Aξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προειδοποιούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα επιμείνουν ακόμη και αν εφαρμοστεί η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ

Η προοπτική ειρήνης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν μπορεί να απομακρύνει τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής έκρηξης, ωστόσο δεν φαίνεται ικανή να αλλάξει ουσιαστικά τη στάση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) απέναντι στον πληθωρισμό.

Αξιωματούχοι της ΕΚΤ διαμηνύουν ότι, ακόμη και αν αποκατασταθούν οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου έχουν ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή οικονομία και ενδέχεται να απαιτήσουν περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, και άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου υποδέχθηκαν θετικά την προοπτική αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, ωστόσο ξεκαθαρίζουν ότι δεν μετανιώνουν για την πρόσφατη αύξηση επιτοκίων και δεν θεωρούν ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού έχει κερδηθεί.

«Η ζημιά δεν σβήνει από τη μία μέρα στην άλλη»

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Σλοβακίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Πέτερ Καζίμιρ, προειδοποίησε ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την οικονομία για μεγάλο χρονικό διάστημα. «Το αυξημένο ενεργειακό κόστος πιθανότατα θα παραμείνει μαζί μας περισσότερο απ’ όσο πολλοί ήλπιζαν», δήλωσε. Όπως υπογράμμισε, ακόμη και αν εφαρμοστεί η συμφωνία ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι ζημιές που προκλήθηκαν στη Μέση Ανατολή δεν μπορούν να αποκατασταθούν άμεσα.

Η βασική ανησυχία των κεντρικών τραπεζιτών είναι ότι θα απαιτηθεί σημαντικός χρόνος για την αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών, την επανεκκίνηση της παραγωγής και την πλήρη επαναφορά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η ανάγκη αναπλήρωσης των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου ενδέχεται να διατηρήσει τις τιμές του αργού σε υψηλά επίπεδα για αρκετό διάστημα.

Ο φόβος των δευτερογενών πληθωριστικών επιπτώσεων

Για την ΕΚΤ, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι μόνο το κόστος της ενέργειας αλλά και οι δευτερογενείς επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει στην οικονομία. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής φοβούνται ότι επιχειρήσεις και εργαζόμενοι θα αντιδράσουν αυξάνοντας τιμές και μισθολογικές απαιτήσεις, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων.

Σήμερα οι περισσότεροι οικονομολόγοι εξακολουθούν να προβλέπουν περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, ενώ οι αγορές τιμολογούν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης μέσα στο 2026, η οποία θα ανεβάσει το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%.

Ο οικονομολόγος της JP Morgan Γκρεγκ Φουζέζι εκτιμά ότι η πιθανότητα ειρηνευτικής συμφωνίας μειώνει ένα μέρος της πίεσης που δέχεται η ΕΚΤ, χωρίς όμως να εξαλείφει την ανάγκη για νέες παρεμβάσεις. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, μία ακόμη αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο παραμένει το βασικό σενάριο, ενώ δεν αποκλείεται ακόμη μία κίνηση πριν από το τέλος του έτους.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες παραμένουν επιφυλακτικοί

Αντίστοιχες ανησυχίες εξέφρασαν και άλλοι αξιωματούχοι της ΕΚΤ.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Πορτογαλίας, Άλβαρο Σάντος Περέιρα, σημείωσε ότι η ομαλοποίηση της ενεργειακής αγοράς θα απαιτήσει χρόνο. Ο Λετονός κεντρικός τραπεζίτης Μάρτινς Καζάκς υποστήριξε ότι οι οικονομίες αντιμετωπίζουν πλέον διαδοχικά σοκ που συσσωρεύονται το ένα πάνω στο άλλο και ότι το σημερινό ενεργειακό σοκ δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τον κύκλο του.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, προειδοποίησε ότι η σταδιακή λήξη δημοσιονομικών μέτρων στήριξης που είχαν στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους μπορεί να ενισχύσει εκ νέου τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες. Παρόμοια θέση εξέφρασε και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ιρλανδίας, Γκάμπριελ Μακλούφ. «Το τέλος της σύγκρουσης δεν σημαίνει απαραίτητα και άμεσο τέλος του σοκ», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι παραμένει αβέβαιο πόσο γρήγορα θα αποκατασταθούν οι εφοδιαστικές αλυσίδες και θα προσαρμοστούν οι τιμές ενέργειας.

