Μήπως πέρα από την «απωθητική φύση» των επαγγελμάτων που έχουν έλλειψη εργατικού δυναμικού, φταίνε και οι χαμηλοί μισθοί;

του Χρίστου Πέτρου

Εδώ και μήνες οι εργοδοτικές οργανώσεις επικαλούνται ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Υποστηρίζουν πως αν δεν καλυφθούν άμεσα οι κενές θέσεις, θα προκληθεί δυσλειτουργία σε μια σειρά από επιχειρήσεις και θα χαντακώσουν την αναπτυξιακή τους προοπτική.

Ως προς τούτο, στο πλαίσιο του διαλόγου των κοινωνικών εταίρων με την Υπουργό Εργασίας Ζέτα Αιμιλιανίδου, είναι ανοικτό και το θέμα της αναδιαμόρφωσης της «Στρατηγικής για την απασχόληση ξένου εργατικού δυναμικού» και συγκεκριμένα εργατών από τρίτες χώρες.

Την περασμένη Πέμπτη μάλιστα η ΟΕΒ δημοσιοποίησε τα ευρήματα σχετικής έρευνας που πραγματοποίησε μεταξύ 25/10/21 και 8/11/21 με τη συμμετοχή 320 επιχειρήσεων σχετικά με τις «δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις αναφορικά με την εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού».

Όπως αναφέρεται και στον πρόλογο της έρευνας, τα δεδομένα που προκύπτουν απ’ αυτήν «θα βοηθήσουν στην προώθηση στοχευμένων εισηγήσεων», μεταξύ άλλων και προς την Υπουργό Εργασίας.

Ανάγκες για 8.657 άτομα

Από την έρευνα της ΟΕΒ  προκύπτει πως συνολικά οι ανάγκες των επιχειρήσεων, σε βραχυπρόθεσμο (άμεσα) και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα (πρώτο εξάμηνο 2022) ανέρχονται σε 8.657 άτομα. Συγκεκριμένα οι κυπριακές επιχειρήσεις χρειάζονται μέχρι το τέλος του έτους 4160 άτομα, ενώ επιπλέον μέχρι τα μέσα του 2022 οι ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό, ανέρχονται στα 4497 άτομα.

Σε ποιους τομείς υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού

Αν και στην τελευταία συνάντηση που είχαν οι κοινωνικοί εταίροι με την Υπουργό Εργασίας για το θέμα της έλλειψης προσωπικού, φάνηκε ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στον ξενοδοχειακό τομέα και το λιανεμπόριο, τα στοιχεία της έρευνας μαρτυρούν ότι το ζήτημα είναι ευρύτερο.

Ενδεικτικά, οι συνολικές βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες ελλείψεις (μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2022) ανέρχονται:

• Για ανειδίκευτο προσωπικό (εργάτες γεν. καθηκόντων / προσωπικό καθαριότητας) σε 2576   
• Για το λιανεμπόριο (πωλητές / κρεοπώλες / προσωπικό αποθήκης) σε 1894
• Για τεχνίτες (υδραυλικούς / συγκολλητές) σε 105
• Για Οικοδόμους / καλουψίδες σε 122
• Για τον επισιτιστικό κλάδο (μάγειρες / τραπεζοκόμους) σε 2169
• Για οδηγούς / μηχανοδηγούς σε 517
• Για Γραφειακό προσωπικό / Λογιστές σε 319
• Για ειδικευμένο προσωπικό (απόφοιτους πανεπιστημίου) σε 656

11.000 άνεργοι «ικανοί και διαθέσιμοι» για εργασία

Τα ευρήματα της έρευνας είναι κατά κάποιον τρόπο «εντυπωσιακά» αν αναλογιστεί κανείς ότι παρά τα μειωμένα ποσοστά ανεργίας (3,6% σύμφωνα με την τελευταία μέτρηση της Εurostat), ο πραγματικός αριθμός των εγγεγραμμένων «ικανών και διαθέσιμων για εργασία» ανέργων, σύμφωνα με την ίδια την Υπουργό Εργασίας, ανέρχεται στις 11.000 άτομα.

