Πολλές εταιρείες επενδύουν στο AI ώστε να αυξήσουν την αποδοτικότητα και ορισμένες τη χρησιμοποιούν ως αφορμή για περικοπές – Οι ανησυχίες για αντικατάσταση των εργαζομένων από το AI αυξάνονται

Στο άμεσο μέλλον, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να μετασχηματίσει πολλούς ρόλους στην εργασία, αντί να τους αντικαταστήσει πλήρως.

Η Έριν Μακ Γκοφ ακούει συχνά την ίδια ανησυχία από τους εργαζόμενους: ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να απειλήσει τις θέσεις εργασίας τους.

«Υπάρχουν άνθρωποι που κάθε μέρα αισθάνονται ότι εκπαιδεύουν τον αντικαταστάτη τους», λέει η Μακ Γκοφ, η οποία έχει ιδρύσει και διευθύνει την πλατφόρμα επαγγελματικής εκπαίδευσης AdviceWithErin.

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι το 30% των Αμερικανών θεωρεί πιθανό οι θέσεις εργασίας τους να γίνουν περιττές εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι φοιτητές αλλάζουν το αντικείμενο των σπουδών τους, επηρεασμένοι από τις πιθανές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας.

Η ανησυχία αυτή δεν είναι αβάσιμη. Οι επιχειρήσεις επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια στην τεχνητή νοημοσύνη με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας. Αν η τεχνολογία αναλάβει εργασίες για τις οποίες σήμερα πληρώνονται εργαζόμενοι, αυτό θα επιτρέψει τη σημαντική μείωση του μισθολογικού κόστους για τις επιχειρήσεις. Ήδη, ορισμένες εταιρείες αναφέρουν πως έχουν αντικαταστήσει υπαλλήλους με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Άλλες εταιρείες, όπως η BNY, χρησιμοποιούν «ψηφιακούς υπαλλήλους» για να αναλάβουν επαναλαμβανόμενες εργασίες, με στόχο να αναλάβει το προσωπικό πιο σύνθετα καθήκοντα, χωρίς να αντικαθίστανται.

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη βελτιώνεται συνεχώς, δεν προκαλεί έκπληξη ότι πολλοί εργαζόμενοι ανησυχούν πως η χρήση της σήμερα και η συμμετοχή τους στη βελτίωσή της μπορεί να μειώσει τις πιθανότητές τους να βρουν εργασία στο μέλλον. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν η Μακ Γκοφ και άλλοι ειδικοί του εργασιακού περιβάλλοντος στο Business Insider, η τεχνητή νοημοσύνη «δεν πρόκειται να αντικαταστήσει απλώς τις δουλειές των ανθρώπων μία προς μία».

Αυτό συμβαίνει καθώς οι περισσότερες εργασίες απαιτούν την ταυτόχρονη διαχείριση πολλών καθηκόντων, την αντιμετώπιση ασαφειών και τη λήψη αποφάσεων. Συνεπώς, δεν είναι εύκολο για την τεχνητή νοημοσύνη να αντικαταστήσει τους εργαζόμενους απλώς παρακολουθώντας τη δουλειά τους.

«Δεν είμαστε κοντά σε κάτι τέτοιο σε σχεδόν κανέναν τομέα», δήλωσε ο Τζέι Πι Γκόουντερ, αντιπρόεδρος και κύριος αναλυτής της Forrester Research.

Η Μακ Γκοφ περιέγραψε πρόσφατα μια εμπειρία της, όταν κάποιος εξέφρασε την ανησυχία ότι εκπαιδεύει την τεχνητή νοημοσύνη για να του πάρει τη δουλειά, ενώ στην πραγματικότητα εργαζόταν ως διαχειριστής προϊόντων. Η Μακ Γκοφ τον διαβεβαίωσε ότι, λόγω της άμεσης επαφής του με τους πελάτες, η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πιθανό να αναλάβει τη θέση του στο άμεσο μέλλον.

Γιατί οι ανησυχίες δεν εξαφανίζονται;

«Ένας αυξανόμενος αριθμός διευθυντών αποδίδει τις απολύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Συχνά, όμως, αυτές οι περικοπές θέσεων εργασίας και η περιορισμένη πρόσληψη προσωπικού σχετίζονται περισσότερο με τις υπερβολικές προσλήψεις κατά την περίοδο της πανδημίας, τα υψηλότερα επιτόκια και την οικονομική αβεβαιότητα», σύμφωνα με τον Γκόουντερ.

«Πρόκειται για μύθο. Είναι μια μορφή υπερβολικής προβολής της τεχνητής νοημοσύνης, ώστε οι εταιρείες να δικαιολογήσουν τις απολύσεις», εξήγησε.

Ο Γκόουντερ επεσήμανε ότι, για να δικαιολογήσουν τις τεράστιες επενδύσεις τους στην τεχνολογία, «οι εταιρείες και οι επενδυτές τους συχνά ισχυρίζονται ότι θα αντικαταστήσουν μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού».

«Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι σε θέση να αναλάβει τόσες πολλές θέσεις εργασίας. Παράλληλα, πολλά από τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται σήμερα δεν μπορούν να μάθουν απλώς παρατηρώντας τις εργασίες των ανθρώπων», πρόσθεσε ο ίδιος.

