Στοχευμένη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών ζητούν οι αρμόδιοι φορείς, προειδοποιώντας ότι τα οριζόντια μέτρα ενδέχεται να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις αντί να ανακουφίσουν τους καταναλωτές

Τα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας πρέπει να είναι στοχευμένα προς τις ευάλωτες ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος επιδείνωσης του πληθωρισμού, λόγω αυξημένης ζήτησης, είπαν αρμόδιοι φορείς στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εμπορίου την Τρίτη.

Ο Υπουργός Οικονομικών, ο οποίος είχε κληθεί να παραστεί στην Επιτροπή για συζήτηση του θέματος της ακρίβειας, ενημέρωσε την Επιτροπή ότι δεν μπορούσε να παρουσιαστεί. Στη θέση του παρευρέθηκε ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου, Ανδρέας Ζαχαριάδης, ο οποίος, όμως έπρεπε να αποχωρήσει πριν την ολοκλήρωση της συζήτησης.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, ανέφερε ότι είναι «εξαιρετικά δύσκολο» να συζητείται το θέμα της ακρίβειας, «όταν δεν εκπροσωπείται πολιτικά η Κυβέρνηση». Από την άλλη, όμως, ανέφερε ότι είναι υποχρέωση της Επιτροπής να συζητήσει το θέμα, καθώς «η πραγματική οικονομία δεν είναι τα πλεονάσματα του κράτους, αλλά τι μένει στον πολίτη».

Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, Ανδρέας Ζαχαριάδης, ανέφερε ότι ο πληθωρισμός προκύπτει κυρίως από εξωγενείς παράγοντες, επηρέασε κατά βάση τα καύσιμα και την ενέργεια και κατ’ επέκταση ό,τι μπορεί να επηρεαστεί από αυτά.

«Ως Υπουργείο Οικονομικών και Κυβέρνηση αντιλαμβανόμαστε τη δυσκολία στην οποία έχει περιέλθει ο κόσμος. Η προσπάθεια είναι να ανταποκριθούμε ώστε να βοηθήσουμε την κατάσταση», είπε, σημειώνοντας ότι τα μέτρα ξεκίνησαν με προσωρινό ορίζοντα, αλλά παραμένουν μεσοπρόθεσμα.

Σύμφωνα με τον κ. Ζαχαριάδη, τα μέτρα της Κυβέρνησης για αντιμετώπιση της ακρίβειας χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: τα άμεσα βραχυπρόθεσμα μέτρα, τα μεταρρυθμιστικά-θεσμικά μέτρα και τα μέτρα για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.

Όσον αφορά τα άμεσα βραχυπρόθεσμα μέτρα, ο ΓΔ του Υπ. Οικονομικών είπε ότι ιδανικά θα έπρεπε αυτά να είναι μόνο στοχευμένα. «Αλλά επειδή πολλές φορές έχει σημασία η ταχύτητα ανταπόκρισης και η ευκολία εφαρμογής, αναγκαστικά κάποια δεν μπορούν να είναι στοχευμένα», είπε, αναφέροντας σε αυτά τη μείωση ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα, τη μείωση φόρων κατανάλωσης για καύσιμα θέρμανσης και κίνησης στο ελάχιστο δυνατόν λόγω ευρωπαϊκού κεκτημένου, το μηδενικό ΦΠΑ σε είδη πρώτης ανάγκης.

Όσον αφορά τα μεταρρυθμιστικά-θεσμικά μέτρα, ο ΓΔ είπε ότι είναι αυτά που βοηθούν στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, κάνοντας αναφορά στην αύξηση της φοιτητικής χορηγίας, του επιδόματος τέκνου, αλλά και στη φορολογική και συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, τη θέσπιση κατώτατου μισθού και τη συμφωνία για την ΑΤΑ.

Στα τελευταία μέτρα που αφορούν τη μείωση κατανάλωσης ενέργειας αναφέρθηκε στη μείωση του ΦΠΑ στα φωτοβολταϊκά στο 9%, στο σχέδιο «Εξοικονομώ-Αναβαθμίζω», στα σχέδια για ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Ερωτηθείς από Βουλευτές και τον Πρόεδρο του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριο Δρουσιώτη, κατά πόσο γίνονται έλεγχοι για εφαρμογή της νομοθεσίας και αν διαπιστώνεται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται φτάνουν όντως στους καταναλωτές, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι γίνονται έλεγχοι, αλλά «δεν είναι εύκολο να επιβεβαιώσουμε ότι φτάνουν στους καταναλωτές».

