Ανησυχία από ενδεχόμενη συνέχιση της αυξητικής τάσης του κρατικού μισθολογίου σε επίπεδο που θα εκτοπίσει δαπάνες σε πιο αποδοτικούς τομείς της οικονομίας, εκφράζει η επικεφαλής του κλιμακίου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την Κύπρο.  

«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι το επίπεδο των μισθών στο δημόσιο είναι σχετικά υψηλό σε σύγκριση με άλλες αναπτυγμένες οικονομίες. Ως εκ τούτου αυτό για το οποίο είμαστε ανήσυχοι είναι για το κατά πόσον αυτό συνεχίζει να αυξάνεται, τότε θα εκτοπίσει περισσότερες δαπάνες σε τομείς όπως την έρευνα και ανάπτυξη, την υψηλή τεχνολογία, για βελτιώσεις ακόμη και στην εκπαίδευση, όπου υπάρχει ανάγκη για επενδύσεις. Άρα, η βελτίωση των προτεραιοτήτων για τις δαπάνες θα ήταν πολύ σημαντική», δήλωσε η Ανίτα Τουλαντάρ, επικεφαλής του κλιμακίου του ΔΝΤ για την Κύπρο σε συνέντευξη στο ΚΥΠΕ με αφορμή την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τις κυπριακές αρχές.
 
Η κ. Τουλαντάρ είπε πως η κυπριακή οικονομία παραμένει σχετικά σθεναρή με εκτιμώμενο ρυθμό ανάπτυξης πέριξ του 3% το 2019 και το 2020, καθώς ο ρυθμός επιβραδύνεται από τα υψηλά επίπεδα των πρόσφατων προηγούμενων ετών, για να προσθέσει ωστόσο ότι διαφαίνονται κίνδυνοι για μια μικρή και ανοικτή οικονομία όπως της Κύπρου.
 
«Βέβαια, υπάρχουν κίνδυνοι στον ορίζοντα, βλέπουμε ότι οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις καθώς και η επιβράδυνση στην ευρωζώνη παρουσιάζουν κινδύνους για την οικονομία, επίσης η προοπτική ενός σκληρού Brexit, επίσης δημιουργεί ρίσκο για την οικονομία», είπε, εξηγώντας ότι η κυπριακή εξαγωγική βιομηχανία είναι εκτεθειμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπου παρουσιάζονται τάσης επιβράδυνσης, ενώ η έκθεση της τουριστικής βιομηχανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζει κινδύνους από ένα ενδεχόμενο «σκληρό» Brexit.
 
Ωστόσο, η κ. Τουλαντάρ θεωρεί πως υπάρχουν και παράγοντες μετριασμού, καθώς, όπως είπε, η επικέντρωση της κυπριακής οικονομίας στις υπηρεσίες, έναν τομέα που έχει επηρεαστεί λιγότερο σε αντίθεση με άλλους τομείς που παρουσίασαν σημαντική επιβράδυνση στην ΕΕ, όπως η μεταποίηση.
 
«Άρα πιστεύω ότι αυτό είναι ένας από τους παράγοντες μετριασμού, αλλά είναι σημαντικό για την κυπριακή οικονομία και τις εξαγωγές να υπάρχει μια διαφοροποίηση των αγορών, έχουμε δει ότι οι αρχές έχουν λάβει κάποια μέτρα σε αυτόν τομέα και για να προσελκύσουν περισσότερες ξένες άμεσες επενδύσεις, που επίσης αυξάνουν τους επιχειρηματικούς συνδέσμους,» πρόσθεσε η τεχνοκράτης του ΔΝΤ.
 
 
Παράλληλα σημείωσε ότι η Κύπρος υστερεί σε σχέση με την αύξηση της παραγωγικότητας και υπάρχει ανάγκη να βελτιωθεί η αποδοτικότητα της οικονομίας, τομείς που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την δυνητική ανάπτυξη.
 
«Τι εννοώ; εννοώ τη βελτίωση της διοικητικής αποδοτικότητας, την αύξηση των επενδύσεων στην τεχνολογία, την αύξηση των επενδύσεων στην ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου με τις σωστές δεξιότητες. Παρομοίως, στον δημοσιονομικό τομέα, βεβαίως έχει βελτιωθεί πολύ, υπήρξαν μεγάλα πλεονάσματα, αλλά σε σχέση με το είδος των δαπανών υπάρχει η ανάγκη να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και ως εκ τούτου να αυξηθούν οι δαπάνες σε πιο παραγωγικούς τομείς», εξήγησε.
 
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, η κ. Τουλαντάρ είπε πως υπάρχει δυνητικός δημοσιονομικός κίνδυνος από την εφαρμογή του ΓεΣΥ.
 
«Τονίζουμε ότι το ΓεΣΥ είναι μια δυνητική πηγή κινδύνου για το δημόσιο τομέα», είπε, εξηγώντας πως υπάρχουν δύο πηγές κινδύνου.
 
