Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι σχολεία λειτουργούν χωρίς τεκμηριωμένη επιβεβαίωση ότι οι ηλεκτρολογικές τους εγκαταστάσεις είναι ασφαλείς

Σοβαρές αδυναμίες στην εφαρμογή των μέτρων ασφάλειας και υγείας στα δημόσια σχολεία καταγράφει Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη.

Ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέα Παπακωνσταντίνου επισημαίνει ότι υπάρχει «ουσιαστικό χάσμα μεταξύ της προβλεπόμενης συμμόρφωσης και της πραγματικής λειτουργίας των μηχανισμών πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων».

Όπως αναφέρει στον πρόλογό του, σημαντικός αριθμός σχολικών μονάδων λειτουργεί χωρίς Πιστοποιητικό Πυροπροστασίας ή χωρίς επικαιροποιημένη Έκθεση Υφιστάμενης Κατάστασης Ηλεκτρολογικής Εγκατάστασης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών περιστατικών με πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια μαθητών και προσωπικού.

Μαθητές «δεύτερης κατηγορίας» σε σχέση με τα ιδιωτικά

Παράλληλα, σημειώνει ότι η διαφορετική θεσμική προσέγγιση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων δημιουργεί την εντύπωση ότι οι μαθητές των δημόσιων σχολείων αντιμετωπίζονται ως «μαθητές δεύτερης κατηγορίας».

Τίθεται το ερώτημα «εφόσον το νομοθετικό πλαίσιο για τα ιδιωτικά σχολεία είναι ιδιαίτερα αυστηρό — προβλέποντας ακόμη και την αναστολή της λειτουργίας τους — με σκοπό την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων, γιατί τότε η αντίστοιχη αυστηρότητα και, κατ’ επέκταση, το ίδιο επίπεδο ασφάλειας, δεν επιβάλλεται για το περιβάλλον στο οποίο φοιτούν οι μαθητές των δημόσιων σχολείων»;

Η Έκθεση διαπιστώνει ότι, παρά το ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο, το Υπουργείο Παιδείας δεν διαθέτει δομημένο σύστημα εποπτείας που να διασφαλίζει την ποιότητα και την πληρότητα των Γραπτών Εκτιμήσεων Κινδύνου (ΓΕΚ) και των Σχεδίων Πολιτικής Άμυνας, ούτε παρακολουθεί την υλοποίηση των προτεινόμενων μέτρων. Επιπλέον, δεν τηρεί συγκεντρωτικό μητρώο συμμόρφωσης ούτε μπορεί να διαπιστώσει κατά πόσο οι σχολικές μονάδες λειτουργούν σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις πρόληψης κινδύνων.

Σε δειγματοληπτικό έλεγχο 20 σχολικών μονάδων, μόλις επτά είχαν υποβάλει τόσο Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνου όσο και Σχέδιο Πολιτικής Άμυνας, ενώ οι υπόλοιπες είτε δεν υπέβαλαν τα απαιτούμενα έγγραφα είτε υπέβαλαν έγγραφα που δεν ανταποκρίνονταν στις οδηγίες του ΥΠΑΝ. Η Ελεγκτική Υπηρεσία καταλήγει ότι τα έγγραφα αυτά λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως τυπική υποχρέωση και όχι ως δυναμικά εργαλεία διαχείρισης κινδύνων.

Ανησυχητικά ευρήματα για πυροπροστασία και ηλεκτρολογική ασφάλεια

Ιδιαίτερα ανησυχητικά χαρακτηρίζονται τα ευρήματα για την πυροπροστασία και την ηλεκτρολογική ασφάλεια. Σύμφωνα με την Έκθεση, το ΥΠΑΝ δεν διαθέτει συγκεντρωμένη, επικαιροποιημένη και αξιόπιστη πληροφόρηση για το ποιες από τις 737 δημόσιες σχολικές μονάδες διαθέτουν σε ισχύ Πιστοποιητικό Πυροπροστασίας ή Έκθεση Υφιστάμενης Κατάστασης Ηλεκτρολογικής Εγκατάστασης (ΥΚΗΕ), καθώς δεν τηρεί κεντρικό μητρώο ούτε υπάρχει μηχανισμός τακτικής ενημέρωσης από τις Σχολικές Εφορείες. Η απουσία αυτής της πληροφόρησης, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, καθιστά αδύνατη την έγκαιρη αναγνώριση σχολείων αυξημένου κινδύνου, την ιεράρχηση των αναγκών και τον προγραμματισμό στοχευμένων παρεμβάσεων.

Από δειγματοληπτικό έλεγχο σε 25 σχολεία προέκυψε ότι μόνο 11 διέθεταν Έκθεση ΥΚΗΕ σε ισχύ, ενώ κανένα δεν είχε Πιστοποιητικό Πυροπροστασίας σε ισχύ. Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι σχολεία λειτουργούν χωρίς τεκμηριωμένη επιβεβαίωση ότι οι ηλεκτρολογικές τους εγκαταστάσεις είναι ασφαλείς, ενώ σε περίπτωση έκτακτου περιστατικού αυξάνεται ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης εξέλιξης συμβάντος με σοβαρό αντίκτυπο σε ανθρώπινες ζωές.

