Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας μετέτρεψε επίσημα τη νησιωτική επαρχία Χαϊνάν σε λιμάνι ελεύθερου εμπορίου, ένα από τα πιο φιλόδοξα οικονομικά πειράματα της κυβέρνησης μέχρι σήμερα

Από τον Δεκέμβριο του 2025, τέθηκαν σε ισχύ νέοι νόμοι που καθιστούν τη Χαϊνάν ξεχωριστή τελωνειακή ζώνη και εδραιώνουν ένα ευνοϊκό ρυθμιστικό περιβάλλον στη νοτιότερη επαρχία της Κίνας.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την τρέχουσα παγκόσμια τάση προστατευτισμού, καθώς πολλές χώρες προχωρούν σε αυστηροποίηση των εμπορικών κανόνων και των ελέγχων των επενδύσεων.

Η Χαϊνάν είναι πλέον ουσιαστικά το μεγαλύτερο λιμάνι ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο σε έκταση. Με έκταση πάνω από 35.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, είναι περίπου πενήντα φορές μεγαλύτερο από τη Σιγκαπούρη και ακόμη λίγο μεγαλύτερο από το Βέλγιο.

Η Κίνα προσπαθεί να προσφέρει μια λύση για τις "αυξανόμενες αβεβαιότητες στην παγκόσμια οικονομία" και προσπαθεί να επαναλάβει την επιτυχία της Σιγκαπούρης, με ένα λιμάνι ελεύθερου εμπορίου στο μέγεθος ενός ευρωπαϊκού κράτους.

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, η έναρξη των "ειδικών τελωνειακών επιχειρήσεων" δεν είναι απλώς μια πολιτική αλλαγή, αλλά μια θεμελιώδης αναδιάρθρωση του τρόπου με τον οποίο η νησιωτική επαρχία αλληλεπιδρά με τις διεθνείς αγορές.

Το μοναδικό πλαίσιο, που θεσπίστηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, θα μπορούσε να καταστήσει τη Χαϊνάν την πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις δικαιοδοσία στον κόσμο.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η κρατική οικονομία, που περιγράφεται ως σοσιαλιστική οικονομία της αγοράς, παίρνει μια σελίδα από το καπιταλιστικό εγχειρίδιο για να ενισχύσει την παγκόσμια κυριαρχία της.

Οι ειδικές οικονομικές ζώνες (ΕΟΖ) εφαρμόζονται με επιτυχία στην Κίνα από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, στο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής ανοικτών θυρών της χώρας. Αυτές οι ΕΟΖ επιτρέπουν στο Πεκίνο να πειραματιστεί με καπιταλιστικούς μηχανισμούς, σε περιορισμένες περιοχές, διατηρώντας παράλληλα τον ευρύτερο κρατικό έλεγχο της οικονομίας.

Το 2020, το ΚΚΚ παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη μετατροπή της Χαϊνάν από μια απλή ειδική οικονομική ζώνη σε ένα στρατηγικό κόμβο σχεδιασμένο να ανταγωνιστεί το Χονγκ Κονγκ, τη Σιγκαπούρη και το Ντουμπάι.

Η δημιουργία ενός εντελώς ξεχωριστού εμπορικού και επενδυτικού συστήματος για την επαρχία ήταν ο στόχος μέχρι το τέλος του 2025. Προχωρώντας προς τα εμπρός, το κόμμα προβλέπει ότι η Χαϊνάν θα φτάσει σε "θεσμική ωριμότητα" μέχρι το 2035 και θα αποκτήσει "ισχυρή παγκόσμια επιρροή" μέχρι τα μέσα του αιώνα.

Πρώτη γραμμή ανοικτή, δεύτερη γραμμή ελεγχόμενη

Η επαρχία περιλαμβάνει τη νήσο Χαϊνάν και διάφορα μικρότερα νησιά στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και λειτουργεί πλέον υπό ένα τελωνειακό σύστημα "δύο γραμμών", σχεδιασμένο για μεγαλύτερο άνοιγμα με παράλληλη διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας.

Η πρώτη γραμμή σηματοδοτεί το όριο μεταξύ της Χαϊνάν και της παγκόσμιας οικονομίας, όπου οι περισσότεροι εμπορικοί φραγμοί έχουν καταργηθεί. Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, η πλειονότητα των αγαθών μπορεί να εισέλθει ελεύθερα στην επαρχία, με έναν σημαντικά διευρυμένο κατάλογο εισαγωγών με μηδενικό δασμό που καλύπτει πρώτες ύλες, εξοπλισμό και καταναλωτικά προϊόντα.

