Η Γηραιά Ηπειρος δεν πρέπει να μπει σε μια διαδικασία «οφθαλμός αντί οφθαλμού» γράφουν σε κοινό άρθρο τρεις εκτελεστικοί αντιπρόεδροι της Κομισιόν. Οι τέσσερις πυλώνες για την ευρωπαϊκή βιομηχανία

των Valdis Dombrovskis, Frans Timmermans και Margrethe Vestager στους Financial Times*

Μπορεί η οικονομία της Ευρώπης να παραμείνει παγκοσμίως ανταγωνιστική εν μέσω πολλαπλών προκλήσεων; Αυτό το ερώτημα βρίσκεται στο επίκεντρο θερμών συζητήσεων σε όλη την ΕΕ τώρα, και η εύρεση σωστών απαντήσεων απαιτεί ανάλυση που να βασίζεται σε γεγονότα.

Ας μην ξεχνάμε πως η ευρωπαϊκή οικονομία έχει δείξει μια αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα και ευστροφία. Ξεπεράσαμε την πανδημία χάρη στον γρήγορο συντονισμό και την αλληλεγγύη. Μαζί προσαρμοζόμαστε στον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία, που έχει πλήξει σκληρά την οικονομία μας. Απομακρυνόμαστε από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, η απασχόληση κρατάει και ο πληθωρισμός έχει μειωθεί.

Ωστόσο, ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει, οι υψηλές τιμές ενέργειας και ο πληθωρισμός θα επιμείνουν, όπως και οι πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες παγκοσμίως και οι ευρύτερες γεωπολιτικές αλλαγές. Αυτές είναι τρομερές προκλήσεις για τον βιομηχανικό μας κλάδο, που πρέπει να προσαρμοστεί σε ένα πιο πράσινο και πιο ψηφιακό μέλλον για να παραμείνει στην παγκόσμια αιχμή του δόρατος. Επιπλέον όλων αυτών υπάρχει και η Πράξη για τη Μείωση του Πληθωρισμού (IRA), το εμβληματικό σχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών για να «πρασινίσουν» την εγχώρια οικονομία τους.

Ενώ στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα σχετικά με τη δράση για το κλίμα, η πράξη αυτή δίνει κίνητρα για την (επαν)εγκατάσταση βιομηχανιών στις ΗΠΑ, θέτοντας έτσι δυνητικά σε μειονεκτική θέση τη βιομηχανική βάση της ΕΕ για καθαρές τεχνολογίες. Έχει οδηγήσει ορισμένους στην Ευρώπη να ζητήσουν μια δική μας αντίδραση τύπου IRA. Όμως, μια αντεκδικητική αντίδραση ενέχει τον κίνδυνο σημαντικού οικονομικού αυτοτραυματισμού. Αντ' αυτού, για να γίνει η Ευρώπη η πατρίδα της βιομηχανικής καινοτομίας κατά τη μετάβαση στις καθαρά μηδενικές εκπομπές ρύπων, χρειαζόμαστε κοινή δράση μέσω ενός βιομηχανικού σχεδίου της ΕΕ για την πράσινη συμφωνία. Αυτό θα πρέπει να καλύπτει τέσσερις πυλώνες: το επιχειρηματικό περιβάλλον, τη χρηματοδότηση, τις δεξιότητες και το εμπόριο.

Η ανάγκη για την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βελτιωμένης ψηφιακής ικανότητας έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική με τον πόλεμο της Ρωσίας. Και εμείς επιταχύνουμε σε όλα τα μέτωπα.

Εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προορίζονται για την αναβάθμιση της βιομηχανικής μας βάσης και των υποδομών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει ένα ευρωπαϊκό ταμείο κυριαρχίας για τη στήριξη της προκαταρκτικής έρευνας, της καινοτομίας και των στρατηγικών βιομηχανικών έργων. Το αναθεωρημένο σύστημα εμπορίας εκπομπών αναμένεται να συγκεντρώσει σχεδόν 700 δισ. ευρώ έως το 2030. Άλλα υφιστάμενα μέσα μπορούν να συμβάλουν, όπως και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Πρέπει να κάνουμε περισσότερα και να δούμε με καθαρό μάτι τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Αλλά θα πρέπει επίσης να έχουμε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στο μοναδικό μας μοντέλο και στην ελκυστικότητά μας ως επενδυτικού προορισμού. Το ευρωπαϊκό μοντέλο βασίζεται στην ανοικτότητα, την ευημερία των πολιτών και των εργαζομένων, ένα φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον και στο «πετράδι του στέμματος» μας, την ενιαία αγορά της ΕΕ, τη μεγαλύτερη εσωτερική αγορά στον κόσμο, εξοπλισμένη με σαφείς κανόνες για τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές.