Η μη έκδοση Πιστοποιητικών Πυροπροστασίας αποδίδεται σε επαναλαμβανόμενες σοβαρές ελλείψεις που παραμένουν άλυτες ακόμη και μετά από διαδοχικούς ελέγχους της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ανεπαρκής αριθμός πυροσβεστήρων, απουσία χειρολαβών και συρτών πανικού στις εξόδους κινδύνου, κλειδαριές που παρεμποδίζουν την ασφαλή εκκένωση των κτιρίων, ανεπαρκής σήμανση εξόδων κινδύνου, ελλείψεις στον φωτισμό ασφαλείας, καθώς και προβλήματα στις εγκαταστάσεις λεβητοστασίων.

Μεγαλύτερος ο κίνδυνος σε Τεχνικές Σχολές

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις Τεχνικές και Επαγγελματικές Σχολές Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΤΕΣΕΚ), όπου λόγω της φύσης της εκπαίδευσης ο εγγενής κίνδυνος πυρκαγιάς ή ηλεκτρολογικών αστοχιών είναι αυξημένος. Ωστόσο, κατά τον χρόνο του ελέγχου, καμία ΤΕΣΕΚ δεν διέθετε σε ισχύ Πιστοποιητικό Πυροπροστασίας και μόνο μία είχε σε ισχύ Έκθεση ΥΚΗΕ, γεγονός που, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, αναδεικνύει σημαντικά κενά στον συντονισμό, την παρακολούθηση και την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειών.

Η Έκθεση παραθέτει και χαρακτηριστικό παράδειγμα από τις σχολικές μονάδες του Ύψωνα, όπου η οικεία Σχολική Εφορεία ενημέρωσε ότι η Πυροσβεστική Υπηρεσία πραγματοποίησε επιθεωρήσεις μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου 2025, χωρίς όμως να εισηγηθεί την έκδοση Πιστοποιητικού Πυροπροστασίας για κανένα από τα σχολεία, λόγω των διαπιστωμένων ελλείψεων.

Διαφορετικές προσεγγίσεις ΥΠΑΝ και ΠΟΕΔ

Σε ό,τι αφορά τη Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνου, η Έκθεση καταγράφει επίσης διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ ΥΠΑΝ και ΠΟΕΔ. Η ΠΟΕΔ υποστηρίζει ότι οι διευθυντικές ομάδες δεν διαθέτουν τον απαιτούμενο διοικητικό χρόνο και την εξειδικευμένη γνώση για την εκπόνηση των εκτιμήσεων κινδύνου, ενώ το ΥΠΑΝ θεωρεί ότι οι διευθυντές, ως εργοδότες στο πλαίσιο της σχετικής νομοθεσίας, διαθέτουν την απαραίτητη γνώση του σχολικού περιβάλλοντος και οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη αυτή. Η Ελεγκτική Υπηρεσία θεωρεί ότι οι διαφορετικές αυτές προσεγγίσεις επηρεάζουν την ομοιόμορφη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και εισηγείται ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

Οι συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Μεταξύ των βασικών συστάσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι η θεσμοθέτηση ουσιαστικής αξιολόγησης των Γραπτών Εκτιμήσεων Κινδύνου, η δημιουργία συγκεντρωτικού μητρώου συμμόρφωσης για τις σχολικές μονάδες, η ενίσχυση της παρακολούθησης της εφαρμογής των μέτρων πρόληψης, η δημιουργία κεντρικού μητρώου για τα πιστοποιητικά πυροπροστασίας και τις εκθέσεις ηλεκτρολογικής ασφάλειας, καθώς και η ενίσχυση της εποπτικής αρμοδιότητας του ΥΠΑΝ έναντι των Σχολικών Εφορειών.

Παράλληλα, εισηγείται την επικαιροποίηση των σχετικών εγκυκλίων και την επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου για τα δημόσια σχολεία, ώστε να θεσπιστούν δεσμευτικές διαδικασίες επανελέγχου και παρακολούθησης αντίστοιχες με εκείνες που ισχύουν για τα ιδιωτικά σχολεία.

Η θέση του ΥΠΑΝ

Από την πλευρά του, το ΥΠΑΝ αναφέρει στην Έκθεση ότι έχει αναπτύξει μηχανισμούς καθοδήγησης και υποστήριξης των σχολικών μονάδων, μεταξύ άλλων μέσω επαναλαμβανόμενων εγκυκλίων, της προώθησης του ηλεκτρονικού εργαλείου OiRA για την εκπόνηση Γραπτών Εκτιμήσεων Κινδύνου και της διοργάνωσης επιμορφωτικών προγραμμάτων για διευθυντικά στελέχη των σχολείων.

Σε ό,τι αφορά τις επιφυλάξεις της ΠΟΕΔ, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι οι διευθυντές των σχολικών μονάδων, ως υπεύθυνοι για τους σχολικούς χώρους και τις καθημερινές δραστηριότητες, διαθέτουν ουσιαστική γνώση του σχολικού περιβάλλοντος και ότι η ανάληψη της ευθύνης για την εκπόνηση των Γραπτών Εκτιμήσεων Κινδύνου συμβάλλει στην έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων και στη λήψη άμεσων μέτρων πρόληψης. Παράλληλα, σημειώνεται ότι κατά τον χρόνο του ελέγχου το ΥΠΑΝ βρισκόταν σε διαδικασία προγραμματισμού συνάντησης με την ΠΟΕΔ, με στόχο την ανταλλαγή απόψεων και την επίλυση των ζητημάτων που είχαν ανακύψει ως προς την εφαρμογή της σχετικής διαδικασίας.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Μπεζ Βίβλος (Fed): Συνεχίζεται η ήπια ανάπτυξη στις ΗΠΑ, αβεβαιότητα για πληθωρισμό και ενέργεια