Η επαναφορά του σεναρίου απόκτησης της Γροιλανδίας από τον Τραμπ ανοίγει τη συζήτηση για την αξία της, την αρκτική στρατηγική και τη γεωπολιτική ισορροπία στο NATO - Από 12,5 δισ. έως σχεδόν 2,8 τρισ. δολάρια, οι εκτιμήσεις

Το παγωμένο τοπίο της Γροιλανδίας μπορεί να μην ανταποκρίνεται στο όνομά της, όμως η δυνητική της αξία φαίνεται να το κάνει και με το παραπάνω.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται ανοιχτά στην ιδέα η Ουάσιγκτον να αποκτήσει τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφαλείας. Η κυβέρνησή του δηλώνει, μάλιστα, ότι εξετάζει ένα ευρύ φάσμα επιλογών για την απόκτηση του δανικού εδάφους, ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος ή την απευθείας αγορά του.

Η Δανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της στο NATO έχουν επανειλημμένως ξεκαθαρίσει ότι η Γροιλανδία δεν πωλείται. Ωστόσο, η ρητορική του Τραμπ αναζωπυρώθηκε τις τελευταίες ημέρες, μετά τα γεγονότα στη Βενεζουέλα.

Η προοπτική αγοράς της Γροιλανδίας «συζητείται ενεργά αυτή τη στιγμή από τον πρόεδρο και την ομάδα εθνικής ασφάλειας», δήλωσε την Τετάρτη η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ. Μάλιστα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο αποκάλυψε ότι σκοπεύει να συζητήσει το θέμα με Δανούς αξιωματούχους την επόμενη εβδομάδα.

Ο Τραμπ δεν έχει καταθέσει επίσημη πρόταση, ούτε έχει αναφέρει ποιο θα θεωρούσε εύλογο τίμημα για τη νησιωτική χώρα. Όμως, στην μάλλον απίθανη περίπτωση που η Κοπεγχάγη άλλαζε γνώμη και αποφάσιζε να συζητήσει το ενδεχόμενο πώλησης της Γροιλανδίας, είναι απολύτως βέβαιο ότι δεν θα όριζε χαμηλή τιμή.

Τα σενάρια της αξίας της

Ακόμη και συντηρητικές εκτιμήσεις ανεβάζουν την αξία της σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ή και περισσότερο, λόγω του ορυκτού της πλούτου.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNBC, η χαμηλότερη αποτίμηση προκύπτει από μια ιστορική σύγκριση. Οι ΗΠΑ είχαν εξετάσει στο παρελθόν την αγορά της Γροιλανδίας και μάλιστα το 1946 είχαν υποβάλλει επίσημη πρόταση για την απόκτηση της προσφέροντας 100 εκατ. δολάρια, ποσό που σε σημερινές τιμές αντιστοιχεί σε σχεδόν 1,7 δισ. δολάρια.

Τότε, το ποσό ισοδυναμούσε με το 0,04% του αμερικανικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με τον αντίστοιχο υπολογισμό σήμερα, το ποσό που προκύπτει κυμαίνεται περίπου στα 1,2 δισ. δολάρια.

Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι μια ρεαλιστική αποτίμηση τοποθετεί την αξία της Γροιλανδίας σε πολύ υψηλότερα επίπεδα. «Ένα ποσό της τάξης των τρισεκατομμυρίων μοιάζει πιο κοντά στην πραγματικότητα», υποστήριξε ο Ντάγκλας Χολτζ-Ίκιν, πρόεδρος του American Action Forum, σε συνέντευξή του.

Το εν λόγω think tank επιχείρησε, μάλιστα, να υπολογίσει ένα ενδεικτικό τίμημα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα φυσικά αποθέματα όσο και την αξία γης της κατά τα άλλα αραιοκατοικημένης και παγωμένης Γροιλανδίας.

Η συνολική αξία των γνωστών κρίσιμων ορυκτών και ενεργειακών πόρων του νησιού ξεπερνά τα 4,4 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2025, βασισμένη σε γεωλογικά δεδομένα από τις ΗΠΑ, τη Δανία και τη Γροιλανδία.

