Η κρίση στη Γαλλία στο μικροσκόπιο διεθνών χρηματοοικονομικών οίκων – Οι διαφορές με Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες – Το ρευστό πολιτικό σκηνικό

Η πολιτική και κοινωνική κρίση στη Γαλλία, που αποτυπώνεται στην εκτόξευση του κόστους δανεισμού σε υψηλά 24 ετών, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου αναφοράς να ξεπερνά για πρώτη φορά από το 2002 το 5% (5,13%), καθώς οι επενδυτές μετά και την τελευταία ετυμηγορία της Moody’s αμφισβητούν τη δυνατότητα της χώρας να προχωρήσει στη δημοσιονομική προσαρμογή που απαιτείται για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών της, αυξάνει τους φόβους μετάδοσης, επαναφέροντας μνήμες από την κρίση χρέους του ευρώ που κυριάρχησε πριν από 16 χρόνια.

«Η Γαλλία δεν έχει ούτε τα δημοσιονομικά περιθώρια για να αγοράσει κοινωνική ειρήνη ούτε τα πολιτικά περιθώρια για να επιβάλει την απαιτούμενη προσαρμογή» ανέφεραν οικονομολόγοι της ING.

Η χώρα θα παραμείνει το «προβληματικό παιδί» της ευρωζώνης στην αγορά ομολόγων, εκτιμά η Capital Economics, προβλέποντας περαιτέρω διεύρυνση των spreads, ειδικά εάν μια κυβέρνηση υπό τη Μαρίν Λεπέν δεν υπαναχωρήσει από ορισμένες εκ των πιο ακραίων θέσεών της, όπως η μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ, κίνηση που θα ενείχε τον κίνδυνο ρήξης με τις Βρυξέλλες.

Η προσαρμογή

Για τη Scope Ratings, η δημοσιονομική προσαρμογή της Γαλλίας γίνεται όλο και πιο επώδυνη, καθώς, ακόμη και αν οι περικοπές ύψους 54 δισ. ευρώ του προϋπολογισμού ολοκληρωθούν, θα αποτελέσουν μόνο την αρχή, καθώς η σταθεροποίηση του χρέους απαιτεί μόνιμα μέτρα 100-120 δισ. ευρώ τουλάχιστον.

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι χωρίς μέτρα το δημοσιονομικό έλλειμμα θα φτάσει το 6,4% του ΑΕΠ, ενώ ακόμα κι αν εγκριθεί το πακέτο περικοπών των 54 δισεκατομμυρίων ευρώ, αυτό θα εξακολουθεί να κινείται στο 5% του ΑΕΠ ή και περισσότερο για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, στέλνοντας το χρέος πάνω από το 120% του ΑΕΠ. Παράλληλα, το αυξημένο κόστος δανεισμού οδηγεί σε αύξηση του ετήσιου κόστους εξυπηρέτησης του χρέους της Γαλλίας από το 2,2% του ΑΕΠ πέρυσι στο 4% έως το 2030.

Η άνοδος μάλιστα των 5ετών ασφαλίστρων κινδύνου έναντι χρεοκοπίας (credit default swaps) υποδηλώνουν πλέον μια πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας σχεδόν τέσσερις βαθμίδες κάτω από το «Α» που έχει τώρα, προς την περιοχή δηλαδή του BBB, δηλαδή λίγο πάνω από την κατάσταση «junk» και κάτω από αυτή της Ιταλίας.

Επίσης, η άνοδος των spreads αυξάνει τις πιέσεις στο πιστωτικό προφίλ των γαλλικών τραπεζών, καθώς το επασφάλιστρο κρατικού κινδύνου (prime de risque pays) έχει αρχίσει να ενσωματώνεται στο κόστος ασφάλισης έναντι αθέτησης πληρωμών (Credit Default Swaps – CDS) των κύριων γαλλικών χρηματοοικονομικών ομίλων.

Η ΕΚΤ

Σε ένα σημείωμα των οικονομολόγων και των στελεχών της Citigroup από τις συναντήσεις που είχαν με εκπροσώπους κρατών και διεθνών οργανισμών καθώς και με επενδυτές και διαχειριστές κεφαλαίων στην πρωτεύουσα της Ταϊλάνδης, στο περιθώριο της Συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, (οι insiders) αναφέρουν πως στο επίκεντρο των συζητήσεων ήταν η Γαλλία, όπου τα μηνύματα από τους επίσημους φορείς, συμπεριλαμβανομένης της ΕΚΤ, υποδηλώνουν ότι είναι απίθανη η παρέμβαση για τη στήριξή της.

Στελέχη της ΕΚΤ έλεγαν μάλιστα πως είναι μάλλον απίθανο να χρησιμοποιηθεί το εργαλείο TPI, ενώ η ποσοτική σύσφιγξη πιθανότατα θα συνεχιστεί στο παρασκήνιο. Μεσοπρόθεσμα, πολλά θα εξαρτηθούν από την επόμενη γαλλική κυβέρνηση, καθώς στο παρελθόν στις περιπτώσεις που εθνικές κυβερνήσεις βρέθηκαν σε σύγκρουση με τις Βρυξέλλες αυξάνονταν και οι κίνδυνοι διεύρυνσης των spreads.

Πέντε παράμετροι

Σε ξεχωριστό της σημείωμα η Citi, εξετάζοντας την εμπειρία της κρίσης χρέους του 2010-2012 στην περιφέρεια της ευρωζώνης, ξεχωρίζει πέντε παραμέτρους που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη:

1. Η διάρκεια της δημοσιονομικής προσαρμογής διαρκεί 6-8 χρόνια.

2. Η απώλεια εμπιστοσύνης των αγορών μπορεί να καταστήσει μία δημοσιονομική κρίση αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

3. Η δημοσιονομική εξυγίανση είναι πιο επώδυνη όταν συνοδεύεται από απομόχλευση του ιδιωτικού τομέα.

4. Η χρηματοπιστωτική μετάδοση εξαπλώνεται μέσω του επόμενου πιο αδύναμου κρίκου και όχι κατ’ ανάγκην μέσω των κατόχων των ομολόγων που επηρεάζονται.

5. Οι ξένοι επενδυτές πωλούν τις θέσεις τους ταχύτερα, με τις εγχώριες τράπεζες να εμφανίζονται ως αγοραστές.

Η εικόνα αλλού 

Οι ταραχές στη Γαλλία δεικνύουν πώς ο συνδυασμός του πολιτικού κατακερματισμού, η αδύναμη ανάπτυξη και οι δημοσιονομικές πιέσεις μπορούν να τροφοδοτήσουν κοινωνική αναταραχή, παρατηρούσε η Scope Ratings, προτάσσοντας ως αντίδοτο την πολιτική συνοχή, καθώς η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη ενότητα και πιο αποφασιστικές πολιτικές για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της.

Η εικόνα δεν είναι πάντως ίδια για όλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Οι σκανδιναβικές χώρες, η Πολωνία, η Ισπανία και η Ολλανδία παρουσιάζουν σταθερή ανάπτυξη, ενώ η Ελλάδα, η Κύπρος, η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά τους κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στις πρόσφατες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής τους ικανότητας.

Σύμφωνα με τη Citi, ειδικά για την Ελλάδα, μετά και την αξιολόγηση της Παρασκευής από τη S&Ρ, η Fitch στις 6 Νοεμβρίου μπορεί να αναβαθμίσει («σε θετικές») τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, ενώ αναβαθμίσεις του ελληνικού αξιόχρεου αναμένονται μετά τις εκλογές, εάν και εφόσον το αποτέλεσμα επιβεβαιώσει πως θα συνεχιστεί η κοινωνική στήριξη στη δημοσιονομική εικόνα της χώρας, με την Ελλάδα να επιστρέφει τότε σε αξιολογήσεις της κατηγορίας «Α» έως το 2030.

Η επόμενη μέρα

Η Πέμπτη Δημοκρατία της Γαλλίας βρίσκεται σε αναταραχή… Πώς θα είναι η Ευρώπη την επόμενη μέρα; αναρωτιέται ο Ιαν Μπρέμερ του Eurasia Group.

Με χρέος άνω των 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, μια κοινωνία αντίθετη σε περικοπές, αυξανόμενη οργή για το κόστος ζωής και ένα κατακερματισμένο και διχασμένο πολιτικό σκηνικό, η Γαλλία αντιμετωπίζει αλληλένδετες κρίσεις που αυξάνουν την ελκυστικότητα ενός συντηρητικού λαϊκιστή υποψηφίου στις επικείμενες εκλογές.

Η εκτίναξη του κόστους δανεισμού της επαναφέρει σενάρια Ελλάδας του 2009, αλλά με μια οικονομία 12 φορές μεγαλύτερη, και μια τυχόν γαλλική καταστροφή θα μετατρεπόταν ταχύτερα πλέον και σε ευρωπαϊκή καταστροφή.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η Μαρίν Λεπέν είναι το φαβορί για να κερδίσει τον δεύτερο γύρο των επερχόμενων εκλογών με μεγάλη διαφορά είτε έναντι του κεντρώου Εντουάρ Φιλίπ (ο οποίος είναι πιο πιθανό να τα καταφέρει από τον Γκαμπριέλ Ατάλ) είτε του ακροαριστερού Ζαν-Λικ Μελανσόν. Πριν από είκοσι χρόνια, εξάλλου, η Ακροδεξιά στην Ευρώπη κέρδιζε λιγότερο από το 7% των ψήφων. Σήμερα; Σχεδόν το ένα τέταρτο.

Η Γαλλία είναι το πιο ακραίο παράδειγμα. Αλλά δεν είναι το μόνο. Οι διαμαρτυρίες και οι ταραχές δεικνύουν ότι το κύμα οργής κατά του κατεστημένου παραμονεύει στο ευρωπαϊκό εκλογικό σώμα.

Και μπορεί οι πρόσφατες καταστροφές να διορθωθούν, το ερώτημα όμως είναι αν θα αντέξουν οι θεσμοί της Ευρώπης που διατήρησαν μεταπολεμικά την ειρήνη και αν θα ενισχυθούν ώστε να στηρίξουν τις νέες γενιές.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Στόχος να διπλασιαστούν τα σημεία Cashback στην Κύπρο – Το πλάνο για τις 1.000 επιχειρήσεις