Η δεύτερη γραμμή λειτουργεί ως φίλτρο μεταξύ της Χαϊνάν και της ηπειρωτικής Κίνας. Εκεί ισχύουν οι συνήθεις τελωνειακούς κανόνες, με τα αγαθά να υπόκεινται σε δασμούς και ελέγχους που αποσκοπούν στην προστασία των εγχώριων αγορών.

Ο Xi Jinping μιλάει στη σύνοδο κορυφής για την Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού στη Νότια Κορέα, Νοέμβριος 2025 AP Photo

Ωστόσο, το σύστημα δημιουργεί ένα ισχυρό κίνητρο για τους κατασκευαστές. Τα εμπορεύματα που εισέρχονται στη Χαϊνάν και επιτυγχάνουν τουλάχιστον 30% προστιθέμενη αξία εντός της επαρχίας μπορούν να εισέρχονται στην ηπειρωτική Κίνα χωρίς δασμούς, μια πολιτική που έχει σχεδιαστεί για να ενθαρρύνει την πρόσθετη παραγωγή στα νησιά και όχι για να τα χρησιμοποιεί αποκλειστικά ως διαμετακομιστικό κόμβο.

Για παράδειγμα, το αυστραλιανό βοδινό κρέας μπορεί να εισαχθεί στη Χαϊνάν ατελώς. Στη συνέχεια, εάν το βόειο κρέας τεμαχιστεί και συσκευαστεί για προϊόντα hotpot που προορίζονται για την Κίνα στην ίδια την επαρχία του νησιού, μπορεί να εισέλθει στα σούπερ μάρκετ της ηπειρωτικής Κίνας με τις ίδιες απαλλαγές.

Η στρατηγική πύλη της Κίνας

Το πεδίο εφαρμογής των σχεδίων του ΚΚΚ για το Χαϊνάν εκτείνεται πολύ πέρα από τις τελωνειακές ρυθμίσεις.

Η επαρχία εφαρμόζει ενιαίο εταιρικό φορολογικό συντελεστή 15%, χαμηλότερο από εκείνον του Χονγκ Κονγκ (16,5%), της Σιγκαπούρης (17%) και της ηπειρωτικής Κίνας (25%).

Η Χαϊνάν λειτουργεί τώρα επίσης υπό ένα ξεχωριστό ρυθμιστικό πλαίσιο σε διάφορους άλλους τομείς, το οποίο διαφέρει σημαντικά από τη ρύθμιση στην ηπειρωτική χώρα.

Για παράδειγμα, εάν ένα φαρμακευτικό προϊόν ή μια ιατρική συσκευή εγκριθεί από έναν από τους πολλούς ρυθμιστικούς οργανισμούς οπουδήποτε στον κόσμο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην επαρχία του νησιού, παρά το γεγονός ότι απαγορεύεται στην ηπειρωτική χώρα.

Ομοίως, οι εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες στο Χαϊνάν μπορούν να υποβάλουν αίτηση για ευρύτερη πρόσβαση στο διαδίκτυο, επιτρέποντάς τους να παρακάμψουν το λεγόμενο "Μεγάλο Τείχος της Κίνας", ένα σύστημα νόμων και τεχνολογιών που επιβάλλει το ΚΚΚ για τον έλεγχο της διαδικτυακής δραστηριότητας σε εθνικό επίπεδο.

Οι ξένες εταιρείες μπορούν επίσης να ανοίξουν ειδικούς τραπεζικούς λογαριασμούς στο Χαϊνάν, με τις ροές κεφαλαίων να εξαιρούνται από τους ελέγχους συναλλάγματος στην ηπειρωτική χώρα, ενώ τα ξένα πανεπιστήμια επιτρέπεται να ιδρύουν πανεπιστημιουπόλεις χωρίς κινεζικό εταίρο.

Η είσοδος χωρίς βίζα στην επαρχία έχει επίσης επεκταθεί από 59 σε 86 χώρες, συμπεριλαμβανομένων πλέον των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γερμανίας και της Αυστραλίας, καθώς και αρκετών χωρών της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Αμερικής.

Οι επισκέπτες μπορούν να παραμείνουν έως και 30 ημέρες χωρίς βίζα για επαγγελματικούς λόγους, ιατρική περίθαλψη ή τουρισμό, καθώς οι αρχές προωθούν επίσης τη νησιωτική επαρχία ως σημαντικό ταξιδιωτικό προορισμό.

Εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων στην παγκόσμια οικονομία, η Χαϊνάν χρησιμεύει ως "βαλβίδα πίεσης" της Κίνας, προσφέροντας μια πύλη χαμηλών φόρων, μηδενικών δασμών και υψηλής πρόσβασης στις αγορές της Ασίας και του Ειρηνικού.

Πηγή: euronews.com

• Διαβάστε επίσης: Η αποκαθήλωση της «βασίλισσας» Tesla – Το 2025 έχασε τα πρωτεία από την κινεζική BYD