«Για αρκετούς εργαζόμενους, η ανησυχία προέρχεται από έναν βαθύτερο φόβο: καθώς η τεχνητή νοημοσύνη βελτιώνεται, καθίσταται πιο δύσκολο να δικαιολογηθούν οι μισθοί τους», επισήμανε η Άλεξ Ρόζενμπλατ, κοινωνιολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Uberland».

«Τα όρια μεταξύ των καθηκόντων που εκτελεί ο άνθρωπος και αυτών που αναλαμβάνει η τεχνολογία είναι τόσο ασαφή, που καθιστούν δύσκολη τη διαπραγμάτευση», εξήγησε η ίδια.

Τι παρακινεί τελικά τους εργαζόμενους να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη;

Για να ενθαρρύνουν οι εταιρείες τις ομάδες τους να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη, πρέπει πρώτα να ξεπεράσουν την ανησυχία των εργαζομένων ότι θα αντικατασταθούν.

«Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με σαφή επικοινωνία ότι ο σκοπός χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης είναι να υποστηρίξει τους εργαζόμενους, βοηθώντας τους να γίνουν πιο επιτυχημένοι και παραγωγικοί», σύμφωνα με τον Γκόουντερ.

«Αν ο στόχος ήταν να αντικατασταθούν οι εργαζόμενοι, οι εταιρείες δεν θα τους μάθαιναν πώς να χρησιμοποιούν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ως μέρος της καθημερινής τους δουλειάς», τόνισε.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εταιρείες ενημερώνουν ρητά τους εργαζόμενους ότι η χρήση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης θα συμβάλει στην βελτίωση της αποδοτικότητας, ενώ ταυτόχρονα θα υποστηρίξει την εργασία τους. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την κατηγοριοποίηση δεδομένων ή την παροχή ανατροφοδότησης, ως μέρος των καθημερινών τους καθηκόντων.

«Όταν οι εταιρείες συλλέγουν δεδομένα σχετικά με τον τρόπο εργασίας των ανθρώπων, ο στόχος τους είναι συχνά η αυτοματοποίηση ρουτινών καθηκόντων, και όχι η αντικατάσταση ολόκληρων θέσεων εργασίας», εξήγησε ο Γκόουντερ.

Ακόμη και σε θέσεις με σαφείς διαδικασίες, όπως ο προγραμματισμός ή η εξυπηρέτηση πελατών, εν είναι εφικτό για την τεχνητή νοημοσύνη να αντικαταστήσει πλήρως τους εργαζόμενους. Παρ’ όλα αυτά, είναι πιθανό συνολικά να μειωθεί ο αριθμός ορισμένων θέσεων εργασίας.

«Για τους περισσότερους εργαζόμενους, η τεχνητή νοημοσύνη θα λειτουργήσει ενισχυτικά και όχι αντικαταστατικά τα επόμενα χρόνια», δήλωσε ο Γκόουντερ.

Αυτό φαίνεται και από τα στοιχεία της αγοράς εργασίας, καθώς οι αγγελίες για θέσεις μηχανικών λογισμικού αυξήθηκαν σημαντικά το 2026, αντίθετα με την αντίληψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη περιορίζει τις ευκαιρίες για τους προγραμματιστές.

Οι εργαζόμενοι έχουν βρεθεί σε αυτή τη θέση και στο παρελθόν

Η Ρόζενμπλατ σημειώνει ότι οι εργαζόμενοι έχουν ανησυχήσει και στο παρελθόν ότι μπορεί να χάσουν τη δουλειά τους. Αναφέρεται στην εποχή που εμφανίστηκε το διαδίκτυο πριν από δεκαετίες, όταν πολλά επαγγέλματα χρειάστηκε να προσαρμοστούν σε νέα εργαλεία και τρόπους εργασίας.

«Όσοι κατάφεραν να ενσωματώσουν αυτά τα νέα εργαλεία στις πρακτικές τους μπόρεσαν να ευημερήσουν, ενώ όσοι δεν το έκαναν έμειναν πίσω», αναφέρει η Ρόζενμπλατ.

Ο Αντρέι Ράντοβανόβιτς, ένας 21χρονος φοιτητής στο Τάμπα που δημιουργεί βίντεο για διάφορους πελάτες, αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη και δεν ανησυχεί ότι, ουσιαστικά, παρέχει πληροφορίες σε έναν μελλοντικό ανταγωνιστή. «Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι βασίζομαι στη δημιουργικότητά μου για να γνωρίζω τι θα τραβήξει την προσοχή του κοινού», σύμφωνα με τον ίδιο.

Είτε πρόκειται για τη δημιουργία μιας διαφήμισης, είτε για ένα εταιρικό εκπαιδευτικό βίντεο, ο Ράντοβανόβιτς συνεχίζει να χρησιμοποιεί παραδοσιακά εργαλεία λογισμικού για να καλύψει τα κενά όπου η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζει περιορισμούς, συνδυάζοντας με αυτόν τον τρόπο αυτοματοποιημένες και χειροκίνητες διαδικασίες.

Ο Ράντοβανόβιτς επισημαίνει ότι αυτή η προσέγγιση λειτουργεί ως σημαντική υπενθύμιση: «Μόνο όταν χρησιμοποιήσεις την τεχνητή νοημοσύνη στην πράξη αντιλαμβάνεσαι πόσο περιορισμένη είναι στην πραγματικότητα», αναφέρει.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Αναμένεται το «πράσινο φως» από το Υπουργικό για τον διαχωρισμό ΕΕΕ και αναπηρικού επιδόματος