Ο Φίλιπ Λέιν βλέπει πληθωρισμό πάνω από 3%

Ιδιαίτερα ανήσυχος εμφανίζεται και ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν. Παρότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κάτω από τα 80 δολάρια ανά βαρέλι από τα περίπου 110 δολάρια που είχαν φτάσει στο αποκορύφωμα του πολέμου, ο ίδιος θεωρεί ότι η ζημιά έχει ήδη μεταφερθεί στην πραγματική οικονομία. «Τέσσερις μήνες υψηλών τιμών ενέργειας σημαίνουν ότι ο πληθωρισμός που έρχεται μέσα από τον αγωγό της οικονομίας θα παραμείνει πάνω από το 3%», ανέφερε.

Κατά τον Λέιν, οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τα τρόφιμα, τα βιομηχανικά αγαθά και τις υπηρεσίες τόσο φέτος όσο και το επόμενο έτος. Παρότι το βασικό σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% το 2028, ο δείκτης που παρακολουθεί στενά ο Ιρλανδός οικονομολόγος — ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια αλλά με τα τρόφιμα — αναμένεται να παραμείνει πάνω από αυτό το επίπεδο τουλάχιστον έως τότε.

Γιατί η ΕΚΤ ανησυχεί περισσότερο από τη Fed

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs για την Ευρώπη, Γιάρι Στεν, υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ έχει μεγαλύτερο κίνητρο να αντιδράσει στο ενεργειακό σοκ σε σχέση με τη Federal Reserve ή την Τράπεζα της Αγγλίας. Όπως εξηγεί, η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα είχε ήδη μειώσει τα επιτόκια σε ουδέτερα επίπεδα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και χρειάζεται πλέον να τα αυξήσει αν θέλει να περιορίσει τη ζήτηση και να ανακόψει τον πληθωρισμό.

Παράλληλα, η ΕΚΤ έχει έναν και μοναδικό στόχο: τη σταθερότητα των τιμών. «Ιστορικά η ΕΚΤ έχει αντιδράσει πολύ πιο συστηματικά στα ενεργειακά σοκ», σημειώνει ο Στεν.

Υπάρχουν και φωνές υπέρ της αναμονής

Δεν συμφωνούν όμως όλοι με την ανάγκη άμεσης νέας αύξησης επιτοκίων. Ο οικονομολόγος Σπύρος Ανδρεόπουλος της Thin Ice Macroeconomics υποστηρίζει ότι η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν προσφέρει στην ΕΚΤ περισσότερο χρόνο για να αξιολογήσει τα δεδομένα.

Όπως σημειώνει, η υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις στον γενικό πληθωρισμό και να βοηθήσει στη διατήρηση των πληθωριστικών προσδοκιών υπό έλεγχο. «Η συμφωνία αυξάνει την αξία της αναμονής», τονίζει, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο Σεπτέμβριος θα μπορούσε να είναι καταλληλότερη στιγμή για νέες αποφάσεις σε σχέση με τον Ιούλιο.

Λαγκάρντ: «Αν ο πληθωρισμός βγει από το μπουκάλι, θα είναι πολύ δύσκολο να επιστρέψει»

Η ίδια η Κριστίν Λαγκάρντ εμφανίστηκε προσεκτική απέναντι στην αισιοδοξία που δημιούργησε η συμφωνία. Μιλώντας σε γαλλικό ραδιόφωνο, τόνισε ότι πρόκειται ασφαλώς για θετική εξέλιξη, εφόσον επιβεβαιωθεί και επισήμως με την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η προτεραιότητα της ΕΚΤ παραμένει αμετάβλητη.

«Πρέπει να σκοτώσω τον πληθωρισμό αν ξυπνήσει ξανά», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Αν ο πληθωρισμός βγει από το μπουκάλι, θα είναι πολύ πιο δύσκολο και πολύ πιο δαπανηρό να τον βάλουμε ξανά μέσα. Μια μακροχρόνια κατάσταση υψηλού πληθωρισμού είναι απαράδεκτη».

Το μήνυμα από τη Φρανκφούρτη είναι σαφές: η ειρήνη στη Μέση Ανατολή μπορεί να αποτελεί θετική εξέλιξη για τις αγορές, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει την πορεία της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Η χαμηλή παραγωγικότητα κρατά πίσω την κυπριακή οικονομία