Το κόστος του ελαιολάδου έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2018 με την παραγωγή να πλήττεται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα

Σπάνε κάθε ρεκόρ τα περιστατικά νοθείας στο ελαιόλαδο μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2024 σημειώθηκε ρεκόρ υποθέσεων πιθανής απάτης και λανθασμένης επισήμανσης, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις τροφοδότησαν την αύξηση της κρυφής αγοράς του βασικού προϊόντος της κουζίνας.

Όπως αναφέρει ο Guardian, το κόστος του ελαιολάδου έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2018 με την παραγωγή να πλήττεται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από την κλιματική κρίση και άλλους παράγοντες.

Καθώς η τιμή έχει εκτοξευθεί, αυξήθηκε και ο αριθμός των «διασυνοριακών κοινοποιήσεων στην ΕΕ», οι οποίες περιλαμβάνουν λανθασμένη επισήμανση, πιθανή απάτη και υποθέσεις ασφάλειας που αφορούν μολυσμένα έλαια.

Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018, η ΕΕ κατέγραψε μόλις 15 τέτοιες περιπτώσεις. Αυτό αυξήθηκε σε 50 περιπτώσεις ρεκόρ τους πρώτους τρεις μήνες του τρέχοντος έτους, υπερτριπλάσια αύξηση, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα στον Guardian βάσει των νόμων περί ελευθερίας της πληροφόρησης.

Ωστόσο, τα κρούσματα αυτά είναι μόνο εκείνα που έχουν εντοπιστεί και αναφερθεί από τα κράτη μέλη στη Γενική Διεύθυνση Υγείας της ΕΕ. Από τον αριθμό παραλείπονται οι εγχώριες περιπτώσεις και η πραγματική κλίμακα της απάτης είναι πιθανότατα πολύ μεγαλύτερη.

Οι αναφορές περιστατικών περιλάμβαναν έλαια μολυσμένα με μη εγκεκριμένες ουσίες, όπως φυτοφάρμακα, ορυκτέλαια και μία περίπτωση όπου ανακαλύφθηκαν θραύσματα γυαλιού.

Υπήρχαν επίσης πολλές περιπτώσεις όπου το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κρίθηκε ότι ήταν νοθευμένο, για παράδειγμα με την ανάμειξή του με έλαια κατώτερης ή φθηνότερης ποιότητας, περιπτώσεις όπου το παρθένο ελαιόλαδο αναγραφόταν ως έξτρα παρθένο (ένα πιο υψηλής ποιότητας μη εξευγενισμένο λάδι με χαμηλότερη οξύτητα), και αρκετές περιπτώσεις παραπλανητικής ή ψευδούς επισήμανσης προέλευσης.

Τον Φεβρουάριο, σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Γερμανία ανέφερε μια περίπτωση από το Ισραήλ όπου το «λαμπάντε λάδι», μια ποιότητα που θεωρείται ακατάλληλη για ανθρώπινη κατανάλωση χωρίς περαιτέρω εξευγενισμό, κυκλοφορούσε στην αγορά ως «έξτρα παρθένο ελαιόλαδο». Ορισμένα έλαια διέσχισαν πολλά σύνορα, με τη Γερμανία να αναφέρει τον Μάρτιο μια περίπτωση «παραπλανητικής εσφαλμένης επισήμανσης ελαιολάδου από τη Συρία, μέσω των Κάτω Χωρών».

Από τις 182 κοινοποιήσεις απάτης και μη συμμόρφωσης με το ελαιόλαδο που εστάλησαν στην ΕΕ από τις αρχές του 2023, 54 αφορούσαν προϊόντα από την Ιταλία, 41 από την Ισπανία και 39 από την Ελλάδα.

Η ΕΕ θέσπισε νέους κανόνες για τους ελέγχους συμμόρφωσης των προδιαγραφών εμπορίας του ελαιολάδου, καθώς και τις μεθόδους ανάλυσής του, τον Ιούλιο του 2022.

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι ο υψηλότερος αριθμός κοινοποιήσεων στο σύστημα δεν υποδηλώνει αυξημένο κίνδυνο για τους καταναλωτές. Είπαν: «Ο ετήσιος υψηλότερος αναφερόμενος αριθμός κοινοποιήσεων αποτελεί απόδειξη της καλύτερης ανταλλαγής πληροφοριών από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και της επαγρύπνησής τους έναντι της απάτης στην αγροδιατροφική αλυσίδα.

