Φόβοι για τη δημιουργία πληθωριστικού σπιράλ μισθών-τιμών

Oι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι ελπίζουν πως το 2024 θα αποτελέσει ένα έτος κατά το οποίο θα αποκατασταθεί η ισορροπία των τιμών και των εισοδημάτων. Παρ’ όλα αυτά, οποιαδήποτε βελτίωση των εισοδημάτων των εργαζομένων θα μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο όσον αφορά την μάχη της ΕΚΤ κατά του πληθωρισμού. 

Η ΕΚΤ έχει αναδείξει τους μισθούς ως τον μεγαλύτερο πληθωριστικό κίνδυνο. Η κεντρική τράπεζα αναμένει αύξηση των μισθών σε ολόκληρη την Ευρωζώνη κατά 4,6% φέτος, πολύ περισσότερο από τον πληθωριστικό στόχο του 2%.

Οι υψηλότεροι μισθοί ενδέχεται να αποτελέσουν κίνδυνο όσον αφορά τη μείωση των επιτοκίων, την οποία οι αγορές αναμένουν πως θα ξεκινήσει τον Απρίλιο.

«Παρατηρούμε μία πορεία προς την αύξηση μισθών κατά 3% το οποίο συνάδει με τον πληθωριστικό στόχο του 2% αλλά ο δρόμος θα είναι δύσκολος», ανέφερε ο οικονομολόγος της κεντρικής τράπεζας της Ιρλανδίας, Ρίμον Λάιντον. 

Οι αυξήσεις των μισθών αυξάνουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και ενισχύουν το εισόδημα των νοικοκυριών, δύο παράγοντες οι οποίοι μπορεί να ωθήσουν τις τιμές ανοδικά και να οδηγήσουν την ΕΚΤ σε επιβράδυνση του προγράμματος νομισματικής της χαλάρωσης.

Τα συνδικάτα θεωρούν πως ο συνδυασμός του σταδιακά μειωμένου πληθωρισμού, της χαμηλής ανεργίας και των εταιρικών κερδών είναι η καλύτερη και ενδεχομένως η τελευταία τους ευκαιρία σε αυτόν τον οικονομικό κύκλο για την αποκατάσταση του επιπέδου διαβίωσης των εργαζομένων. 

Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, μετά από την μείωση των πραγματικών τους μισθών κατά 5% το 2022 και το 2023 και μετά από δεκαετίες παγκοσμιοποίησης, οι εργαζόμενοι έχουν χάσει την διαπραγματευτική τους δύναμη. Οι αμερικανικοί κολοσσοί Tesla και Amazon είναι μεταξύ των εταιρειών που ήδη αντιμετωπίζουν απεργιακές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη. 

Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν υπάρχουν μισθολογικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για την Ευρωζώνη των 20 χωρών. Το Indeed Wage Tracker, όμως, το οποίο μετρά τους μισθούς που διαφημίζονται στον εν λόγω ιστότοπο, παρακολουθείται στενά από την ΕΚΤ ως δείκτης των μελλοντικών τάσεων.

Ο δείκτης αυτός κατέγραψε αύξηση τον Δεκέμβριο από το 3,7% στο 3,8%, αν και ήταν πολύ χαμηλότερος από το υψηλό του Οκτωβρίου του 2022 του 5,2% όταν ο πληθωρισμός κυμαινόταν στο ζενίθ του.

Ο Λάιντον, ο οποίος βοήθησε στη δημιουργία του δείκτη, και το στέλεχος της Indeed, Παγουέλ Αντρτζάν δήλωσαν πως η αύξηση του Δεκεμβρίου οφείλεται πιθανώς στις νέες μισθολογικές συμφωνίες, κάτι το οποίο θα συνεχιστεί και στις αρχές του 2024, δεδομένης της περαιτέρω σύναψης συμφωνιών και της αύξησης των κατώτατων μισθών. 

Μεταξύ των πρόσφατων διακανονισμών, οι μισθοί αυξήθηκαν κατά 4,5% για τους εργαζόμενους στα ισπανικά καταστήματα ΙΚΕΑ, κατά 5,0% στη γαλλική TotalEnergies και κατά 6,6% για τους εργαζόμενους στους ολλανδικούς σιδηροδρόμους. Το ελάχιστο ωρομίσθιο των Γάλλων οδηγών της Uber αυξήθηκε κατά 17,6%. Οι κατώτατοι μισθοί, παράλληλα, αυξήθηκαν κατά 3,4% στη Γερμανία, 3,8% στην Ολλανδία  και 5,0% στην Ισπανία.

Οι εργαζόμενοι στον γαλλικό όμιλο ηλεκτρικής ενέργειας EDF απαιτούν αύξηση των μισθών τους κατά 6% αλλιώς θα προχωρήσουν σε απεργιακές κινητοποιήσεις, ενώ ορισμένοι Γερμανοί εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους απέρριψαν αύξηση της τάξης του 11% επειδή ήθελαν μικρότερη εβδομάδα εργασίας.

Ορισμένοι εργαζόμενοι της Amazon στην Ισπανία πραγματοποίησαν στάσεις εργασίας κατά την κρίσιμη περίοδο των διακοπών ενώ η Tesla αντιμετώπισε προβλήματα στις σκανδιναβικές χώρες με ζήτημα την υπογραφή συλλογικής σύμβασης εργασίας στη Σουηδία.

«Όλα δείχνουν επιστροφή στην αύξηση των πραγματικών μισθών», δήλωσε ο Μάρτιν Χέπνερ, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Ινστιτούτο Max-Planck στην Κολωνία της Γερμανίας.

Ενθαρρυμένα από τις ελλείψεις εργαζομένων οι οποίες σταδιακά αρχίζουν να χαλαρώνουν, τα εργατικά συνδικάτα ελπίζουν να αντιστρέψουν την τάση μείωσης των μελών τους, η οποία επιταχύνθηκε με την παγκοσμιοποίηση τη δεκαετία του ‘90.

«Αυτή τη στιγμή, οι οικονομικές συνθήκες είναι προφανώς ευνοϊκές για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των συνδικάτων», δήλωσε ο ερευνητής του Trade Union Institute, Τόρστεν Μιούλερ.

Σύμφωνα, πάντως με τον καθηγητή του Ινστιτούτου Max Planck, Λούσιο Μπακάρο, μια τέτοια «μισθολογική αντιπαλότητα» θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα, αν επιβάλλει στην ΕΚΤ να διατηρήσει υψηλότερα τα επιτόκια για να περιορίσει τη ζήτηση.

«Αν πυροδοτηθεί ένα σπιράλ μισθών-τιμών, η κεντρική τράπεζα θα παρέμβει για να σώσει την κατάσταση», προσέθεσε ο Μπακάρο.

Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ μικρότερων αλλά αφορολόγητων αυξήσεων, όπως αυτές που αναπτύσσει η Γερμανία, οι οποίες λήγουν στο τέλος του τρέχοντος έτους, επισημαίνοντας πως θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από φόρους επί των πλεοναζόντων εταιρικών κερδών.

Παρ’ όλα αυτά, μέχρι στιγμής υπάρχουν ελάχιστα σημάδια ενός σπιράλ μισθών-τιμών, όπως επεσήμανε το στέλεχος της ΕΚΤ, Μάριο Σεντένο.

Οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναμένουν πως οι εταιρείες θα καταφέρουν να απορροφήσουν το υψηλότερο μισθολογικό κόστος αυτή τη φορά και όχι μόνο λόγω των συνολικών προοπτικών της ευρωπαϊκής οικονομίας.

«Δεδομένου του ότι η συνολική ζήτηση είναι χαμηλότερη σήμερα σε σχέση με το 2022-2023, οι επιχειρήσεις μπορεί να είναι πιο πρόθυμες να προχωρήσουν σε αύξηση των μισθών έτσι ώστε να ενισχύσουν τις πωλήσεις», δήλωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γάνδης, Ματίας Βερμέιρεν. 

Ωστόσο, οι τελευταίες μισθολογικές συμφωνίες έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών ότι η υψηλότερη τάση αύξησης των μισθών ήρθε για να μείνει. Με τον αυξανόμενο εμπορικό προστατευτισμό να μειώνει την πρόσβαση των εταιρειών σε φθηνότερες αγορές εργασίας, ενδέχεται να καταγραφεί υψηλότερος πληθωρισμός και υψηλότερα επιτόκια.

«Η εργασία παίρνει και πάλι μεγαλύτερο μερίδιο της πίτας», δήλωσε το στέλεχος της Janus Henderson, Τομ Ο’Χάρα. 

«Τα εργασιακά και η αποπαγκοσμιοποίηση είναι δύο από τους ισχυρότερους λόγους για τους οποίους πιστεύουμε πως ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός, με τέτοιο τρόπο που τα επιτόκια δε θα μπορέσουν απλώς να μειωθούν και πάλι σε μηδενικό επίπεδο», συμπλήρωσε.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Το κράτος έδωσε .. εκ παραδρομής €13,8 εκατ. σε επιχειρηματίες στην πανδημία