Ο Εκπρόσωπος του Υφυπουργείου Πρόνοιας, Νικόλας Χριστοφόρου, ανέφερε ότι το Υφυπουργείο ανησυχεί για την αύξηση τιμών. «Ευελπιστούμε σε μέτρα που θα βοηθήσουν τους δικαιούχους των επιδομάτων για να μην τους βυθίσουμε κι άλλο στη φτώχεια», ανέφερε.

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ανέφερε ότι το Υπουργείο στηρίζει τους χαμηλόμισθους μέσω της οδηγίας για την επάρκεια των μισθών. Αναφέρθηκε στην υιοθέτηση εθνικού κατώτατου μισθού και στον μηχανισμό αναθεώρησής του. Όσον αφορά την επέκταση της απόδοσης της ΑΤΑ, σημείωσε ότι στο πλαίσιο της οδηγίας για επαρκείς κατώτατους μισθούς προβλέπεται ετοιμασία σχεδίου δράσης για τρόπους που θα αυξήσουν το ποσοστό συνδικαλιστικής οργάνωσης και κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις.

Η Διευθύντρια της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού, Όλγα Δρουσιώτη, είπε ότι για την ΕΠΑ είναι κρίσιμο οι τιμές να διαμορφώνονται υπό συνθήκες ανταγωνισμού, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι οι υψηλές τιμές και η ομοιομορφία δεν αποτελούν από μόνες τους παράβαση της νομοθεσίας, αλλά σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία μπορεί να δικαιολογούν έρευνα της Επιτροπής. «Δεν καθορίζουμε τις τιμές, ούτε ελέγχουμε τα περιθώρια κέρδους», ανέφερε.

Λειτουργός της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, ανέφερε ότι γίνονται χιλιάδες έλεγχοι στην αγορά. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι το 2025 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 25.000 έλεγχοι, ενώ μέχρι τον Αύγουστο του 2026 έγιναν πάνω από 12.000 έλεγχοι. Επισήμανε, ακόμα, ότι οι καταναλωτές, κάνοντας προσεκτική επιλογή, μπορούν να εξοικονομήσουν μέχρι και 25-35% από υπεραγορά σε υπεραγορά.

Η εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας, Μαρία Παπαγεωργίου, τόνισε ότι τα όποια μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα προς τις ευάλωτες ομάδες. Ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό που προκύπτει από τη ζήτηση, και προειδοποίησε για τον κίνδυνο υπερπληθωρισμού. Ωστόσο, ανέφερε ότι οι αυξήσεις στον πληθωρισμό οφείλονται και σε συνθήκες προσφοράς, όπως οι αυξήσεις των τιμών ενέργειας, θέμα για το οποίο οι αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ δεν βοηθούν.

Υπογραμμίζοντας την ανάγκη στόχευσης των μέτρων, η εκπρόσωπος της ΚΤΚ αναφέρθηκε σε ευρωπαϊκή έρευνα που κατέδειξε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις το 2022 δεν επηρέασαν το 31% των κυπριακών νοικοκυριών και την κατανάλωσή τους. «Αν δεν είναι στοχευμένα, διοχετεύουμε χρήματα σε νοικοκυριά που προκαλούν περισσότερες πληθωριστικές πιέσεις, λόγω αυξημένης κατανάλωσης», με τις επιπτώσεις να επιδεινώνονται περαιτέρω για τους ευάλωτους.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, ρώτησε ποιο είναι το δημοσιονομικό κόστος από τα οριζόντια μέτρα που έχουν ληφθεί και αν πράγματι καταγράφηκε μείωση τιμών. Ρώτησε, επίσης, πώς κρίνεται η αποτελεσματικότητα από το e-kalathi.

Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι «η μεσαία τάξη συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο, ενώ τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα βλέπουν το πορτοφόλι τους να αδειάζει πριν καν τελειώσει ο μήνας. Για πολλούς εργαζόμενους, από την τρίτη κιόλας εβδομάδα μετά την πληρωμή του μισθού, η καθημερινότητα γίνεται αγώνας επιβίωσης».

Πρόσθεσε ότι η ακρίβεια περιορίζει την αγοραστική δύναμη και κρατά τους πολίτες σε «οικονομική ασφυξία», την ώρα που «η κυβέρνηση φαίνεται να ακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις προλαβαίνει, με εξαγγελίες αποσπασματικές, χωρίς επαρκή στόχευση, ολοκληρωμένο σχεδιασμό και μετρήσιμο αποτέλεσμα».