Απάντηση στο αντανακλαστικό ερώτημα «γιατί δεν αξιοποιούνται οι εγγεγραμμένοι άνεργοι για την κάλυψη των αναγκών στην αγορά εργασίας» που φτάνουν μάλιστα τις 8657 άτομα, επιχειρεί να δώσει συμφωνία της Ζέτας Αιμιλιανίδου με τους κοινωνικούς εταίρους:

Οι εργοδοτικές οργανώσεις θα στείλουν συγκεκριμένα αιτήματα και αριθμούς για τις επιχειρήσεις και τις ανάγκες που έχουν για εργατικό δυναμικό. Κατόπιν βάσει των συμφωνηθέντων, θα γίνει συσχετισμός των αναγκών των επιχειρήσεων με τον κατάλογο των εγγεγραμμένων ανέργων προκειμένου να εξευρεθούν άτομα που μπορούν να καλύψουν τις κενές θέσεις εργασίας.

Μάλιστα σε περίπτωση που κάποιες θέσεις απαιτούν συγκεκριμένες δεξιότητες, θα δοθεί χρόνος στους προτιθέμενους για εργασία ανέργους να καταρτιστούν για να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις της εργασίας που θα τους προσφερθεί.

Εκεί και όπου οι θέσεις εργασίας δεν μπορούν να καλυφθούν από ντόπιους και κοινοτικούς εργάτες, τότε θα υποβληθούν αιτήσεις για άτομα από τρίτες χώρες. Και όλα αυτά υπό την προϋπόθεση ότι οι εργοδότες των επιχειρήσεων που θα αιτηθούν να προσλάβουν εργαζόμενους από τρίτες χώρες, δεν έχουν προβεί σε αδικαιολόγητες απολύσεις προσωπικού. 

Μισθοί και εργασιακές παροχές, λείπουν από την εξίσωση…

Από την εργοδοτική πλευρά διατυπώνεται άλλοτε ευθέως και άλλοτε πλαγίως το επιχείρημα πως εν πολλοίς οι κενές θέσεις υπάρχουν επειδή αφορούν επαγγέλματα που δεν έχουν ζήτηση από Κύπριους ή κοινοτικούς εργάτες. Ως εκ τούτου «προκύπτει» η ανάγκη να αναδιαμορφωθεί και να γίνει ελαστικότερο το πλαίσιο της στρατηγικής για την απασχόληση εργατών από τρίτες χώρες.

Όπως όμως φαίνεται από τα στοιχεία της έρευνας της ΟΕΒ, οι κλάδοι στους οποίους εντοπίζεται το πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού, ποικίλουν παρά το γεγονός ότι κάποιοι εξ αυτών κατέχουν τη μερίδα του λέοντος.

Συνεπώς πέρα από τη «φύση» της δουλειάς, αυτό που δεν φαίνεται πουθενά είναι μια σειρά από ποιοτικά στοιχεία που πρέπει να προσμετρηθούν για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με τους λόγους που «απωθούν» τους Κύπριους και κοινοτικούς εργάτες από τα επαγγέλματα αυτά.

Με δεδομένα μάλιστα στοιχεία που θέλουν τους κοινοτικούς εργάτες να εγκαταλείπουν τη χώρα μας επειδή βρίσκουν αρκετά ψηλό πλέον το κόστος ζωής και άρα δεν τους συμφέρει να μένουν και να εργάζονται εδώ, τότε πέρα από τη «φύση» των επαγγελμάτων που «απωθούν» τους εγγεγραμμένους ανέργους, μια ειλικρινής προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος πρέπει να στρέψει το βλέμμα και προς άλλες κατευθύνσεις.

Αν δηλαδή, δίνονται ικανοποιητικοί μισθοί, αν τηρούνται οι συμβάσεις εργασίας, αν πληρώνονται οι υπερωρίες, αν οι εργασιακές παροχές καθιστούν θελκτικές τις κενές θέσεις εργασία… 

• ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τα 2/3 των επιχειρήσεων έχουν αυξήσεις στις τιμές τους μέχρι 30%

ΠΗΓΗ: Σημερινή