Οι οικονομολόγοι είναι διχασμένοι για τη δημοσιονομική διαχείριση της νέας κυβέρνησης

Πιθανότητες 60% δίνουν οι επενδυτές να μειώσει τα επιτόκια της η Τράπεζα της Αγγλίας (BοE) στην επόμενη συνεδρίασή της την 1η Αυγούστου.  Ωστόσο οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η νέα κυβέρνηση των Εργατικών του πρωθυπουργού, Κιρ Στάρμερ, θα μπορούσε να επιβραδύνει τη μείωση του κόστους δανεισμού που βρέθηκε στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 16 ετών, σύμφωνα με το Bloomberg.

Οι οικονομολόγοι είναι διχασμένοι σχετικά με τις δημοσιονομικές πολιτικές που θα υιοθετήσει η υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, δεδομένης της κλίμακας της νίκης των Εργατικών που δίνει στη νέα κυβέρνηση μια τεράστια πλειοψηφία στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Η Ριβς  ήταν ασαφής σχετικά με τα σχέδιά της, λέγοντας ότι θα «καθοδηγήσει την οικονομία μας σε αβέβαιους καιρούς» και «θα οικοδομήσει ευημερία που βασίζεται στα ταλέντα των εργαζομένων» προσθέτοντας ότι «η κεντρική αποστολή αυτής της νέας κυβέρνησης θα είναι η αποκατάσταση της οικονομικής ανάπτυξης».

Ο προϋπολογισμός των Εργατικών στο μικροσκόπιο της Τράπεζα της Αγγλίας

Η δημοσιονομική χαλάρωση και η υπόσχεση για αύξηση των μισθών θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό τη στιγμή που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της BοE βρίσκονται ακόμη σε επιφυλακή έναντι της αύξησης των τιμών, περιορίζοντας ενδεχομένως το πεδίο για μελλοντικές μειώσεις των επιτοκίων. Άλλοι βλέπουν ότι οι δημοσιονομικοί περιορισμοί περιορίζουν τις φιλοδοξίες της Ριβς, αφήνοντας στην BοE πιο ελεύθερα τα χέρια για να στηρίξει την πρόσφατη ανάκαμψη από την περσινή ύφεση. 

«Η πλειοψηφία των Εργατικών δεν θα κάνει πολλά για να μεταβάλει τις προσδοκίες για τα επιτόκια  τουλάχιστον όχι σε αυτή τη συγκυρία» σημειώνει ο Σαντζάι Ραγιά, επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Ωστόσο, υπάρχουν κίνδυνοι σε αυτή την εκτίμηση. Περαιτέρω καθαρή δημοσιονομική χαλάρωση στον φθινοπωρινό προϋπολογισμό από αυτή που έχουμε προβλέψει θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πιο σταδιακή πορεία μείωσης των επιτοκίων».

Αφού περιόρισαν τη χειρότερη κρίση πληθωρισμού των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, οι αξιωματούχοι της Τράπεζας της Αγγλίας με επικεφαλής τον διοικητή Άντριου Μπέιλι, έχουν σηματοδοτήσει από τον Φεβρουάριο την έναρξη του κύκλου μείωσης των επιτοκίων. Με τον πληθωρισμό να έχει επιστρέψει στο στόχο του 2% για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, είναι πρόθυμοι να μειώσουν το ρυθμό με τον οποίο πιέζουν τη ζήτηση στην οικονομία για να αποτρέψουν ένα σπιράλ μισθών-τιμών.

Ο διοικητής και τα εννέα μέλη της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής θα παρακολουθήσουν στενά την αναθεώρηση του προϋπολογισμού και των δαπανών του υπουργείου Οικονομικών το φθινόπωρο για να διαπιστώσουν το στόχο των Εργατικών όσον αφορά τις δαπάνες αλλά και την φορολογική πολιτική. Ο πρωθυπουργός  έχει αποκλείσει την επιστροφή στη λιτότητα. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει είτε να αυξήσει τους φόρους είτε τον δανεισμό εκτός κι αν καταφέρει να οδηγήσει την οικονομία σε αναπτυξιακή τροχιά.

«Ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος θα αποτρέψει μια σημαντική αλλαγή στη συνολική δημοσιονομική πολιτική, ακόμη και με αλλαγή κυβέρνησης», δήλωσαν οικονομολόγοι της BNP Paribase, μεταξύ των οποίων ο Matthew Swannell. «Ως αποτέλεσμα, πιστεύουμε ότι το αποτέλεσμα θα έχει μικρή επίδραση στις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής».

Ο ρυθμός μείωσης των επιτοκίων

Υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με το πόσο γρήγορα μπορεί να δράσει η BοE. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg τον περασμένο μήνα ανέμεναν μια μείωση τον Αύγουστο, ενώ οι αγορές δεν έχουν υπολογίσει πλήρως μια μείωση μέχρι τον Νοέμβριο. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της BοE παρέμειναν σιωπηλοί από τότε που ξεκίνησε η προεκλογική εκστρατεία πριν από έξι εβδομάδες, μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός έχει υποχωρήσει στο στόχο, αλλά οι υποκείμενες πιέσεις, συμπεριλαμβανομένων των μισθών, παραμένουν πολύ υψηλές.

Ορισμένοι βλέπουν το περιθώριο για μεγαλύτερες μειώσεις των επιτοκίων αν οι Εργατικοί κινηθούν γρήγορα για να κλείσουν την τρύπα στα δημόσια οικονομικά. Οι κυβερνήσεις συχνά εξαπολύουν επώδυνες περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων στις αρχές της θητείας τους, πολύ πριν χρειαστεί να επιστρέψουν στους ψηφοφόρους για νέα εντολή.