Ο κ. Γεωργίου είπε ότι στόχος είναι να κληθεί η Κυβέρνηση να περάσει από τις γενικές διαπιστώσεις και τις αποσπασματικές εξαγγελίες σε συγκεκριμένες, στοχευμένες και αποτελεσματικές κοινωνικές πολιτικές. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι οι πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, οι φοιτητές, οι χαμηλοσυνταξιούχοι και όλες οι ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού χρειάζεται να στηριχθούν με στοχευμένα μέτρα.

«Τα πλεονάσματα έχουν αξία όταν μεταφράζονται σε καλύτερη καθημερινότητα για τους πολίτες», σημείωσε.

Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ είπε, εντός της Επιτροπής, ότι όλα ξεκινούν από τα καύσιμα και ρώτησε κατά πόσο το Υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο υιοθέτησης της μεθοδολογίας που εφαρμόζει η Μάλτα στα καύσιμα, με επιδότηση των καυσίμων και κρατική εταιρεία που διοχετεύει καύσιμα στην αγορά σε χαμηλότερες τιμές.

Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ρώτησε πού βρίσκεται η υλοποίηση της δέσμευσης για αύξηση των προϊόντων στο e-kalathi κατά 1000 και ζήτησε μετρήσιμα στοιχεία που να δείχνουν αν τα μέτρα που έχουν ληφθεί έχουν συγκρατήσει τις τιμές. Ρώτησε, επίσης, πόσοι έλεγχοι έχουν γίνει για αισχροκέρδεια.

Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο κ. Κωνσταντίνου, είπε ότι η ακρίβεια δεν είναι ένας αριθμός σε μια στατιστική έκθεση, αλλά «ο λογαριασμός ρεύματος, τα καύσιμα, το καλάθι της υπεραγοράς, η στέγαση και τα δάνεια που τρέχουν, η αγωνία μιας οικογένειας, ενός συνταξιούχου, ενός μονήρους ατόμου για το πώς θα βγάλει τον μήνα».

Ο κ. Κωνσταντίνου ανέφερε ότι η Κυβέρνηση δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητες της γιατί δεν αντιλαμβάνεται το μέγεθος της ακρίβειας και της ανάγκης των πολιτών για στήριξη. «Τα υφιστάμενα μέτρα θεωρούμε ότι είναι ανεπαρκή και χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο», είπε.

Επανέλαβε τις εισηγήσεις για στοχευμένο επίδομα μετακίνησης, για κατάργηση της διπλής φορολογίας στα καύσιμα, για μείωση κατά 50% στο κόστος αδειών κυκλοφορίας για οχήματα που ανήκουν σε χαμηλομεσαία εισοδηματικά στρώματα. Πρότεινε, επίσης, πραγματική εποπτεία της αγοράς με ουσιαστικούς ελέγχους στις τιμές, επέκταση του επιδόματος θέρμανσης σε οικογένειες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, μόνιμο ΦΠΑ 5% στο ρεύμα, και μόνιμα σχέδια ενεργειακής αναβάθμισης, για φωτοβολταϊκά και αποθήκευση με εισοδηματικά κριτήρια.

Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Ευγένιος Χαμπουλάς, ρώτησε πόσοι είναι οι λήπτες του ΕΕΕ σήμερα και πόσοι ήταν το 2012, ρωτώντας, επίσης, κατά πόσο αυξήθηκε έκτοτε το επίδομα. Σημείωσε, επίσης, ότι μια οικονομία κατεξοχήν εισαγωγέας «δεν είναι εύκολο να ρυθμίσει και να ελέγξει η ίδια το θέμα της ακρίβειας», σημειώνοντας ότι πρέπει να εξεταστεί το μοντέλο οικονομίας που θέλουμε με συγκεκριμένες μακροοικονομικές στοχεύσεις. Αναφέρθηκε, επίσης, στο «δυσβάσταχτο και εγκληματικό» 19% ΦΠΑ στα ακίνητα, που, όπως είπε, τροφοδότησε πολλές πληθωριστικές τάσεις στην οικονομία.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης είπε, εντός της Επιτροπής, ότι σε μεγάλο βαθμό οι συζητήσεις που γίνονται έχουν στόχο τη δημιουργία εντυπώσεων παρά την επίλυση του προβλήματος, αναφέροντας ότι ο πληθωρισμός είναι εισαγόμενος. Επισήμανε τα μέτρα που έχει ήδη λάβει η κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι «αν θα θέσουμε προς εκτελεστική εξουσία ένα ζήτημα είναι αυτό της μείωσης φορολογιών, κατανοώντας ότι είμαστε σε περίοδο παρατεταμένης και αβέβαιης κρίσης». Έθεσε, επίσης, ζήτημα στήριξης των πολύτεκνων, τρίτεκνων και μονογονιών.