Όπως εξήγησε, ο πρώτος προέρχεται από την έλλειψη ανταγωνιστικότητας των κρατικών νοσηλευτηρίων, κάτι που θα οδηγήσει τη ζήτηση προς τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια και κατά συνέπεια θα δημιουργεί μεγαλύτερα ελλείμματα και επιπτώσεις στον προϋπολογισμό, ενώ ο δεύτερος προέρχεται το σχεδιασμό και τα κίνητρα του ΓεΣΥ αλλά και η καθολικότητα του αυξάνει τη ζήτηση και οδηγεί σε κατάχρηση των υπηρεσιών.
 
«Άρα υπάρχουν οι κίνδυνοι που διαβλέπουμε σε πολλά συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο, αλλά θα ήταν σημαντικό να υπάρχει ισχυρή παρακολούθηση, πολύ αυστηρή παρακολούθηση για να δούμε πώς το κόστος των υπηρεσιών εξελίσσεται και να υπάρχει τον ρυθμιστικό πλαίσιο και να γίνονται προσαρμογές για διόρθωση αυτών των κινήτρων σε μελλοντικό στάδιο», πρόσθεσε.
 
Για τον τραπεζικό τομέα, η κ. Τουλαντάρ αναγνώρισε τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) από το 50% των συνολικών δανείων στο 30%, σημειώνοντας ωστόσο ότι παραμένουν ακόμη σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι πρόσφατες τροποποιήσεις του πλαισίου των εκποιήσεων δεν βοηθούν τις προσπάθειες.
 
«Σε αυτό το πλαίσιο αυτό που είδαμε πρόσφατα ήταν μια ενδεχόμενη αντιστροφή ή ένα πισωγύρισμα στο πλαίσιο των εκποιήσεων και υπάρχει κίνδυνος να χαθούν τα κέρδη που έχουμε δει και δημιουργεί ρίσκο για την σταθερότητα όπως έχω αναφέρει», είπε.
 
Η κ. Τουλαντάρτ χαρακτήρισε τις πρόσφατες μεταφορές δανείων από το τραπεζικό σύστημα σε εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων ως «μια σχετικά νέα εξέλιξη» και συνέστησε παρακολούθηση της πορείας επίλυσης των ΜΕΔ, αν και σημείωσε πως έγινε πρόοδος σε αυτό τον τομέα από την Κεντρική Τράπεζα που είναι ο επόπτης των εταιρειών αυτών.
 
«Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό να δημιουργηθεί ένα καλό πλαίσιο παρακολούθησης, για να δούμε τον ρυθμό με τον οποίο επιλύονται τα επισφαλή χρέη. Σε αυτό το πλαίσιο, πιστεύω ότι το πλαίσιο αφερεγγυότητας είναι πολύ σημαντικό έτσι ώστε να υπάρχουν τα κατάλληλα κίνητρα για την επίλυση των χρεών αυτών», είπε.
 
Αναφέρθηκε και στην κρατική ΚΕΔΙΠΕΣ, την εταιρεία που ανέλαβε τη διαχείριση των ΜΕΔ της πρώην Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας, λέγοντας πως «εκεί υπάρχει ένα σημαντικό ποσό ΜΕΔ και είναι σημαντικό να επιταχυνθεί η δημιουργία του επιχειρησιακού πλάνου έτσι ώστε να υπάρχει καλή επιχειρησιακή ανεξαρτησία από την κυβέρνηση και επίσης δημόσια διαφάνεια για αυτές τις δραστηριότητες».
 
Ερωτηθείς αν υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω μείωση του αριθμού των τραπεζών στην Κύπρο, έπειτα από την απορρόφηση του «καλού Συνεργατισμού» από την Ελληνική, η κ. Τουλαντάρ αναφέρθηκε στους δείκτες λειτουργικής αποδοτικότητας του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, οι οποίοι υστερούν σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ, όπως τον αριθμό ατόμων που εξυπηρετούνται για κάθε κατάστημα ή τα περιουσιακά στοιχεία ανά υπάλληλο.
 
«Άρα», πρόσθεσε, «υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της λειτουργικής αποδοτικότητας. Αυτό σημαίνει ότι αναμένουμε να δούμε περισσότερη σμίκρυνση και κατά συνέπεια ίσως λιγότερους εργαζόμενους στο τραπεζικό σύστημα και αυτή η διαδικασία θα γίνει πιο επείγουσα καθώς οι τράπεζες προχωρούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό στο μέλλον».
 
Απαντώντας σε ερώτηση αν οι τράπεζες στην Κύπρο θα αντιμετωπίσουν πίεση από τις τράπεζες χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (fintech banks), η τεχνοκράτης του ΔΝΤ είπε πως ήδη στο τραπεζικό τοπίο παγκοσμίως εντάθηκε ο ανταγωνισμός των τραπεζών fintech και των εμπορικών τραπεζών, κάτι που είναι και «ευκαιρία και απειλή».
 
«Στην Κύπρο δεν έχουμε ακόμη δει οι fintechs να δημιουργούν ανταγωνιστικές πιέσεις στις τράπεζες, αλλά μελλοντικά είναι σημαντικό να βελτιωθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός για να ενισχυθεί η αποδοτικότητά τους», κατέληξε.
 
Πηγή: ΚΥΠΕ