«Η Επιτροπή έχει μηδενική ανοχή στην απάτη. Με στόχο να παρέχει στους καταναλωτές ελαιόλαδο καλής ποιότητας στην ΕΕ, η Επιτροπή διοργανώνει ετήσια εργαστήρια και προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των χωρών της ΕΕ για να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των ελέγχων αυτών και να διασφαλίσει την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών για όσους εργάζονται στον τομέα του ελαιολάδου».

Ο Κρις Έλιοτ, καθηγητής ασφάλειας τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Queen’s του Μπέλφαστ, δήλωσε ότι ενώ οι συνέπειες της κατάποσης μολυσμένου ελαιολάδου θα μπορούσαν να είναι σοβαρές, είναι πολύ απίθανο να εμφανιστεί στα ράφια των μεγάλων σούπερ μάρκετ. Ο ίδιος δήλωσε: «Το ελαιόλαδο είναι ένα από τα πιο δημοφιλή προϊόντα που θα πωλείται σε όλα τα καταστήματα: «Οι περισσότεροι άνθρωποι που κλέβουν είναι πιθανό να το κάνουν σε περιοχές όπου δεν υπάρχει κανένας έλεγχος ή επιτήρηση. Οι μικρές επιχειρήσεις ή οι υπηρεσίες τροφίμων είναι πιο ευάλωτες στην απάτη».

Πράσινος χρυσός

Η παγκόσμια θέρμανση έχει οδηγήσει σε πτώση των επιπέδων παραγωγής ελαιολάδου τα τελευταία χρόνια. Οι καλλιέργειες στην Ισπανία, η οποία παρήγαγε περισσότερο από το μισό ελαιόλαδο παγκοσμίως το 2018-19, έχουν πληγεί από ξηρασία και καύσωνες άνω των 40C (104F).

Τα προσωρινά στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου (IOC) δείχνουν ότι τα παγκόσμια επίπεδα παραγωγής αναμένεται να μειωθούν στους 2,4 εκατ. τόνους το 2023-24, μειωμένα κατά 27% σε σχέση με το 2018-19 και χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα επίπεδα κατανάλωσης των 2,6 εκατ. τόνων.

Ως αποτέλεσμα, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί. Εκατό κιλά εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου από το Jaén της Ισπανίας κόστισαν 787 ευρώ τον περασμένο Νοέμβριο, από 262,50 ευρώ πέντε χρόνια νωρίτερα, καθιστώντας το ελαιόλαδο μια πιο ελκυστική αγορά για τους απατεώνες.

Ο Έλιοτ δήλωσε ότι ο πληθωρισμός που προκαλείται από το κλίμα είναι συχνά πίσω από τα αυξανόμενα επίπεδα απάτης: «Κάθε φορά που βλέπουμε διακυμάνσεις στις τιμές ενός εμπορεύματος είναι πάντα ένα σαφές σημάδι αυξημένης απάτης τους επόμενους μήνες, καθώς παρέχει στους ανθρώπους την ευκαιρία να εξαπατήσουν.

«Το ελαιόλαδο είναι ένα παράδειγμα. Υπήρξαν επίσης μαζικές αυξήσεις σε πράγματα όπως η σοκολάτα, όπου η παραγωγή κακάο είναι ένα τεράστιο ζήτημα– λόγω της κλιματικής αλλαγής θα υπάρξουν μεγάλες αυξήσεις σε πράγματα όπως ο καφές. Όσο πιο επεξεργασμένο είναι ένα τρόφιμο, τόσο πιο πιθανό είναι να υπάρξει απάτη».

Η ιταλική κεντρική επιθεώρηση για την προστασία της ποιότητας και την πρόληψη της απάτης στα αγροδιατροφικά προϊόντα (ICQRF) ολοκλήρωσε πέρυσι ένα πρόγραμμα κατά το οποίο κατασχέθηκαν 380 τόνοι ελαιοκομικών προϊόντων αξίας άνω των 2 εκατ. ευρώ και καταγγέλθηκαν 17 άτομα στις δικαστικές ή διοικητικές αρχές για σοβαρές παραβάσεις που αφορούσαν ψευδή ή ελλιπή επισήμανση ή δόλια εμπορία μη εξαιρετικών παρθένων ελαίων ως «εξαιρετικά παρθένα».

Τον Νοέμβριο, οι ιταλικές αρχές κατέσχεσαν 550.000 κιλά λαδιού που δηλώνονταν ως ελαιόλαδο αλλά στην πραγματικότητα αποτελούνταν από μείγμα φυτικών ελαίων. Η αξία των κατασχεθέντων εμπορευμάτων ήταν περίπου 250.000 ευρώ.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Γιατί δεν θα κερδίσουν οι εργοδότες αν επιστρέψουν στα γραφεία οι εργαζόμενοι