Η σημερινή συνάντηση ίσως ανοίξει τον δρόμο για την Τουρκία να αγοράσει... τα πάντα, από μαχητικά αεροσκάφη της Lockheed Martin και αεροπλάνα της Boeing έως υγροποιημένο φυσικό αέριο

Για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια θα βρεθεί στον Λευκό Οίκο ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φέρνοντας μαζί του μια σειρά συμφωνιών που αποσκοπούν στην αποκατάσταση των τεταμένων σχέσεων μεταξύ των δύο μελών του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου – της Τουρκίας και των ΗΠΑ.

Η σημερινή συνάντηση με τον Πρόεδρο Τραμπ αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για την Τουρκία να αγοράσει… τα πάντα, από μαχητικά αεροσκάφη της Lockheed Martin και αεροπλάνα της Boeing  έως υγροποιημένο φυσικό αέριο αξίας άνω των 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστεί η ταυτότητά τους, καθώς οι συμφωνίες δεν έχουν οριστικοποιηθεί.

Ο Ερντογάν θεωρεί τη συνάντηση αυτή ως μια ευκαιρία να επαναφέρει τις σχέσεις που έχουν κλονιστεί από τις αγορές ρωσικών όπλων, τις διπλωματικές διαμάχες και τα εκατέρωθεν δασμολογικά μέτρα. Η Τουρκία εξακολουθεί να εξαρτάται από την στρατιωτική και διπλωματική υποστήριξη των ΗΠΑ για να διατηρήσει την περιφερειακή της επιρροή, και οι επενδυτές θεωρούν τον ρόλο της σε μια δυτική συμμαχία κρίσιμο για την ανάπτυξη της μεγαλύτερης οικονομίας της Μέσης Ανατολής. Οι προσδοκίες για μια αναθέρμανση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον ενίσχυσαν τις τουρκικές αγορές, με το δημόσιο χρέος και τις μετοχές να ενισχύονται από την ανακοίνωση της επίσκεψης στον Λευκό Οίκο από τον Τραμπ την περασμένη εβδομάδα.

«Ο Ερντογάν θέλει να αξιοποιήσει την προεδρία Τραμπ για να αναδιαμορφώσει και να βελτιώσει τις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ, με έμφαση στη βελτίωση των αμυντικών δεσμών», δήλωσε ο Εμρέ Πέκερ, διευθυντής της Eurasia Group Europe με έδρα το Λονδίνο. «Οι συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας και της άμυνας που επιδιώκει ο Ερντογάν αποτελούν βασικούς πυλώνες μιας αμοιβαία επωφελούς, συναλλακτικής σχέσης που θα προσελκύσει επίσης το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη σύναψη συμφωνιών».

Οι δύο ηγέτες έχουν διανύσει μεγάλη απόσταση από την δύσκολη συνάντησή τους στο Λευκό Οίκο τον Νοέμβριο του 2019. Αφού ο Τραμπ δεσμεύτηκε νωρίτερα εκείνο το έτος να αποσύρει τα στρατεύματα από τη Συρία, η Τουρκία ξεκίνησε μια στρατιωτική εισβολή εναντίον των κουρδικών δυνάμεων που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, ωθώντας την Ουάσιγκτον να επιβάλει κυρώσεις σε αρκετούς Τούρκους υπουργούς.

Η συμμαχία απέφυγε οριακά την κατάρρευση όταν ο τότε αντιπρόεδρος Μάικ Πενς μεσολάβησε για μια παύση των εχθροπραξιών, επιτρέποντας στις δυνάμεις που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ να απομακρυνθούν από την τουρκική γραμμή πυρος.

Win win η αναθέρμανση των σχέσεων Τουρκίας – ΗΠΑ

Έξι χρόνια μετά, συμπεριλαμβανομένης μιας  θητείας των Δημοκρατικών, κατά τη διάρκεια της οποίας η Τουρκία δεν ήταν προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον, τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Τραμπ έχουν να κερδίσουν από την αναβάθμιση των σχέσεων. Η Τουρκία είναι πρόθυμη να καλύψει ορισμένες από τις στρατιωτικές και ενεργειακές της ανάγκες από τις ΗΠΑ, προσφέροντας στον Τραμπ μια εύκολη νίκη σε εμπορικές συμφωνίες.

Για την Άγκυρα, τα πλεονεκτήματα είναι εξίσου σαφή. Ο Ερντογάν θέλει να υπογραμμίσει τη δέσμευσή του για τη θέση της Τουρκίας στη δυτική συμμαχία μετά την επανεκλογή του πριν από δύο χρόνια. Έχει ήδη καθησυχάσει τους διεθνείς επενδυτές εγκαταλείποντας τις ανορθόδοξες οικονομικές πολιτικές του και ορίζοντας τον πρώην στρατηγικό της Merrill Lynch, Μεχμέτ Σιμσέκ, υπουργό Οικονομικών.

Ωστόσο, η καλλιέργεια στενών σχέσεων με τον Λευκό Οίκο είναι καθοριστική για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις τουρκικές αγορές, έως ότου ο πληθωρισμός — που σήμερα υπερβαίνει το 30% — τεθεί υπό έλεγχο και η χώρα ανασυγκροτήσει τα συναλλαγματικά της αποθέματα για να αντιμετωπίσει τις αναταράξεις.

«Ο Ερντογάν, ο οποίος δίνει προτεραιότητα στο να παραμείνει πρόεδρος, επιδιώκει να αποφύγει να θέσει σε κίνδυνο την καριέρα του με οποιαδήποτε προβλήματα που προέρχονται από τις ΗΠΑ ή τον Τραμπ μέχρι τις εκλογές του 2028 ή νωρίτερα», δήλωσε ο Νιχάτ Αλί Οζκάν, στρατηγικός αναλυτής του think-tank TEPAV με έδρα την Άγκυρα.

Οι συμφωνίες

Το μεγαλύτερο μερίδιο των πιθανών συμφωνιών της Πέμπτης θα μπορούσε να είναι στον τομέα της αεροπορίας. Η Boeing και η Lockheed Martin ενδέχεται να λάβουν παραγγελίες για έως και 250 εμπορικά αεροσκάφη, καθώς και επιπλέον μαχητικά F-16, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους.

Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι υπάρχει πιθανότητα να επιλυθεί το μακροχρόνιο αδιέξοδο σχετικά με τα αεροσκάφη F-35. Η Τουρκία ήταν αρχικά εταίρος στην ανάπτυξη του πιο προηγμένου πολεμικού αεροσκάφους της Lockheed, αλλά αποβλήθηκε από το πρόγραμμα μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αεροπορικής άμυνας S-400. Η αγορά αυτή οδήγησε σε κυρώσεις από το Κογκρέσο, γνωστές ως CAATSA, που στοχεύουν την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας και εξακολουθούν να ισχύουν.

Η Άγκυρα αρνήθηκε να εγκαταλείψει τα S-400, όπως απαιτεί η Ουάσιγκτον, αλλά ελπίζει ότι ένας συμβιβασμός σχετικά με την ανάπτυξη τους θα μπορούσε να ανοίξει ξανά την πόρτα για την αγορά 40 F-35, σύμφωνα με τους Τούρκους αξιωματούχους.

Την Τετάρτη, η Τουρκία ανακοίνωσε μακροπρόθεσμες συμφωνίες με τις Mercuria Energy Group Ltd και Woodside Energy Group Ltd για την αγορά περίπου 76 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου σε μορφή ΥΦΑ, κυρίως από εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ.

Οι αποστολές φυσικού αερίου και οι συμφωνίες άμυνας θα ενισχύσουν το διμερές εμπόριο, το οποίο και οι δύο χώρες έχουν δηλώσει ότι θέλουν να τριπλασιάσουν σε περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Οι εξαγωγές ήταν περίπου ισορροπημένες και στις δύο κατευθύνσεις, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, επιτρέποντας στην Τουρκία να αντιμετωπίσει μόνο 15% δασμούς των ΗΠΑ στα προϊόντα της, μεταξύ των χαμηλότερων συντελεστών που επέβαλε ο Τραμπ στους ομολόγους του τον Αύγουστο.

«Η Τουρκία σηματοδοτεί μια στρατηγική στροφή προς την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, ιδιαίτερα μετά τις εντάσεις σχετικά με τις αμυντικές σχέσεις με τη Ρωσία και τις αποκλίνουσες θέσεις εξωτερικής πολιτικής», δήλωσε ο Ουμούντ Σόκρι, ανώτερος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής στο Middle East Institute, ένα think tank στην Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, η «λεπτή ισορροπία» μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης αποτελεί παράγοντα κινδύνου που δημιουργεί αβεβαιότητα, πρόσθεσε.

Η μελλοντική εξέλιξη των σχέσεων θα έχει επιπτώσεις πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας, ιδίως στη Συρία.

Η Τουρκία βασίζεται στη βοήθεια των ΗΠΑ για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των κουρδικών μαχητικών δυνάμεων στη Συρία και των δυνάμεων που είναι πιστές στη νέα κυβέρνηση του προέδρου Aχμέντ Αλ Σάρα στη Δαμασκό.

Η Άγκυρα θεωρεί τις κουρδικές ομάδες στη Συρία ως προέκταση του PKK, της ανταρτικής οργάνωσης με την οποία μάχεται για περισσότερα από τέσσερα δεκαετίες. Το PKK έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση και πρόσφατα συμφώνησε να καταθέσει τα όπλα του.

Ωστόσο, οι τουρκικές αρχές φοβούνται ότι ορισμένοι μαχητές του PKK ενδέχεται να διαφύγουν στη Συρία και να συνεχίσουν να αποτελούν απειλή από εκεί, χρησιμοποιώντας όπλα που προμήθευσε η Αμερική και τα οποία προορίζονταν αρχικά για τον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Οι διαφορές στις περιφερειακές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της ανοιχτής κριτικής του Ερντογάν προς τον σύμμαχο των ΗΠΑ, το Ισραήλ, αποτελούν απειλή για την επανεκκίνηση που επιδιώκει ο Ερντογάν και «ενδέχεται να μην του επιτρέψουν να επιτύχει μακροπρόθεσμη σταθερότητα στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις μέσω οικονομικών παραχωρήσεων», δήλωσε ο Οζκάν.

Πηγή: newmoney.gr

• Διαβάστε επίσης: «Σβήνει» η τηλεργασία στη Μεγάλη Βρετανία