Θα πρέπει να βασιστούμε σε αυτά τα θεμελιώδη στοιχεία. Η ανταγωνιστικότητα απαιτεί ένα ευρύ σύνολο μεταρρυθμίσεων, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που ευνοεί περισσότερο την καινοτομία, εξασφαλίζοντας επαρκείς δεξιότητες, μειώνοντας το διοικητικό φόρτο και εμβαθύνοντας περαιτέρω την ενιαία αγορά. Πρέπει επειγόντως να κάνουμε τις ιδιωτικές επενδύσεις να ρέουν, καθώς τα δημόσια χρήματα δεν θα είναι αρκετά. Η ανάπτυξη της ένωσης κεφαλαιαγορών για την προώθηση των επενδύσεων είναι το πιο αποδοτικό βήμα που μπορούμε να κάνουμε.

Οι αλλαγές στο προσωρινό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις μπορούν να επιφέρουν περαιτέρω, στοχευμένη ανακούφιση. Ωστόσο, μια μαζική αύξηση των επιδοτήσεων όταν οι χώρες έχουν διαφορετικά οικονομικά μέσα, το μόνο που θα κάνει είναι να ρισκάρει τον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς. Οι επιδοτήσεις δεν πρέπει να αποβαίνουν εις βάρος της εύρυθμης λειτουργίας των αγορών και του θεμιτού ανταγωνισμού.

Η ΕΕ επικροτεί την αμερικανική απόφαση να ασχοληθεί σοβαρά με τη δράση για την κλιματική αλλαγή. Επιβεβαιώνει ότι η βιωσιμότητα θα έχει κεντρικό ρόλο στη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, εξακολουθούμε να ανησυχούμε για τις διακρίσεις που προκαλεί η IRA. Πρέπει να δούμε μεγαλύτερη πρόοδο στις συνομιλίες μας με τις ΗΠΑ για την εξάλειψη αυτών των κινδύνων.

Οι ομοϊδεάτες εταίροι έχουν πολύ περισσότερα να κερδίσουν όταν συνεργαζόμαστε μεταξύ μας για να δώσουμε κίνητρα για την ανάπτυξη πράσινων και φιλικών προς το κλίμα τεχνολογιών. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ θα πρέπει να οικοδομήσουν μια ανοικτή, ακμάζουσα διατλαντική αγορά για τους καινοτόμους και τους επενδυτές μας.

Αυτό μας φέρνει στο τελευταίο βασικό στοιχείο: τη διατήρηση της ανοικτής προσέγγισής μας στο παγκόσμιο εμπόριο. Η Ευρώπη βασίζεται περισσότερο από άλλες μεγάλες δυνάμεις σε μια καλά λειτουργούσα παγκόσμια οικονομική τάξη, επειδή είμαστε μια εξαγωγική δύναμη. Καθώς δεν είμαστε πλούσιοι σε φυσικούς πόρους και βασικές εισροές που απαιτούνται για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, θα επικεντρωθούμε στη διεύρυνση του δικτύου εμπορικών συμφωνιών μας με αξιόπιστους εταίρους.

Τις επόμενες δεκαετίες θα δούμε τον μεγαλύτερο βιομηχανικό μετασχηματισμό της εποχής μας - ίσως και όλων των εποχών. Η ΕΕ έχει να κάνει δύσκολες επιλογές, αλλά έχουμε κάθε λόγο να παραμένουμε σίγουροι για τη δύναμη και την προσαρμοστικότητα της αγοράς μας καθώς το κάνουμε αυτό.

• Διαβάστε επίσης: Δίνουν ΑΤΑ οι κεντρικές τράπεζες ενώ προσπαθούν να ρίξουν τον πληθωρισμό;

* Οι συγγραφείς είναι εκτελεστικοί αντιπρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής