Η αυξημένη χρήση φυσικού αερίου στη Βρετανία, λόγω της υποχώρησης της πυρηνικής παραγωγής, αναδεικνύει τις προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης παρά τη συνεχιζόμενη άνοδο των ανανεώσιμων πηγών

Για πρώτη φορά μετά από τέσσερα χρόνια, η Ηνωμένο Βασίλειο αύξησε το ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ορυκτά καύσιμα, εξέλιξη που αναδεικνύει τις δυσκολίες του κυβερνητικού σχεδίου για ένα πλήρως «καθαρό» ενεργειακό σύστημα έως το 2030.

Η μεγαλύτερη εξάρτηση από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, προκειμένου να αντισταθμιστεί η πτώση της πυρηνικής παραγωγής, οδήγησε σε υψηλότερες εκπομπές ρύπων, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές έφτασε σε ιστορικό υψηλό. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg, βάσει δεδομένων του National Energy System Operator, η περαιτέρω ανάπτυξη της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας από μόνη της δεν επαρκεί για την επίτευξη του στόχου, αφήνοντας τη χώρα αντιμέτωπη με το κρίσιμο ερώτημα του πώς θα περιορίσει την εξάρτησή της από το φυσικό αέριο έως το τέλος της δεκαετίας.

Η αναστροφή αυτή καταδεικνύει ότι η ενεργειακή μετάβαση εισέρχεται σε μια πιο απαιτητική φάση, αφού τα πρώτα κέρδη προήλθαν κυρίως από το κλείσιμο των ανθρακικών μονάδων και τη ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών. Παρότι οι πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα καλύπτουν πλέον πάνω από το μισό της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, σταθερές μορφές ενέργειας, όπως η πυρηνική και το φυσικό αέριο, εξακολουθούν να είναι απαραίτητες όταν οι καιρικές συνθήκες περιορίζουν την παραγωγή από ΑΠΕ.

Πυρηνική κάμψη και πολιτικές πιέσεις

Η μείωση της πυρηνικής παραγωγής το περασμένο έτος οφείλεται κυρίως σε προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας, ωστόσο η διαθέσιμη δυναμικότητα αναμένεται να περιοριστεί μόνιμα τα επόμενα χρόνια. «Η συρρίκνωση του πυρηνικού στόλου καθιστά τους κυβερνητικούς στόχους εξαιρετικά δύσκολους», δήλωσε ο Άνταμ Μπελ, διευθυντής πολιτικής της συμβουλευτικής εταιρείας Stonehaven.

Η ενεργειακή στρατηγική αποτελεί βασικό πυλώνα της προσπάθειας της κυβέρνησης των Εργατικών να αναζωογονήσει την οικονομική ανάπτυξη, ωστόσο δέχεται έντονες πολιτικές επιθέσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως το Reform UK, τα οποία υποστηρίζουν ότι θα οδηγήσει επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε υπέρογκους λογαριασμούς ενέργειας.

Βloomberg

Το κρίσιμο στοίχημα της EDF

Η Electricite de France SA έχει κλείσει αρκετούς πυρηνικούς σταθμούς τα τελευταία χρόνια και από τους εννέα αντιδραστήρες που λειτουργούν σήμερα σε πέντε πυρηνικές εγκαταστάσεις, μόνο ο Sizewell B θα παραμείνει σε λειτουργία μετά τον Μάρτιο του 2030. Παράλληλα, η γαλλική εταιρεία κατασκευάζει το Hinkley Point C, ωστόσο το αμφιλεγόμενο έργο εκτιμάται ότι δύσκολα θα τεθεί σε λειτουργία πριν από το τέλος της δεκαετίας. Η EDF αναπτύσσει επίσης το Sizewell C, το οποίο, σύμφωνα με την ίδια, θα κατασκευαστεί ταχύτερα και με χαμηλότερο κόστος.

«Πολλά θα κριθούν από το αν ο πρώτος αντιδραστήρας του Hinkley C θα τεθεί σε λειτουργία έως το 2030», σημείωσε ο Μπελ. «Χωρίς αυτόν, η κυβέρνηση θα χρειαστεί να αυξήσει σε υπερβολικό βαθμό την αιολική και την ηλιακή ενέργεια, καθώς και να επενδύσει σε αποθήκευση, ώστε να επιτύχει ισοδύναμη παραγωγή». Χωρίς νέα πυρηνική ισχύ, η Βρετανία κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με απότομη μείωση της σταθερής ηλεκτροπαραγωγής, ακριβώς τη στιγμή που επιχειρεί να ολοκληρώσει την απανθρακοποίηση του συστήματος, βασικό στόχο για τη μείωση των εκπομπών και των λογαριασμών ενέργειας.

Bloomberg

Περισσότερο αέριο και υψηλότερες εκπομπές

Η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας μειώθηκε περίπου κατά 11%, στο χαμηλότερο επίπεδο άνω της τελευταίας δεκαετίας, λόγω εκτεταμένων εργασιών συντήρησης και ανεφοδιασμού καυσίμων, σύμφωνα με στοιχεία του NESO. Σημαντικές διακοπές λειτουργίας στους σταθμούς Hartlepool και Heysham συνέβαλαν στη μείωση αυτή. Για να καλυφθεί το κενό, η παραγωγή από φυσικό αέριο αυξήθηκε πάνω από 6%, οδηγώντας σε άνοδο των εκπομπών του ενεργειακού τομέα.

Η EDF ανέφερε ότι ο στόχος παραγωγής για το τρέχον έτος είναι υψηλότερος από εκείνον του 2025 και ότι σκοπεύει να διατηρήσει σε λειτουργία τους εναπομείναντες σταθμούς όσο αυτό είναι ασφαλές και οικονομικά βιώσιμο.

Ανανεώσιμες πηγές σε ιστορικό υψηλό

Σύμφωνα με τα στοιχεία του NESO, το 56,5% της ηλεκτρικής ενέργειας που τροφοδοτήθηκε στο δίκτυο πέρυσι προήλθε από πηγές χαμηλών εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ και της πυρηνικής, ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο από το 56,7% της προηγούμενης χρονιάς. «Τα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζουν αποφάσεις προηγούμενων κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένων ετών αναποφασιστικότητας και καθυστερήσεων σε νέα πυρηνικά έργα», δήλωσε κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, πάντως, συνέχισε να αυξάνεται. Το 2024 σημείωσε άνοδο περίπου 7%, φτάνοντας στο ιστορικό ρεκόρ των 109 τεραβατωρών. Η αιολική ενέργεια κατέγραψε νέο υψηλό, κοντά στις 86 τεραβατώρες, ενώ η ηλιακή παραγωγή εκτοξεύθηκε πάνω από 30%, στις περίπου 18,5 τεραβατώρες.

Πηγή: newmoney.gr

• Διαβάστε επίσης: Αρχίζουν με την αποκρατικοποίηση ΧΑΚ, συνεχίζουν με τη Cyta