Η Γροιλανδία συγκεντρώνει 25 από τις 34 κρίσιμες πρώτες ύλες της ΕΕ, καθιστώντας το νησί κεντρικό στόχο στη στρατηγική Τραμπ για οικονομική ισχύ και γεωπολιτικό έλεγχο

Η Γροιλανδία έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο κρίσιμους γεωπολιτικούς κόμβους του πλανήτη. Όχι μόνο λόγω της θέσης της στην Αρκτική, αλλά κυρίως εξαιτίας του υπεδάφους της. Κάτω από τους πάγους του νησιού κρύβεται ένας ορυκτός πλούτος που μπορεί να ανατρέψει ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία, την πράσινη μετάβαση και την αμυντική βιομηχανία.

Από τις 34 «κρίσιμες πρώτες ύλες» που έχει καταγράψει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι 25 εντοπίζονται στη Γροιλανδία. Πρόκειται για ορυκτά-κλειδιά όπως ο γραφίτης, το νιόβιο και το τιτάνιο, υλικά απαραίτητα για μπαταρίες, ηλεκτρονικά συστήματα, ανεμογεννήτριες και σύγχρονες στρατιωτικές εφαρμογές.

Η επίσημη ρητορική και το πραγματικό διακύβευμα

Ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει ότι το ενδιαφέρον του για τη Γροιλανδία πηγάζει από λόγους εθνικής ασφάλειας. Επικαλείται την ανάγκη ενίσχυσης της αμερικανικής άμυνας και την αυξανόμενη παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική. Ωστόσο, πίσω από τη ρητορική περί ασφάλειας, αναδύεται ένα πολύ πιο συγκεκριμένο οικονομικό και βιομηχανικό στοίχημα.

Εκθέσεις ειδικών και δεδομένα της Γεωλογική Υπηρεσία Δανίας και Γροιλανδίας δείχνουν ότι το νησί διαθέτει όχι μόνο κρίσιμα ορυκτά, αλλά και δυνητικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ένας συνδυασμός που καθιστά τη Γροιλανδία μοναδική σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κρίσιμες πρώτες ύλες και ο ανταγωνισμός με την Κίνα

Στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έχουν παραδεχθεί ανοιχτά ότι η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας δεν εξαντλείται στη γεωγραφία της. Ο γερουσιαστής Τεντ Κρουζ έχει αναφερθεί στα «τεράστια αποθέματα σπάνιων γαιών», υπογραμμίζοντας ότι αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την τεχνολογική και αμυντική αυτάρκεια των ΗΠΑ.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο βασικός στόχος της Ουάσινγκτον είναι να περιορίσει την κυριαρχία της Κίνας στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών. Όπως σημειώνει ο Στίβεν Λάμι, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Νότιας Καλιφόρνιας, το αμερικανικό ενδιαφέρον αφορά «πρωτίστως την πρόσβαση στους πόρους και το μπλοκάρισμα της κινεζικής επιρροής».

«Ισχυρή εμπορική ευκαιρία» σε έναν θερμαινόμενο Αρκτικό κύκλο

Η στρατηγική των ΗΠΑ δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2020 άνοιξαν προξενείο στο Νουούκ, πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, ενισχύοντας την παρουσία τους στην περιοχή. Με την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, το αφήγημα εμπλουτίστηκε με καθαρά οικονομικούς όρους.

Η άνοδος της θερμοκρασίας στην Αρκτική διευρύνει τις ναυτιλιακές οδούς, καθιστά ευκολότερη την πρόσβαση σε αλιευτικούς και ενεργειακούς πόρους και αυξάνει το επενδυτικό ενδιαφέρον. Ο Μάικ Βάλτς, τότε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας και σήμερα πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, είχε μιλήσει ανοιχτά για ναυτιλία, ενέργεια, αλιεία και στρατηγική επιτήρηση.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κυβερνήτης της Λουιζιάνα Τζεφ Λάντρι χαρακτήρισε τη Γροιλανδία «μια ισχυρή εμπορική ευκαιρία», περιγράφοντας τον Τραμπ ως έναν κατεξοχήν «επιχειρηματικό πρόεδρο».

Σπάνιες γαίες: σχέδια, χρηματοδότηση και εμπόδια

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη εξετάσει τη στήριξη μεταλλευτικού έργου αμερικανικής εταιρείας στη Γροιλανδία, μέσω χρηματοδότησης 120 εκατ. δολαρίων από την Τράπεζα Εξαγωγών-Εισαγωγών των ΗΠΑ. Το σχέδιο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα συμφωνιών με συμμάχους, όπως η Αυστραλία και η Ιαπωνία, με στόχο την απεξάρτηση από την Κίνα.

Ο Πάτρικ Σρόντερ του Chatham House εκτιμά ότι τα αποθέματα της Γροιλανδίας θα μπορούσαν να «αλλάξουν τα δεδομένα» για τις ΗΠΑ. Ωστόσο, άλλοι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο αμερικανικός έλεγχος δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την πρόσβαση στους πόρους.

Η σκληρή πραγματικότητα της εξόρυξης

Παρά τον πλούτο του υπεδάφους, η εξόρυξη στη Γροιλανδία παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Το κόστος είναι υψηλό, οι καιρικές συνθήκες ακραίες, οι υποδομές περιορισμένες και το εργατικό δυναμικό μικρό. Παρότι έχουν δοθεί άδειες εξερεύνησης για περίπου 100 περιοχές, λειτουργούν μόλις δύο παραγωγικά ορυχεία.

Ο Μίκελ Ρούντζ Ολεσεν από το Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών τονίζει ότι «υπάρχουν τεράστιες ποσότητες ορυκτών, αλλά η εξόρυξή τους κοστίζει επίσης πάρα πολλά χρήματα».

Το λιώσιμο των πάγων αλλάζει τις ισορροπίες

Η κλιματική αλλαγή, ωστόσο, εισάγει μια νέα μεταβλητή. Ο Αντριου Σέφερντ διευθυντής του Κέντρο Πολικής Παρατήρησης και Μοντελοποίησης, επισημαίνει ότι η τήξη των πάγων εκθέτει βράχους και δημιουργεί νέες δυνατότητες, ακόμη και για υδροηλεκτρική ενέργεια. «Αυτό που παλαιότερα ήταν σχεδόν αδύνατο, αρχίζει να φαίνεται τεχνικά εφικτό», σημειώνει.

Η Τζένιφερ Σπένς από τη Σχολή Κένεντι του Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ συνοψίζει: το ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία αφορά πρωτίστως τις δυνατότητες. Και παρότι η εθνική ασφάλεια προβάλλεται ως βασικό επιχείρημα, το οικονομικό κίνητρο μοιάζει να είναι ο πραγματικός καταλύτης.

Πηγή: newmoney.gr

• Διαβάστε επίσης: H απόφαση του Τραμπ για τον επικεφαλής της Fed αποτελεί «stress test» για τους επενδυτές