρο καθώς ξεκινά το καλοκαίρι.

Διαρθρωτική μείωση της ζήτησης

Ακόμα και αφού ληφθούν υπόψη οι κλιματικοί παράγοντες, η μοντελοποίηση της Wood Mackenzie δείχνει μια διαρθρωτική μείωση τόσο της ζήτησης φυσικού αερίου για οικιακούς και εμπορικούς όσο και για βιομηχανικούς σκοπούς στην Ευρώπη. Στις οικιακές και εμπορικές δραστηριότητες αυτό οφείλεται κυρίως στις βελτιώσεις στην απόδοση μέσω της αυξημένης χρήσης αντλιών θερμότητας, μειώνοντας τη ζήτηση φυσικού αερίου για θέρμανση. Στη βιομηχανία, αναμένουν ότι η ζήτηση φέτος θα είναι έως και 20% χαμηλότερη από ό,τι πριν από τη σύγκρουση Ουκρανίας-Ρωσίας. Ωστόσο, έως και 10% της βιομηχανικής ζήτησης θα μπορούσε να επιστρέψει βραχυπρόθεσμα, ανάλογα με την αλλαγή καυσίμων στον τομέα της διύλισης ή την αυξημένη παραγωγή αμμωνίας, που αποτελούν τους δύο κύριους παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση βιομηχανικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

Πηγή: ot.gr

• Διαβάστε επίσης: Γιατί η ΕΚΤ μπορεί να χρειαστεί να μειώσει περισσότερο τα επιτόκια