Ο κ. Παντελίδης σημείωσε, επίσης, ότι η Κύπρος είναι η πέμπτη πιο φτηνή χώρα στην ΕΕ στα καύσιμα κίνησης, αναφέροντας ότι «είναι ισοπεδωτικό να λέμε ότι δεν έχουμε συγκοινωνίες», προσθέτοντας ότι το κράτος δαπανά εκατομμύρια κάθε χρόνο στις αστικές συγκοινωνίες.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Αδάμος Ασπρής, είπε σε δηλώσεις του ότι το θέμα της ακρίβειας οφείλεται σε εξωγενείς παράγοντες. «Ρεαλιστικά, το κράτος μπορεί να κάνει μόνο λίγα και συγκεκριμένα πράγματα, εφόσον δεν έχει δική του παραγωγή φυσικού αερίου ή πετρελαίου. Η δική μας κυβέρνηση ήδη έχει λάβει μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση. Η κυβέρνηση μπορεί να κάνει μόνο δύο πράγματα: μείωση της φορολογίας και στήριξη ευάλωτων ομάδων της κοινωνίας», ανέφερε, σημειώνοντας τα μέτρα που έχει ήδη λάβει η κυβέρνηση.

Προσθέτοντας ότι υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω ενίσχυση της κοινωνίας, αναφέρθηκε και στην επιβεβαίωση του Υπουργείου Οικονομικών ότι ο Υπουργός έθεσε, μαζί με άλλες χώρες, στην πρόσφατη συνάντηση του ECOFIN, κοινό αίτημα προς τις Βρυξέλλες, προκειμένου να επιτραπεί περαιτέρω μείωση της φορολογίας και περισσότερη ευελιξία, ώστε να μπορούν να επιστρέψουν στην κοινωνία τα αυξημένα έσοδα που προκύπτουν εξαιτίας του πληθωρισμού.

Τόσο εντός της Επιτροπής, όσο και σε δηλώσεις της, η Βουλευτής του Κινήματος Άλμα, Ειρήνη Χαραλαμπίδου είπε ότι είναι προσφιλής αιτιολόγηση τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής. Ωστόσο, επισήμανε ότι η ακρίβεια στην Κύπρο «δεν ξεκίνησε ούτε με τον πόλεμο του Ιράν, ούτε της Ουκρανίας».

Αναφερθείσα στα χρυσά διαβατήρια και στον μειωμένο φόρο για ξένους εργαζόμενους, που, όπως είπε, οδήγησαν στην εκτόξευση των ενοικίων και του κόστους αγοράς στέγης, η κ. Χαραλαμπίδου επισήμανε, επίσης, τις ευθύνες για τους «στρατηγικούς σχεδιασμούς» στο θέμα της ενέργειας. Αναφέρθηκε σε €450 εκ. ρύπων τον χρόνο, ενώ επέρριψε ευθύνες στον τέως Υπουργό Ενέργειας, σημειώνοντας όσα δεν υλοποιήθηκαν για το Βασιλικό και για τα φωτοβολταϊκά που αποκόπτονται.

«Δεν υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός. Σαφώς και επηρεάζουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Τα προβλήματα μας ξεκίνησαν πολύ πιο πριν λόγω κακού προγραμματισμού, και Υπουργών που δεν ήταν μέλημα τους το καλό του τόπου», είπε.

Ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Γιάννης Λαούρης, είπε ότι το κόμμα κατέθεσε πέντε προτάσεις νόμου στην Επιτροπή για το θέμα της ενέργειας. Συγκεκριμένα, κάλεσε την κυβέρνηση να αναγνωρίσει το ηλεκτρικό ρεύμα ως είδος πρώτης ανάγκης και ζήτησε να φιλελευθεροποιηθεί η παραγωγή, πώληση και φύλαξη ηλεκτρικού ρεύματος.

ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