Ο Μπεν Ναμπάρο, επικεφαλής οικονομολόγος της Citigroup στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναμένει μια «σχετικά αυστηρή δημοσιονομική προσέγγιση εκ των προτέρων», δημιουργώντας περισσότερη δύναμη πυρός για τις δαπάνες αργότερα κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου και βοηθώντας την BOE στη μάχη της να κρατήσει τον πληθωρισμό χαμηλά.

«Το μετεκλογικό σκηνικό είναι πιθανό να στηρίξει τα βρετανικά ομόλογα, με κυρίαρχη τη δημοσιονομική σύσφιγξη σε πρώιμο στάδιο παράλληλα με την επιτάχυνση της χαλάρωσης της BοE» σημειώνει ο Ναμπάρο.

Ωστόσο, υπάρχει η ανησυχία ότι η προσεκτική εκστρατεία των Εργατικών κρύβει  μια πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει την αποκλιμάκωση των επιτοκίων να γίνει με πιο αργό ρυθμό.

Ο Τζόρτζ Μπέρκλει, επικεφαλής οικονομολόγος της Nomura στο Ηνωμένο Βασίλειο, μιλώντας στο Bloommberg επισημαίνει «ότι το μέγεθος της νίκης των Εργατικών μπορεί τελικά να ενθαρρύνει την πιο τολμηρή δημοσιονομική πολιτική στην κυβέρνηση από ό,τι υποσχόταν το μανιφέστο».

Η Άννα Μποάτα, επικεφαλής οικονομικών ερευνών στην Allianz Trade, σημειώνει ότι μια κυβέρνηση των Εργατικών είναι πιθανό να είναι «δημοσιονομικά συντηρητική», ιδίως μετά την αναταραχή που προκάλεσαν οι μη χρηματοδοτούμενες φορολογικές περικοπές επί πρωθυπουργίας της πρώην πρωθυπουργού Λιζ Τρας. Ωστόσο, η ίδια δίνει πιθανότητες 20% η νέα κυβέρνηση να είναι πολύ πιο φιλόδοξη, εάν δεχθεί πιέσεις.

«Εάν προχωρήσουμε σε αυτό το φιλόδοξο κυβερνητικό σενάριο, τότε πιθανότατα θα αντιμετωπίσουμε κάποιες πληθωριστικές πιέσεις» εξηγεί. «Ορισμένα από τα μέτρα θα δημιουργούσαν μεγαλύτερη ανάπτυξη βραχυπρόθεσμα, όπως οι αμυντικές δαπάνες, οι πράσινες επενδύσεις, τα μέτρα για τη στέγαση»

Αγορά εργασίας

Μια άλλη μεγάλη μεταβλητή είναι αν η κυβέρνηση των Εργατικών θα προσπαθήσει να ενισχύσει το βιοτικό επίπεδο με την αύξηση των μισθών. Ενώ η ανεργία αυξήθηκε τους τελευταίους μήνες, η αύξηση των μισθών παρέμεινε ισχυρότερη από ό,τι θα ήθελε η Τράπεζα της Αγγλίας, απειλώντας να διατηρήσει τις πληθωριστικές δυνάμεις.

Το μανιφέστο των Εργατικών πρότεινε πολιτικές που θα μπορούσαν να παρατείνουν τις ανοδικές πιέσεις στις αμοιβές, υποσχόμενοι να «διασφαλίσουν ότι ο κατώτατος μισθός είναι ένας πραγματικός μισθός διαβίωση». Ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε σχεδόν κατά 10% τον Απρίλιο.

Η κεντρική τράπεζα προειδοποίησε κατά τη συνεδρίαση του Ιουνίου, τη μοναδική της επικοινωνία με τους επενδυτές κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ότι η αύξηση του Εθνικού Μισθού Διαβίωσης τον Απρίλιο θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο από τον αναμενόμενο, καθώς επηρεάζει έμμεσα και τις αμοιβές που βρίσκονται πιο ψηλά στην κλίμακα μισθών. Οι οικονομολόγοι φοβούνται ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να μετακυλήσουν το κόστος των υψηλότερων αμοιβών στους καταναλωτές ή να απολύσουν προσωπικό αν οι λογαριασμοί μισθών γίνουν πολύ επώδυνοι.

«Η υπόσχεση των Εργατικών για την καθιέρωση ενός “πραγματικού μισθού διαβίωσης” υποδηλώνει την πιθανότητα ισχυρότερης αύξησης των μισθών και κάποιο κίνδυνο βραδύτερης μείωσης των επιτοκίων, αλλά το μέγεθος της αλλαγής παραμένει αβέβαιο» σημειώνουν οι Τζεήμις Μομπέρλι και Σβεν Τζάρι ΣΤΕΝ  ο, οικονομολόγοι της Goldman Sachs.

Η νέα κυβέρνηση θα είναι επίσης υπό πίεση για να τηρήσει την υπόσχεσή της να μειώσει την καθαρή μετανάστευση, αν και ήταν ασαφής σχετικά με το πόσο απότομη θα είναι η μείωση των αφίξεων. Μια αυστηρότερη καταστολή κινδυνεύει να σφίξει μια αγορά εργασίας που στερήθηκε προσωπικού μετά την πανδημία, τροφοδοτώντας περαιτέρω την αύξηση των μισθών. 

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Στη δημοσιότητα πλέον τα φορολογικά πολυεθνικών στην Κύπρο