Το συγκεκριμένο ποσό μειώνεται στα 2,7 τρισ. δολάρια αν εξαιρεθούν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, για τα οποία η Γροιλανδία σταμάτησε να εκδίδει άδειες νέων ερευνών το 2021, επικαλούμενη περιβαλλοντικούς λόγους. Αν και προφανώς ο Λευκός Οίκος του Ντόναλντ Τραμπ δεν πρόκειται να έχει ανάλογες περιβαλλοντολογικές ανησυχίες στοχεύοντας στην μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης τους. 

Αποθέματα και ορυκτά

Πάντως, δεν είναι όλη η αξία της ημιαυτόνομης χώρας άμεσα αξιοποιήσιμη. Το ακραίο κλίμα και ο μικρός πληθυσμός των περίπου 57.000 κατοίκων οδηγούν σε χαμηλό ποσοστό μετατροπής πόρων σε εκμεταλλεύσιμα αποθέματα.

Παρότι η Γροιλανδία διαθέτει πάνω από 36 εκατ. τόνους γνωστών σπάνιων γαιών, τα επιβεβαιωμένα αποθέματα ανέρχονται σε μόλις 1,5 εκατ. τόνους —ποσοστό 4,2%. Αν αυτό εφαρμοστεί συνολικά, η εκτιμώμενη αξία περιορίζεται στα 186 δισ. δολάρια, που η μελέτη του American Action Forum χαρακτηρίζει ως «κατώτατο όριο».

Παρά ταύτα, ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι βασικό του κίνητρο δεν είναι η οικονομία, αλλά η εθνική ασφάλεια. «Αυτή τη στιγμή η Γροιλανδία είναι γεμάτη ρωσικά και κινεζικά πλοία», είπε την Κυριακή. «Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία από την άποψη της εθνικής ασφάλειας».

Η εθνική ασφάλεια πάνω από κάθε κόστος

Οι ΗΠΑ διατηρούν ήδη στρατιωτική βάση στο νησί, όμως η πλήρης κατοχύρωσή του θα ενίσχυε καθοριστικά την αμερικανική παρουσία στην Αρκτική και θα άνοιγε πρόσβαση σε νέες ναυτιλιακές οδούς που διαμορφώνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Για να αποτιμήσει τη στρατηγική αξία της νησιωτικής χώρας, η μελέτη συνέκρινε τη Γροιλανδία με την Ισλανδία, που έχει αρκετά κοινά χαρακτηριστικά. Η αγορά όλης της γης της Ισλανδίας θα κόστιζε περίπου 131 δισ. δολάρια, ή 1,28 εκατ. δολάρια ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Με την ίδια τιμή, η αποτίμηση της Γροιλανδίας —του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο— φτάνει σχεδόν τα 2,8 τρισ. δολάρια.

Άλλες εκτιμήσεις είναι χαμηλότερες. Το 2019, οι Financial Times είχαν αποτιμήσει τη Γροιλανδία, με «ιδιαίτερα συντηρητικά» όρους στα 1,1 τρισ. δολάρια.

Ο Ίουαν Μόργκαν, ομότιμος καθηγητής στο University College London, είχε τότε επισημάνει ότι το κόστος θα μπορούσε να φτάσει αρκετά τρισεκατομμύρια, υπογραμμίζοντας την τεράστια πολιτική και νομική πολυπλοκότητα μιας τέτοιας συμφωνίας.

Αντίθετα, ο πρώην οικονομολόγος της Fed της Νέας Υόρκης, Ντέιβιντ Μπάρκερ, είχε εκτιμήσει την αξία της μεταξύ 12,5 και 77 δισ. δολαρίων, βασιζόμενος σε ιστορικές αγορές, όπως η Αλάσκα και οι Παρθένες Νήσοι.

Πάντως, ο πρόεδρος του American Action Forum επιμένει ότι ακόμη και τα υψηλά νούμερα που έχουν ακουστεί είναι, μάλλον, συντηρητικά. «Αποτιμούν την οικονομία. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς, αυτό δεν αφορά μόνο την οικονομία», επεσήμανε. «Τι αξία δίνεις στη θέση μας στο NATO ή στη διεθνή τάξη; Εγώ της δίνω τεράστια αξία».

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Η νέα εποχή του AI απαιτεί μια νέα εποχή Κυβερνοασφάλειας