Η μέση τιμή του ντίζελ σε ορισμένες χώρες της ΕΕ έχει περάσει ακόμη και το όριο των 2,50 ευρώ - Οι διαταραχές στην προσφορά εντείνουν την πίεση

Η εκτόξευση του κόστους του ντίζελ εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς οι τιμές στα πρατήρια συνεχίζουν να κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Το καύσιμο που χρησιμοποιείται ευρέως στις οδικές μεταφορές και στη γεωργία έχει πλέον ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ σε ορισμένες χώρες έχει περάσει ακόμη και το όριο των 2,50 ευρώ.

Η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης στην ΕΕ διαμορφώθηκε την περασμένη εβδομάδα στα 2,24 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό. Πρόκειται για σημαντική μεταβολή σε σχέση με τα 1,59 ευρώ το λίτρο που ίσχυαν πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το Euronews.

Η εξέλιξη μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, καθώς το ντίζελ αποτελεί βασικό καύσιμο για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, τα επαγγελματικά οχήματα και τα γεωργικά μηχανήματα.

Οι τιμές στην Κύπρο και στην ΕΕ

Με βάση τα τελευταία στοιχεία του Weekly Oil Bulletin της Κομισιόν που κυκλοφόρησαν χθες, με ημερομηνία αναφοράς την 5η Οκτωβρίου, η μέση τιμή για ντίζελ κίνησης στην ΕΕ παρέμενει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και αυτήν την εβδομάδα και διαμορφώθηκε στα 2,146 ευρώ.

Όπως αναφέρθηκε την περασμένη εβδομάδα, ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 2,237 ευρώ (2,24). Στην Κύπρο η μέση τιμή για ντίζελ ανήλθε στα 2,029 ευρώ συγκριτικά με 2,023 βάσει του προηγούμενου δελτίου της ΕΕ.

Σήμερα, η τιμή του ντίζελ στην Κύπρο βάσει του παρατηρητηρίου της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή βρίσκεται στα 2,022 ευρώ. Στην Ελλάδα η τιμή διαμορφώθηκε αυτήν την εβδομάδα στα 2,166 ευρώ, ενώ την περασμένη βρισκόταν στα 2,21.

Πρωταθλήτριες στην ακρίβεια αναδεικνύονται και αυτή την εβδομάδα η Δανία (2,488), η Φινλανδία (2,552), το Βέλγιο (2,348), η Ολλανδία (2,506), ενώ και η Γαλλία με τη Γερμανία βρίσκονται στο 2,355 και 2,244 αντίστοιχα.

Από τα 1,59 στα 2,24 ευρώ το λίτρο

Η σύγκριση με τα επίπεδα πριν από την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτυπώνει το μέγεθος της επιβάρυνσης.

Ο σταθμισμένος μέσος όρος της ΕΕ, ο οποίος υπολογίζεται με βάση την κατανάλωση καυσίμων κάθε χώρας το 2024, βρισκόταν στα 1,59 ευρώ το λίτρο τον Φεβρουάριο.

Έκτοτε, οι τιμές ακολούθησαν ανοδική πορεία, καθώς οι αγορές βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρές διαταραχές στην προσφορά και αυξημένους κινδύνους για τη διακίνηση πετρελαίου και προϊόντων διύλισης.

Στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής περιλαμβάνονται και οι φόροι, οι οποίοι διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών και αντιστοιχούν κατά μέσο όρο περίπου στο 40% της τιμής στην αντλία.

Δεν περιλαμβάνονται, ωστόσο, στοχευμένες επιδοτήσεις που εφαρμόζονται σε ορισμένες χώρες, όπως η ενίσχυση που αφορά οδηγούς οι οποίοι διανύουν μεγάλες αποστάσεις στη Γαλλία.

Οι πιέσεις από τον πόλεμο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες

Η άνοδος στις τιμές των καυσίμων συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.

Κεντρικό ρόλο έχει διαδραματίσει το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά ορυκτών καυσίμων από τον Περσικό Κόλπο.

Στις πιέσεις προστέθηκε ο αποκλεισμός των σαουδαραβικών εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι, ενώ σημαντικό παράγοντα αποτέλεσαν και οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης.

Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς, αυξημένου κόστους μεταφοράς και μεγαλύτερης αβεβαιότητας για τους traders και τις επιχειρήσεις που προμηθεύονται καύσιμα.

Ωστόσο, οι διαταραχές στην προσφορά δεν αποτελούν τον μοναδικό λόγο για τον οποίο οι τιμές του ντίζελ παραμένουν τόσο υψηλές.

Τα υψηλά περιθώρια διύλισης

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι τα περιθώρια διύλισης στην Ευρώπη. Πρόκειται για τη διαφορά ανάμεσα στο κόστος αγοράς του αργού πετρελαίου και στην τιμή χονδρικής των προϊόντων που παράγονται από αυτό, όπως το ντίζελ.

Τα περιθώρια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενισχύοντας το κόστος που μεταφέρεται τελικά στην αντλία.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το πετρέλαιο κίνησης, καθώς οι συγκεκριμένες τιμές επηρεάζονται όχι μόνο από την πορεία του αργού, αλλά και από τη διαθεσιμότητα των προϊόντων διύλισης και την κατάσταση των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων.

Οι εκτιμήσεις που υπήρχαν τον Σεπτέμβριο προέβλεπαν ότι τα περιθώρια κέρδους στο ντίζελ θα μπορούσαν να κορυφωθούν τον Οκτώβριο, με βάση τις τότε τιμές στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

Μεγαλύτερο κόστος για μεταφορές και αγρότες

Η άνοδος του ντίζελ έχει ευρύτερες επιπτώσεις, καθώς το συγκεκριμένο καύσιμο αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους για ένα μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Οι μεταφορικές επιχειρήσεις, οι εταιρείες logistics και οι επαγγελματίες οδηγοί αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος λειτουργίας, ενώ αντίστοιχη πίεση δέχεται και ο αγροτικός τομέας.

Το αυξημένο κόστος μεταφοράς μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές των προϊόντων, δημιουργώντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό ενεργειακό κόστος.

Για τα νοικοκυριά, την ίδια στιγμή, η αύξηση του ντίζελ περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα, ειδικά για όσους χρησιμοποιούν πετρελαιοκίνητα οχήματα ή χρειάζονται συχνές μετακινήσεις.

Η εικόνα στις ευρωπαϊκές αγορές καυσίμων δείχνει ότι η ενεργειακή κρίση εξακολουθεί να μεταφέρεται στην πραγματική οικονομία, ακόμη και όταν οι διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές του αργού δεν εξηγούν από μόνες τους το σύνολο της ανόδου.

Με τις τιμές του ντίζελ να βρίσκονται πλέον σε ιστορικά επίπεδα και τις πιέσεις στην προσφορά να παραμένουν, το κόστος των καυσίμων εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ η πορεία των περιθωρίων διύλισης και η εξέλιξη της κατάστασης στη Μέση Ανατολή θα παραμείνουν καθοριστικές για τις τιμές στην αντλία.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: EKT: Άνοιξε από το Eurogroup η μάχη της διαδοχής – Στις 28/10 η προθεσμία για το διάδοχο της Σνάμπελ