ΣΑΕΚ: Απαράδεκτη εξέλιξη για τη λειτουργία της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού

Σοβαρά ερωτήματα μετά τη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας.

Με αφορμή τη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας που έγινε στις 18/09/18 για το χρονοδιάγραμμα της λειτουργιάς της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού (ΑΑΗ), ως ο μεγαλύτερος ιδιωτικός οργανισμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στη χώρας μας – μέσω των μελών μας με 157,5MW, ο Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας Κύπρου (ΣΑΕΚ) δηλώνει τα ακόλουθα.

•    Από το Σεπτέμβριο του 2017 (ρυθμιστική απόφαση της ΡΑΕΚ με αρ. 4/2017, ημερ. 30/06/17) και στο παρόν στάδιο υφίσταται η μεταβατική ρύθμιση στην αγορά ηλεκτρισμού (μεταβατική ρύθμιση και όχι αγορά) μέχρι τον Ιούνιο 2019 (1/07/19 εφαρμογή) όπου αναμενόταν να τεθεί σε εφαρμογή η ΑΑΗ στην Κύπρο με στόχο την προώθηση του ανταγωνισμού και σκοπό την παροχή φθηνότερου ηλεκτρισμού στον καταναλωτή.

•    Από την 1/07/19 που θα πρέπει να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή η λειτουργία της ΑΑΗ μέσω της αγοράς, της εγκατάστασης και της λειτουργίας των δύο λογισμικών συστημάτων από τον ΔΣΜΚ και τον ΔΣΔ φαίνεται ότι μετατίθεται για μέσα του 2021!

•    Άρα η λογική λέει ότι από τις αρχές του 2019 (αδειοδοτήσεις ιδιαίτερα μεγάλων φ/β συστημάτων στην ΑΑΗ) και για τα επόμενα δυόμιση χρόνια - μέχρι τα μέσα του 2021 θα λαμβάνουν το εκάστοτε κόστος αποφυγής όπου προβλέπεται να συνεχίσει στα σημερινά επίπεδα λόγω της τιμής των καυσίμων και των δικαιωμάτων του διοξειδίου του άνθρακα.

•    Τελικά αντί να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα και να υλοποιηθούν οι ρυθμιστικές αποφάσεις της ΡΑΕΚ και να απονεμηθούν οι ευθύνες όπου υπάρχουν, φαίνεται να υπάρχει μια ανεξήγητη ανοχή στο όλο θέμα και μάλιστα με λάθος ενημέρωση του ΠτΔ.

Τίθενται λοιπόν τα πιο κάτω σοβαρά ερωτήματα:

