Ο πόλεμος στον Κόλπο διαταράσσει την αγορά LNG, αυξάνει τον ανταγωνισμό με την Ασία και απειλεί την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης, ενισχύοντας την εξάρτηση και τις γεωπολιτικές πιέσεις

Ο Τρίτος Πόλεμος του Κόλπου πυροδοτεί ήδη σοβαρούς κραδασμούς στην αγορά υδρογονανθράκων, καθώς η διακοπή των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου ανατρέπει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά.

«Έχει χαθεί περίπου το 20% της προηγούμενης προσφοράς LNG διεθνώς», επισημαίνει ο ειδικός σε θέματα φυσικού αερίου Σεμπάστιαν Γκούλμπις από την Enervis. «Σημαντικό μέρος αυτών των ποσοτήτων κατευθυνόταν προς την Ασία, γεγονός που ενισχύει τον ανταγωνισμό με την Ευρώπη για τις ίδιες προμήθειες», προσθέτει, υπογραμμίζοντας ότι στα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια «τα πλοία LNG κατευθύνονται όπου οι τιμές είναι υψηλότερες».

Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την επίθεση του Ιράν στο Ρας Λαφάν στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση εξαγωγής LNG παγκοσμίως, ενώ η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν διακοπεί.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με οξύ πρόβλημα αποθεμάτων, καθώς η μέση πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου ανέρχεται μόλις στο 28,51%. Από τις ποσότητες που λείπουν, περίπου 9 δισ. κυβικά μέτρα σχετίζονται άμεσα με ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ και προέρχονται από το Κατάρ. Συνολικά, η απουσία του καταριανού αερίου θα δημιουργούσε έλλειμμα 65,5 δισ. κυβικών μέτρων.

Αν η κρίση παραταθεί, οι προοπτικές για τον επόμενο χειμώνα είναι εξαιρετικά αβέβαιες. «Θα έπρεπε ήδη να έχουμε διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια μέσω στρατηγικών αποθεμάτων», τονίζει ο Γκούλμπις.

Τα στοιχεία της AGSI δείχνουν ότι χώρες όπως η Ολλανδία, η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση, με πληρότητα αποθηκών στο 6,81%, 21,89%, 21,85% και 35,4% αντίστοιχα. Αντίθετα, υψηλότερα επίπεδα καταγράφονται στην Ιταλία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Πόλεμος τιμών στο αέριο
Η ανάγκη αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων συμπίπτει με την αυξημένη ζήτηση της Ασίας για ηλεκτροπαραγωγή, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο ενός «πολέμου τιμών».

Οι περισσότερες ποσότητες υδρογονανθράκων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνονται προς την Ασία, με χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την περιοχή.

Δεδομένα ναυτιλιακών εφαρμογών δείχνουν ότι πολλά δεξαμενόπλοια LNG έχουν αλλάξει πορεία τις τελευταίες εβδομάδες, στρεφόμενα προς την ασιατική αγορά.

Η εξήγηση είναι απλή: η Ασία, αντιμετωπίζοντας έλλειψη, προσφέρει υψηλότερες τιμές, οδηγώντας τις εταιρείες σε ανακατεύθυνση φορτίων, ενώ η ευελιξία των συμβολαίων επιτρέπει γρήγορες αλλαγές.

Στην Ευρώπη, αντίθετα, η αποθήκευση φυσικού αερίου δεν εμφανίζει προς το παρόν ισχυρά οικονομικά κίνητρα. «Με τα σημερινά χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων, πρόκειται για σοβαρό ρίσκο ενόψει του χειμώνα», προειδοποιεί ο Σεμπάστιαν Χάινεμαν από την Ines.

Αν οι τιμές αυξηθούν περαιτέρω, η αποθήκευση μπορεί να καταστεί και πάλι ελκυστική. Διαφορετικά, δεν αποκλείεται να επιβληθούν υποχρεωτικές πληρώσεις αποθηκών, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση εισαγωγών και τιμών.

Νέα εξάρτηση από τις ΗΠΑ για το LNG
Το 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν τον βασικό προμηθευτή LNG της ΕΕ, καλύπτοντας το 50,7% των εισαγωγών, ενώ ακολουθούν η Ρωσία και το Κατάρ.

Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG αυξήθηκαν κατά 21% το πρώτο εξάμηνο του 2025, με κύριους εισαγωγείς τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ολλανδία, την Ιταλία και το Βέλγιο.

Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Η Deutsche Umwelthilfe προειδοποιεί ότι η αμερικανική πολιτική μπορεί να καταστεί απρόβλεπτη.

Η επικεφαλής της, Σάσα Μίλερ-Κράεννερ, υποστηρίζει ότι «οι εξαγωγές LNG χρησιμοποιούνται ως εργαλείο πίεσης προς την Ευρώπη».

Ο Γκούλμπις προειδοποιεί: «Αν σταματήσουν πλήρως οι προμήθειες από τις ΗΠΑ, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα».

Το μέλλον δεν είναι ρόδινο
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρή ενεργειακή ανεπάρκεια, καθώς η αυξημένη ζήτηση της Ασίας ανακατευθύνει τις παγκόσμιες ροές.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η ΕΕ θα αναγκαστεί να αυξήσει ξανά τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται γεωπολιτικά.

Σε κάθε περίπτωση, η Ευρώπη έχει άμεσο συμφέρον να υπάρξει αποκλιμάκωση της κρίσης στον Κόλπο το συντομότερο δυνατό.

Οι ευρωπαϊκές χώρες, προς το παρόν, αποφεύγουν ενεργή στρατιωτική εμπλοκή, απορρίπτοντας την έκκληση των ΗΠΑ για συμμετοχή στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει… Τι θα συμβεί αν η Ουάσινγκτον επιχειρήσει να πιέσει την Ευρώπη για τη στάση της;

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: FT: Η Κομισιόν επεξεργάζεται σχέδιο για δελτίο στα καύσιμα και απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου