Τι περιλαμβάνει το νέο λεξικό ψηφιακής οικονομίας

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπαίνει δυναμικά στην ψηφιακή εποχή, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα γενιά χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, όπου ομόλογα και άλλοι τίτλοι δεν θα καταγράφονται μόνο στα παραδοσιακά συστήματα των αγορών, αλλά θα μπορούν να υπάρχουν και ως ψηφιακά tokens. Το πρώτο μεγάλο βήμα έγινε ήδη με την έναρξη λειτουργίας του Pontes, της νέας υποδομής του Ευρωσυστήματος που επιτρέπει την εκκαθάριση συναλλαγών σε ψηφιοποιημένα περιουσιακά στοιχεία με χρήμα κεντρικής τράπεζας.

Η ΕΚΤ δεν προσπαθεί να μετατρέψει το ευρώ σε bitcoin. Επιχειρεί όμως να εξασφαλίσει ότι όταν οι αγορές περάσουν από τα παραδοσιακά συστήματα στην εποχή των ψηφιακών τίτλων, το ασφαλές χρήμα της κεντρικής τράπεζας θα παραμείνει στο κέντρο των συναλλαγών.

Πίσω από τους τεχνικούς όρους βρίσκεται μια αρκετά απλή ιδέα: ο τρόπος με τον οποίο εκδίδονται, αγοράζονται, πωλούνται και διακανονίζονται οι χρηματοπιστωτικοί τίτλοι αλλάζει. Η ΕΚΤ θέλει να εξασφαλίσει ότι, καθώς οι αγορές περνούν σε αυτό το νέο ψηφιακό περιβάλλον, θα συνεχίσουν να έχουν στη διάθεσή τους το πιο ασφαλές μέσο διακανονισμού: το χρήμα της κεντρικής τράπεζας.

Τι είναι τα tokenised securities

Ο όρος tokenisation περιγράφει τη διαδικασία με την οποία ένα περιουσιακό στοιχείο εκδίδεται ή αναπαρίσταται ψηφιακά με τη μορφή ενός «token». Η καταγραφή αυτή γίνεται συνήθως σε μια τεχνολογία που ονομάζεται DLT – Distributed Ledger Technology, δηλαδή τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού. Το blockchain είναι η πιο γνωστή μορφή DLT.

Με απλά λόγια, ένα ομόλογο που σήμερα καταγράφεται και διακινείται μέσα από τα συμβατικά συστήματα των χρηματοπιστωτικών αγορών μπορεί στο μέλλον να έχει και μια ψηφιακή «ταυτότητα» πάνω σε ένα DLT δίκτυο. Αυτό είναι ένα tokenised security.

Δεν σημαίνει ότι το ομόλογο μετατρέπεται σε κρυπτονόμισμα. Η οικονομική του αξία και τα δικαιώματα του επενδυτή παραμένουν αυτά του ομολόγου. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο καταγράφεται, μεταβιβάζεται και διακανονίζεται.

Από την έκδοση μέχρι τον διακανονισμό

Η αλλαγή μπορεί να αφορά ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός τίτλου: από την έκδοση και τη διαπραγμάτευση μέχρι τον διακανονισμό, τη φύλαξη και τη διαχείρισή του. Η τεχνολογία DLT μπορεί να συνδέσει περισσότερα από αυτά τα στάδια, μειώνοντας τις ενδιάμεσες διαδικασίες και επιτρέποντας μεγαλύτερο βαθμό αυτοματοποίησης.

Εδώ μπαίνουν και τα smart contracts, δηλαδή προγραμματισμένοι κανόνες που μπορούν να εκτελούν αυτόματα συγκεκριμένες ενέργειες όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Για παράδειγμα, αντί μια συναλλαγή να περνά διαδοχικά από διαφορετικά συστήματα για να ελεγχθεί η μεταβίβαση του τίτλου και στη συνέχεια η πληρωμή, ένα μέρος αυτής της διαδικασίας θα μπορούσε να πραγματοποιείται αυτοματοποιημένα στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον.

Η υπόσχεση είναι επομένως ταχύτερες, πιο αποτελεσματικές και περισσότερο αυτοματοποιημένες συναλλαγές.

Γιατί χρειάζεται η ΕΚΤ

Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, είναι το χρήμα με το οποίο γίνεται ο διακανονισμός.

Σήμερα, όταν δύο μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί ολοκληρώνουν μια συναλλαγή, ο διακανονισμός μπορεί να γίνει σε χρήμα κεντρικής τράπεζας, δηλαδή στο ασφαλές και χωρίς πιστωτικό κίνδυνο χρήμα που εκδίδει η κεντρική τράπεζα.

Αν οι αγορές μετακινηθούν σε DLT πλατφόρμες, η ΕΚΤ θέλει να διασφαλίσει ότι δεν θα δημιουργηθεί ένα ψηφιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα όπου τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία θα διακινούνται μεν σε νέα τεχνολογία, αλλά ο τελικός διακανονισμός θα απομακρύνεται από το χρήμα κεντρικής τράπεζας.

Αυτό ακριβώς έρχεται να αντιμετωπίσει το Pontes.

Το Pontes είναι η «γέφυρα»

Το Pontes επιτρέπει σε συναλλαγές σε tokenised assets που πραγματοποιούνται σε DLT πλατφόρμες να διακανονίζονται σε ευρώ κεντρικής τράπεζας. Με άλλα λόγια, λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στον νέο ψηφιακό κόσμο των tokenised assets και στην ασφάλεια του παραδοσιακού χρήματος κεντρικής τράπεζας.

Η λειτουργία του ξεκινά σταδιακά. Ήδη μια πρώτη ομάδα τραπεζών, χρηματοπιστωτικών οργανισμών και παρόχων DLT έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία σύνδεσης, ενώ αναμένονται και νέες συμμετοχές τους επόμενους μήνες. Οι δυνατότητες και οι ώρες λειτουργίας του Pontes θα διευρύνονται σταδιακά, με την πλήρη εφαρμογή να αναμένεται έως το 2028.

Η κίνηση αυτή δεν έρχεται από το πουθενά. Το 2024 το Ευρωσύστημα πραγματοποίησε περισσότερες από 50 δοκιμές και πειράματα με 64 συμμετέχοντες στην αγορά, εξετάζοντας ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο συναλλαγές που βασίζονται σε DLT μπορούν να διακανονίζονται σε χρήμα κεντρικής τράπεζας.

Και το επόμενο βήμα λέγεται Appia

Το Pontes αποτελεί το πρώτο σκέλος της στρατηγικής της ΕΚΤ. Το δεύτερο είναι το Appia, μια πιο μακροπρόθεσμη προσπάθεια για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου χρηματοπιστωτικού οικοσυστήματος βασισμένου στην tokenisation και την DLT.

Στόχος είναι να εξεταστεί πώς θα μπορούσαν στο μέλλον να συνδεθούν μεταξύ τους οι διαφορετικές ψηφιακές υποδομές των αγορών, δημιουργώντας ένα πιο ενιαίο και αποτελεσματικό περιβάλλον για τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Το Ευρωσύστημα, η Danmarks Nationalbank και φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα εργάζονται πάνω σε αυτή την κατεύθυνση, με στόχο ένα σχετικό blueprint έως το 2028.

Λεξικό ψηφιακής οικονομίας

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

AI trade: Η Meta πυροδοτεί νέο ράλι στα chips – Το Muse εκτοξεύει τις προσδοκίες