Οι προβλέψεις για την οικονομία και οι δαπάνες του κράτους – Γεωπολιτικές αναταραχές και Τερματικό στο Βασιλικό στους δημοσιονομικούς κινδύνους

Η περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 62% καθώς και η ενίσχυση του κονδυλίου για την αγορά νερού, αποτελούν ορισμένα από τα κύρια σημεία του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027. Οι κοινωνικές παροχές παρουσιάζοντας αύξηση σε σύγκριση με το 2026 ενώ αντίθετα, οι δαπάνες για στέγαση μειώνονται. 

Την ίδια ώρα, οι γεωπολιτικές αναταραχές και οι πόλεμοι επηρεάζουν τις προοπτικές της κυπριακής οικονομίας. Ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός, αναφερόμενος χθες στους κινδύνους που δημιουργεί το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, υπογράμμισε ότι οι παράγοντες αυτοί έχουν ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το Υπουργικό ενέκρινε τον προϋπολογισμό του 2027 - Στα €11,1 δισ. και με αυξημένες αμυντικές δαπάνες

Στους δημοσιονομικούς κινδύνους συγκαταλέγονται και οι εξελίξεις γύρω από το τερματικό στο Βασιλικό, καθώς και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και των φυσικών καταστροφών που φέρνουν ανάγκες για αποζημιώσεις.  

Ο προϋπολογισμός εγκρίθηκε χθες από το Υπουργικό Συμβούλιο, και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή μέχρι αρχές Οκτωβρίου με στόχο η συζήτηση και εξέτασή του στην Επιτροπή Οικονομικών να αρχίσει στις 12 Οκτωβρίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τα μεγάλα στοιχήματα του τέταρτου προϋπολογισμού της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη

Μεσοπρόθεσμες προοπτικές της κυπριακής οικονομίας

Σύμφωνα με το βασικό μακροοικονομικό σενάριο του Υπουργείου Οικονομικών, οι προοπτικές της κυπριακής οικονομίας μεσοπρόθεσμα παραμένουν θετικές ωστόσο με σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας

Διευκρινίζεται ότι, οι προβλέψεις για το μακροοικονομικό σενάριο του Υπουργείου Οικονομικών βρίσκονται σε διαδικασία αναθεώρησης η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου 2026 και κατά συνέπεια ενδέχεται να διαφοροποιηθούν.

• Ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να κυμανθεί γύρω στο 2,9% το 2027, ενώ τα έτη 2028 και 2029 αναμένεται να κυμανθεί στο 3,0% αντίστοιχα.
   
• Ο ρυθμός πληθωρισμού (ΔΤΚ) για το 2027 προβλέπεται να κυμανθεί στο 2,5%, ενώ για τα έτη 2028 - 2029 προβλέπεται να μειωθεί και να παραμείνει στο 2%, αντίστοιχα.
   
• Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να παραμείνει γύρω στο 4,5% του εργατικού δυναμικού το 2027 – 2029 (πλήρης απασχόληση).

• Τοο δημοσιονομικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης για το 2026 αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικό και να κυμανθεί στο 2,3% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με πλεόνασμα ύψους 3,4% το 2025. Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 3,6% για το 2026, σε σύγκριση 4,5% του ΑΕΠ τον προηγούμενο χρόνο.
   
• Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα παραμείνει σε πτωτική πορεία και να περιοριστεί στο τέλος του 2029 στο 38,4%.

Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027

Ο προϋπολογισμός του 2026 είναι ύψους €11,1 δισ. χωρίς τις δαπάνες για τοκοχρεολύσια.

Αύξηση αμυντικών δαπανών και κονδυλίου για αγορά ύδατος

Οι λειτουργικές δαπάνες το 2027 προβλέπεται να αυξηθούν κατά 15,4% και να ανέλθουν στα €1.855,4εκ. σε σύγκριση με €1.607,8εκ. το 2026 (αύξηση ύψους €247,6εκ.).

Η αύξηση οφείλεται κυρίως στην αυξημένη πρόνοια για δαπάνες άμυνας και αστυνόμευσης κατά περίπου €261,6 εκ, στην αύξηση που έχει γίνει στο κονδύλι της αγοράς ύδατος κατά €26 εκ., και αυξήσεις στις δαπάνες για Συντηρήσεις και Επιδιορθώσεις κατά €24,5 εκ.

Κοινωνικές παροχές, στέγαση, συνεισφορές σε ΤΚΑ και ΓεΣΥ, χορηγίες σε Τοπική Αυτοδιοίκηση

Οι κοινωνικές παροχές ανέρχονται στα €2,3 δισ.  παρουσιάζοντας αύξηση ύψους 2,9% σε σύγκριση με πέρσι.

Οι συνεισφορές του Δημοσίου στα Ταμεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ΓεΣΥ είναι στο €1,7δισ.,

 Επιπλέον, η συνεισφορά της Κυπριακής Δημοκρατίας στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. ανέρχεται στα €399,4 εκατ.

Προς τους ημικρατικούς οργανισμούς προβλέπεται το κονδύλι των €382,4 εκατ.

Μειωμένο είναι το κονδύλι για παροχές στέγασης, το οποίο περιορίζεται στα €93,9 εκατ. το 2027, από €101,1 εκατ. το 2026.

Την ίδια ώρα, οι μεταβιβάσεις προς τις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διαμορφώνονται στα €147,8 εκατ.

Έργα σε εξέλιξη

Τα πιο σημαντικά έργα τα οποία είτε βρίσκονται σε εξέλιξη, είτε προγραμματίζεται η έναρξη τους εντός του 2027, και χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους είναι τα πιο κάτω:

Φόροι

Τα έσοδα του Τμήματος Φορολογίας διαμορφώνονται ως εξής:

Δημοσιονομικοί Κίνδυνοι

Αναφορικά με τους δημοσιονομικούς κινδύνους, το Υπουργείο Οικονομικών επισημαίνει τους κινδύνους που προκύπτουν λόγω της επιδείνωσης των γεωπολιτικών εξελίξεων που δυνατό να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα του τόπου. 

Περαιτέρω, το Υπουργείο σημειώνει ότι, υπάρχει ενδεχόμενο επιδείνωσης των δημοσιονομικών του Κράτους λόγω απρόβλεπτων καταστάσεων που μπορούν να προκύψουν από την κλιματική αλλαγή, όπως φυσικές καταστροφές, ανάγκη για αποζημιώσεις στον πρωτογενή τομέα και επενδύσεις σε υποδομές και έργα πρόληψης και ετοιμότητας.

Ταυτόχρονα, το Υπουργείο Οικονομικών υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να τύχουν διαχείρισης οι ενδεχόμενες επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν σε σχέση με το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό.