Οι συγκρούσεις με τη Χαμάς, το Ιράν και τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ έχουν κοστίσει στο Ισραήλ περίπου 350 δισ. σέκελ

Το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ ενέκρινε τον προϋπολογισμό για το 2026, ο οποίος στοχεύει στη διατήρηση των υψηλών αμυντικών δαπανών που προέκυψαν από δύο χρόνια συγκρούσεων, ενώ παράλληλα επιδιώκει να τονώσει την ταλαιπωρημένη οικονομία μέσω παραχωρήσεων στους εργαζόμενους της μεσαίας τάξης.

Αυτές οι προτεραιότητες θα χρηματοδοτηθούν από νέους φόρους στις τράπεζες και τους ιδιοκτήτες γης, καθώς και από ένα έκτακτο έσοδο 10 δισεκατομμυρίων σέκελ (3 δισεκατομμύρια δολάρια) από την πώληση της ισραηλινής εταιρείας Wiz στον αμερικανικό τεχνολογικό γίγαντα Google, σύμφωνα με τον προτεινόμενο προϋπολογισμό που ψηφίστηκε την Παρασκευή.

Οι συγκρούσεις με τη Χαμάς, το Ιράν και τη Χεζμπολάχ με έδρα το Λίβανο έχουν κοστίσει στο Ισραήλ περίπου 350 δισεκατομμύρια σέκελ, και ένας από τους κύριους στόχους του προϋπολογισμού του επόμενου έτους είναι να αρχίσει να περιορίζεται το έλλειμμα που προέκυψε. Μετά από μακρά συζήτηση και συμφωνίες με πολλά υπουργεία, το υπουργικό συμβούλιο έθεσε ως στόχο το 3,9% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, σε σύγκριση με 5,2% φέτος και 6,9% πέρυσι.

Οι αμυντικές δαπάνες του Ισραήλ αυξήθηκαν στα ύψη κατά τη διάρκεια δύο ετών πολέμου

Η «ισχυρή οικονομία» του Ισραήλ

«Προτείνουμε έναν ισορροπημένο προϋπολογισμό που θα καλύψει τις συνολικές ανάγκες του Ισραήλ σε θέματα ασφάλειας», δήλωσε ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου την Πέμπτη, πριν από τη συζήτηση στο υπουργικό συμβούλιο. Η ικανότητα του Ισραήλ να πολεμά σε πολλαπλά μέτωπα «προέρχεται από την ισχυρή οικονομία του», είπε.

Το συνολικό σχέδιο δαπανών ύψους 662 δισεκατομμυρίων σέκελ θα υποβληθεί τώρα στο ισραηλινό κοινοβούλιο (Κνεσέτ), για τελική έγκριση. Η κυβερνητική συμμαχία του Νετανιάχου πρέπει να το περάσει μέχρι το τέλος Μαρτίου, διαφορετικά η θητεία της λήγει, σύμφωνα με το νόμο, και θα προκηρυχθούν εκλογές.

Δεν είναι ακόμη σαφές εάν αυτό θα είναι εφικτό, δεδομένων των συνεχιζόμενων εντάσεων που προέρχονται από μια διαμάχη σχετικά με την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων ανδρών, η οποία ενδέχεται να επηρεάσει τις ψηφοφορίες για τον προϋπολογισμό.

Οι αμυντικές δαπάνες θα αποτελέσουν το μεγαλύτερο κονδύλι του προϋπολογισμού, συνολικού ύψους 112 δισεκατομμυρίων σέκελ, ή 72% υψηλότερο από το προπολεμικό αμυντικό πακέτο του 2023. Το ποσό αντανακλά έναν συμβιβασμό μεταξύ των υπουργείων Οικονομικών και Άμυνας και περιλαμβάνει την προγραμματισμένη επιστράτευση περίπου 40.000 εφέδρων στρατιωτών κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους.

Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά τα έσοδα του επόμενου έτους σε 554,5 δισεκατομμύρια σέκελ.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Amir Yaron, δήλωσε ότι ο προτεινόμενος στόχος για το έλλειμμα θα επιτρέψει «σε κάποιο βαθμό» τη μείωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ το επόμενο έτος. Η κεντρική τράπεζα εκτιμά τον δείκτη σε 71% για το τρέχον έτος, σε σύγκριση με 60% πριν από τις επιθέσεις της Χάμας τον Οκτώβριο του 2023 που πυροδότησαν τον πόλεμο.

«Η υιοθέτηση μέτρων πολιτικής που υποστηρίζουν τη διαρκή μείωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ θα συμβάλει στη μείωση του κόστους δανεισμού», δήλωσε ο Yaron, αναφερόμενος στην επιθετική αύξηση του χρέους του Ισραήλ τα τελευταία δύο χρόνια, που θα κορυφωθεί σε περίπου 270 δισεκατομμύρια σέκελ το 2024.

Οι τράπεζες στο στόχαστρο

Σε συνέντευξη Τύπου πριν από την ψηφοφορία, ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς επέκρινε τις ισραηλινές τράπεζες για την «εκμετάλλευση» του κοινού, καθώς τα κέρδη που προήλθαν από τα υψηλά επιτόκια «δεν μετακυλίστηκαν στους πελάτες».

Για να αντισταθμίσει αυτό, ο προϋπολογισμός του 2026 στοχεύει στην επιβολή ενός νέου φόρου στα κέρδη των δανειστών που είναι 50% υψηλότερα από τη μέση κερδοφορία κατά την περίοδο 2018-2022, όταν τα επιτόκια ήταν χαμηλά. Μετά το πρώτο έτος, η αύξηση του ΑΕΠ ή ένας διαφορετικός δείκτης θα συνυπολογιστεί στον τύπο για να ληφθεί υπόψη η πραγματική δραστηριότητα της τράπεζας.

Η πρόταση προϋπολογισμού περιλαμβάνει επίσης έναν νέο φόρο 1,5% σε όλες τις ακαλλιέργητες εκτάσεις που δεν χρησιμοποιούνται για γεωργικούς σκοπούς.

Οι κλίμακες του φόρου εισοδήματος δεν θα αναπροσαρμοστούν προς τα πάνω σύμφωνα με τον πληθωρισμό. Αντ’ αυτού, θα αναθεωρηθούν με τρόπο που θα αυξήσει τα εισοδήματα μετά τη φορολογία, ειδικά για τους εργαζόμενους της μεσαίας τάξης, οι οποίοι θεωρείται ότι έχουν επωμιστεί το μεγαλύτερο βάρος των συγκρούσεων τόσο από οικονομική όσο και από στρατιωτική άποψη, έχοντας περάσει μακρά χρονικά διαστήματα στις εφεδρικές δυνάμεις του στρατού.

Ο κυβερνήτης Yaron προειδοποίησε να μην βασιζόμαστε σε μια εφάπαξ πηγή εσόδων — την απροσδόκητη συμφωνία με την Wiz — για τη χρηματοδότηση μόνιμων φορολογικών μειώσεων. Αυτό, είπε, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του διαρθρωτικού ελλείμματος και να καταστήσει «δύσκολη τη μείωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια».

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Πρέσινγκ των ΗΠΑ σε χώρες της ΕΕ για να μπλοκαριστεί η αξιοποίηση των ρωσικών assets