1.    Γιατί το ΥΕΕΒΤ δεν πρότεινε προς το Υπουργικό Συμβούλιο πρόταση για να υιοθετήσει η Κυβέρνηση ως πολιτική της στο πλαίσιο της μεταβατικής ρύθμισης (όπως εξελίσσεται 2017 – 2021) τη μέθοδο του μειοδοτικού διαγωνισμού με υψηλό ποσό εγγυητικής πιστής εκτέλεσης των έργων και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των έργων βάσει των στόχων του 2020;
2.    Γιατί το ΥΕΕΒΤ δεν πρότεινε προς το Υπουργικό Συμβούλιο για την εφαρμογή ως ενδιάμεση λύση του καθορισμού κατώτατης τιμής (floor price) με συμβόλαια ορισμένου χρόνου για έργα των ΑΠΕ όπως γίνεται διεθνώς (πρόσφατα στη Γερμανία και στη Δανία τα οποία εγκρίθηκαν μάλιστα από την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της ΕΕ), αντί στις 15/04/15 το Υπουργικό Συμβούλιο να αποφασίσει ως νέα πολιτική τη μη συνέχιση στα καθεστώτα στήριξης των ΑΠΕ με εγγυημένη τιμή δηλαδή μακροχρόνια συμβόλαια (FIT);
3.    Γιατί η ΡΑΕΚ με απόφαση της εξαιρεί την ΑΗΚ από τη μεταβατική ρύθμιση με αποτέλεσμα οι παραγωγοί ενέργειας από ΑΠΕ να μην έχουν δικαίωμα σύναψης διμερούς συμβολαίου με την ΑΗΚ προμήθεια για παράδειγμα μέσω ενός μειοδοτικού διαγωνισμού από την ΑΗΚ με αποτέλεσμα να καταλήγει πιο φτηνός ο ηλεκτρισμός στον καταναλωτή;
4.    Με την καθυστέρηση της λειτουργίας της ΑΑΗ πως επωφελείται η ΑΗΚ ένεκα του μονοπωλιακού της καθεστώτος και της δεσπόζουσας θέσης στην παραγωγή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας;
5.    Πως θα δουλέψει ο πραγματικός ανταγωνισμός μεταξύ των παραγωγών ΑΠΕ και των συμβατικών καυσίμων – ιδιαίτερα της ΑΗΚ και τι πραγματικό οικονομικό όφελος θα έχει ο καταναλωτής αφού θα υπάρχει η προημερήσια αγορά και στο τέλος θα λαμβάνεται υπόψη η τελική διατίμηση της ΑΗΚ προμήθεια στον καταναλωτή;   
6.    Ο τελευταίος μειοδότης στην ΑΑΗ θα είναι η ΑΗΚ με βάση τις προφορικές διαβεβαιώσεις της ΡΑΕΚ – (ημερίδα ΥΕΕΒΤ στις 31/07/18 για τις χρηματοδοτήσεις έργων ΑΠΕ), άρα δεν θα μπορεί να προμηθεύει τον ηλεκτρισμό (πωλεί) κάτω από το οριακό κόστος παραγωγής της; 
7.    Εφόσον όπως οι ίδιοι οι αρμόδιοι δηλώνουν – δεν ήταν έτοιμοι στα θέματα υποδομών,  γιατί βιάστηκαν να προσχωρήσουν με την ΑΑΗ; 
8.    Ποιους συμφέρει και εξυπηρετεί να παραμείνει όσο περισσότερο γίνεται η μεταβατική ρύθμιση; 
9.    Ποιοι θα αποσβέσουν περίπου τη μισή τους επένδυση πριν καν ξεκινήσει η ΑΑΗ και τι πραγματικό όφελος θα έχει ο καταναλωτής; 
10.    Πως θα μπορέσουν οι παραγωγοί των ΑΠΕ στην ΑΑΗ να εφαρμόσουν τους εγκριμένους κανόνες μεταφοράς και διανομής του ΔΣΜΚ όταν απαιτεί να υποβάλλεται δήλωση προγραμματισμού με απόκλιση α) κατά +/- 7,5% σε σχέση με τη μέση πραγματική παραγωγή ισχύος του λεπτού και β) κατά +/- 40% σε σχέση με τη μέση πραγματική παραγωγή ισχύος του λεπτού, νοουμένου ότι θα ενημερώνεται ο ΔΣΜΚ τουλάχιστον δύο ώρες πριν τη μεταβολή και σε ποια άλλη χώρα του κόσμου εφαρμόζεται αυτό; 
11.    Θα λειτουργήσει η ΑΑΗ ή θα μείνει για πάντα η μεταβατική ρύθμιση;
12.    Οι δύο μεγάλοι επιχειρηματικοί φορείς στην Κύπρο, ήτοι το ΚΕΒΕ και η ΟΕΒ τι λένε για αυτή την εξέλιξη και τι ενέργειες έχουν κάνει λειτουργώντας δίκαια για όλα τα μέλη τους και όλες τις τεχνολογίες ΑΠΕ; 
13.    Τι ρόλο παίζουν οι Εποπτικές Αρχές της Δημοκρατίας;  

•    Η Κυπριακή Δημοκρατία κινδυνεύει (αν δεν εφαρμοστεί το πλάνο της) να μην καλύψει τους δεσμευτικούς εθνικούς στόχους της για το 2020 τόσο στις ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή όσο και στις μεταφορές. Χρειαζόμαστε περίπου ακόμη 280MW για να καλύψουμε τους στόχους του 2020 και με απογοήτευση διαπιστώνουμε πως υπάρχει μια προσπάθεια κάλυψης όλων των MW μόνο από τα φωτοβολταϊκά, παραγκωνίζοντας εντελώς τα αιολικά και άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, αφήνοντας ουσιαστικά την τεχνογνωσία και την εμπειρία 12 και πλέον ετών στο περιθώριο. 

•    Εδώ και 3 χρόνια έχουμε εταιρείες μέλη μας που έχουν έτοιμα έργα με άμεση εκτέλεση πέραν των 60MW (από αυτά τα 60MW, τα 10MW αφορούν την εταιρεία Αιολική Ακτή Λτδ την οποία εγκλώβισαν και καταδίκασαν οι Κρατικές Αρχές από το Σεπτέμβριο 2015) και δεν βρίσκουμε καμία ανταπόκριση από το Κράτος. 

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, πιθανόν να είναι χρήσιμο να ενημερωθεί η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της ΕΕ για το θέμα της μεταβατικής ρύθμισης και της λειτουργίας της ΑΑΗ στην Κύπρο, καταλήγει ο ΣΑΕΚ.