Πιθανό εμπόδιο στη συμφωνία είναι η ικανότητα της Σαουδικής Αραβίας να αντέξει οικονομικά μαζικές αμυντικές αγορές εν μέσω της πτώσης των τιμών του πετρελαίου και των σημαντικών υποχρεώσεων στο εσωτερικό της χώρας

Η κυβέρνηση Τραμπ χαρακτήρισε την αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία ύψους 142 δισεκατομμυρίων δολαρίων «τη μεγαλύτερη συμφωνία πώλησης αμυντικών προϊόντων στην ιστορία». Οι επικριτές όμως δεν είναι τόσο σίγουροι.

Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο της επίσκεψης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη Μέση Ανατολή αυτή την εβδομάδα, εμφανίστηκε φιλόδοξη και σαρωτική, αναφέροντας αγορές που συνδέονται με την αεροπορία και το διάστημα, την αντιπυραυλική άμυνα, την ασφάλεια των ακτών και διάφορες άλλες αναβαθμίσεις.

Αλλά όπως και η ευρύτερη οικονομική συμφωνία ύψους 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων, της οποίας αποτελούσε μέρος, η αμυντική συμφωνία δεν περιείχε λεπτομέρειες. Και όσοι βλέπουν με σκεπτικισμό την αμερικανική κυβέρνηση επισήμαναν αμέσως τα ερωτήματα που εγείρονται γύρω από τους αριθμούς. Ο ένας είναι ότι ο συνολικός αμυντικός προϋπολογισμός της Σαουδικής Αραβίας φέτος είναι 78 δισεκατομμύρια δολάρια, εκτίμησε ο Bruce Riedel, μη μόνιμος ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Brookings.

«Υπάρχει μεγάλη δημοσιότητα – (η συμφωνία) κάνει να φαίνεται ότι αυτό το ταξίδι ήταν θεαματικά επιτυχημένο», δήλωσε ο Riedel, πρώην ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και της εθνικής ασφάλειας. «Αλλά οι αριθμοί δεν βγαίνουν».

Ο Λευκός Οίκος, το Πεντάγωνο και η πρεσβεία της Σαουδικής Αραβίας δεν απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για λεπτομέρειες της συμφωνίας, όπως ποια συστήματα θα αγοράσει το βασίλειο, τους όρους της μελλοντικής σύμβασης και τα χρονοδιαγράμματα παράδοσης. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρέπεμψε τις ερωτήσεις στο Λευκό Οίκο.

Είναι βέβαιο ότι τόσο οι Δημοκρατικές όσο και οι Ρεπουμπλικανικές κυβερνήσεις έχουν μακρά ιστορία στο να επαναπροσδιορίζουν προηγούμενες συμφωνίες με σαρωτικές, εντυπωσιακές συμφωνίες που οι πρόεδροι υπογράφουν κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους. Ο Τραμπ το είχε ξανακάνει, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του για την πρώτη θητεία του στη Σαουδική Αραβία το 2017, όταν ανακοίνωσε ότι οι Σαουδάραβες θα δαπανήσουν 110 δισεκατομμύρια δολάρια για αμερικανικά όπλα ώστε να εκσυγχρονίσουν τον στρατό του βασιλείου.

Εκείνο το πακέτο περιλάμβανε συμφωνίες που είχαν συζητηθεί υπό την κυβέρνηση Ομπάμα και άλλες που βρίσκονταν στα αρχικά στάδια μιας μακράς διαδικασίας που απαιτεί έγκριση από το Κογκρέσο και διαπραγματεύσεις μεταξύ του αγοραστή και των αμυντικών εργολάβων. Μέχρι σήμερα, η συμφωνία του 2017 έχει αποφέρει περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε υλοποιημένες ξένες στρατιωτικές πωλήσεις στη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ τον Ιανουάριο.

Ένα άλλο πιθανό εμπόδιο είναι η ικανότητα της Σαουδικής Αραβίας να αντέξει οικονομικά μαζικές αμυντικές αγορές εν μέσω της πτώσης των τιμών του πετρελαίου και των σημαντικών υποχρεώσεων στο εσωτερικό της χώρας. Η χώρα έχει αναγκαστεί να δανείζεται περισσότερο, με το χρέος να έχει εκτοξευθεί κατά περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια στο μεγαλύτερο ποσό που έχει καταγραφεί στο πρώτο τρίμηνο.

Αν τελικά προκύψουν συμφωνίες από τον Λευκό Οίκο και τη Σαουδική Αραβία, οι ειδικοί θα αρχίσουν να ξεχωρίζουν τι ήταν νέο και τι παλιό. Ήδη, υπάρχουν περισσότερα από 129 δισεκατομμύρια δολάρια σε ενεργές στρατιωτικές πωλήσεις προς τη Σαουδική Αραβία από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ενώ οι αριθμοί μπορεί να είναι ασαφείς, μπορεί επίσης να μην έχουν σημασία. Αυτό που κάνει επίσης η συμφωνία, σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες, είναι να αναδείξει το βάθος της εταιρικής σχέσης ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας. Αυτό είναι κάτι που ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν θα λάβει ευχαρίστως μετά από αρκετά χρόνια αβεβαιότητας. Ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, άλλωστε, τον αποκάλεσε «παρία» για τη δολοφονία του αρθρογράφου της Washington Post Τζαμάλ Κασόγκι και ανέστειλε τις πωλήσεις όπλων στο βασίλειο.

«Πολλά από αυτά έχουν να κάνουν με την οπτική, αλλά η οπτική έχει σημασία», δήλωσε ο Brian Katulis, ανώτερος συνεργάτης του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής. «Είναι μια προσπάθεια να σταλεί ένα μήνυμα καθησυχασμού μετά από αρκετά χρόνια αβεβαιότητας στη διμερή σχέση ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας όσον αφορά την αμυντική συνεργασία».

Η συμφωνία είναι πιθανό να αποφέρει πραγματικά κέρδη, ιδίως στον τομέα της αντιπυραυλικής άμυνας, όπου οι ΗΠΑ έχουν πολλά να προσφέρουν και η Σαουδική Αραβία έχει σημαντικές ανάγκες, δήλωσε ο Τοντ Χάρισον, ανώτερος συνεργάτης του American Enterprise Institute που επικεντρώνεται στην αμυντική στρατηγική και τον προϋπολογισμό.

Σε μια εποχή που ορισμένοι από τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη μπορεί να είναι απρόθυμοι να αγοράσουν όπλα από την Ουάσινγκτον, η προθυμία της Σαουδικής Αραβίας να το πράξει είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη, είπε.

Ακόμη και χωρίς λεπτομέρειες, ορισμένοι αναλυτές δήλωσαν ότι η κλίμακα και η πολυπλοκότητα των αγορών όπλων που εξετάζει η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο το «ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα» του Ισραήλ στην περιοχή, το οποίο οι πρόεδροι των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες έχουν δεσμευτεί να διατηρήσουν.

Όμως η Dana Stroul, διευθύντρια ερευνών στο Ινστιτούτο Εγγύς Ανατολής της Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι οι κατηγορίες που περιέγραψε ο Λευκός Οίκος αποτελούν εδώ και καιρό μέρος των σχεδίων στρατιωτικού εκσυγχρονισμού της Σαουδικής Αραβίας. Ελλείψει περισσότερων λεπτομερειών για συγκεκριμένα οπλικά συστήματα, δεν προκαλούν συναγερμό για ποιοτική στρατιωτική υπεροχή, δήλωσε η Stroul, πρώην αναπληρώτρια βοηθός υπουργού Άμυνας για τη Μέση Ανατολή.

Οι Σαουδάραβες έχουν δεσμευτεί να επιδιώξουν μια επίσημη συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με τις ΗΠΑ, καθώς και ένα πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα, «επειδή δεν εμπιστεύονται τις ΗΠΑ εκατό τοις εκατό», δήλωσε ο Yoel Guzansky, επικεφαλής του προγράμματος για τον Κόλπο στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ.

Αντιμέτωποι με μια σειρά απειλών και με μακροχρόνιες αμφιβολίες για την αξιοπιστία των ΗΠΑ, οι Σαουδάραβες «θα συνεχίσουν να αντισταθμίζουν» με την αποκλιμάκωση με το Ιράν και την εμπλοκή με την Κίνα και τη Ρωσία, ακόμη και όταν επιδιώκουν βραβεία όπως το F-35, δήλωσε ο Guzansky, πρώην αξιωματούχος του Ισραηλινού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.

Πηγή: newmoney.gr

• Διαβάστε επίσης: Η φορολογία πρέπει να είναι εργαλείο ανάπτυξης, όχι κοινωνικής πολιτικής