Μείωση δανείων, αύξηση φόρων και ενίσχυση κοινωνικών δαπανών στον κρατικό προϋπολογισμό του 2025

Η υλοποίηση του κρατικού προϋπολογισμού για το 2025 ανήλθε στο 87% για τα έσοδα και στο 92% στις πραγματικές δαπάνες, σύμφωνες, σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου που δημοσιεύτηκε την Τρίτη.

Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι για το 2025 τα έσοδα ανήλθαν σε €10,20 δισ., το οποίο αντιστοιχεί σε 87% του κρατικού προϋπολογισμού (2024: €10,81 δισ., 96%) και οι πραγματικές δαπάνες ανήλθαν σε €11,99 δισ., ποσό το οποίο αντιστοιχεί σε υλοποίηση ύψους 92% (2024: €12,42 δισ., 91%).

Την τελευταία δεκαετία, ο μέσος όρος υλοποίησης του κρατικού προϋπολογισμού συνολικών δαπανών ανερχόταν στο 91%, αναφέρει το Γενικό Λογιστήριο.

Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο, τα έσοδα παρουσιάζουν μείωση από την αντίστοιχη περσινή περίοδο, κυρίως λόγω μείωσης στις Αναλήψεις Δανείων κατά €1,07 δισ., η οποία αντισταθμίζεται με αύξηση στους Άμεσους και Έμμεσους Φόρους κατά €0,37 δισ. και €0,17 δισ. αντίστοιχα.

Η μικρή μείωση στις δαπάνες οφείλεται κυρίως στις μειωμένες αποπληρωμές δανείων κατά €0,84 δισ., σε συνδυασμό με αυξημένες δαπάνες για κοινωνικές παροχές και μεταβιβάσεις και επιχορηγήσεις κατά €0,10 δισ. και €0,18 δισ. αντίστοιχα.

Κατά το 2025, οι Έμμεσοι Φόροι αυξήθηκαν κατά €0,17 δισ. (4%) σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω της αύξησης των εσόδων από Φ.Π.Α. κατά €0,08 δισ. (2025: €3,16 δισ., 2024: €3,08 δισ.), των Εσόδων από Άλλους Έμμεσους Φόρους κατά €0,04 δισ. (2025: €0,55 δισ., 2024: €0,51 δισ.) και των εσόδων από Φόρους Κατανάλωσης κατά €0,04 δισ. (2025: €0,58 δισ., 2024: €0,54 δισ.).

Την ίδια ώρα, οι Άμεσοι Φόροι αυξήθηκαν κατά €0,37 δισ. (6%) σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω αύξησης του Φόρου Εισοδήματος Νομικών και Φυσικών Προσώπων κατά €0,32 δισ. (2025: €3,79 δισ., 2024: €3,47 δισ.).

Όπως αναφέρει το Γενικό Λογιστήριο, για το 2025 οι αναλήψεις δανείων ανήλθαν στα €0,10 δισ. (2024: €1,17 δισ.), ενώ η μείωση που παρατηρείται σε σχέση με το 2024 οφείλεται στην ανάληψη δανείου ύψους €1 δισ., τον Ιανουάριο του 2026 αντί τον Δεκέμβριο του 2025 ως είχε προϋπολογισθεί.

Οι αποπληρωμές δανείων και τόκων για το 2025 ανήλθαν στα €2,54 δισ. (2024: €3,38 δισ.), εκ των οποίων τα €1,63 δισ. (2024: €2,11 δισ.) αφορούν την αποπληρωμή δανείων εξωτερικού, τα €0,72 δισ. (2024: €0,88 δισ.) αφορούν τους τόκους δανεισμού και τις επιβαρύνσεις, και τα €0,19 δισ. (2024: €0,39 δισ.) την αποπληρωμή δανείων εσωτερικού.

Οι δαπάνες για μισθοδοσία, συντάξεις και φιλοδωρήματα για το 2025 παρουσιάζουν μικρή μείωση ύψους €0,04 δισ. (2025:€3,52 δισ., 2024: €3,56 δισ.).

Οι δαπάνες σε κοινωνικές παροχές για το 2025 ανήλθαν σε €2,02 δισ. (2024: €1,92 δισ.). Η αύξηση της τάξεως των €0,10 δισ. (5%) οφείλεται, σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο, κυρίως στην αύξηση στις παροχές υγείας κατά €0,08 δισ. (2025: €0,90 δισ., 2024: €0,82 δισ.) και στη χορηγία στο Ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ύψους €0,04 δισ. (2024: €0,01 δισ.). Παράλληλα, σημειώθηκε μείωση στις παροχές κοινωνικής πρόνοιας κατά €0,02 δισ. (2025: €0,71 δισ., 2024: €0,73 δισ.).

Οι μεταβιβάσεις και επιχορηγήσεις για το 2025 ανήλθαν σε €1,93 δισ. (2024: €1,75 δισ.), παρουσιάζοντας αύξηση ύψους €0,18 δισ. (11%) σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω αύξησης της Γενικής Κυβερνητικής Εισφοράς στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατά €0,06 δισ. (2025: €0,69 δισ., 2024: €0,63 δισ.), του ιδίου πόρου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος κατά €0,04 δισ. (2025: €0,20 δισ., 2024: €0,16 δισ.) και της χορηγίας προς τους δήμους κατά €0,03 δισ. (2025: €0,12 δισ., 2024: €0,09 δισ.).

Οι λειτουργικές και άλλες δαπάνες για το 2025 ανήλθαν σε €1,12 δισ. (2024: €1,15 δισ.) παρουσιάζοντας μείωση ύψους €0,03 δισ. (3%).

Σύμφωνα με την έκθεση, η υλοποίηση των κεφαλαιουχικών δαπανών για το 2025 ανήλθε στα €469,3 εκ. και οφείλεται κυρίως στις δαπάνες για το οδικό δίκτυο, ύψους €97,3 εκ., στις δαπάνες για κατασκευαστικά έργα, ύψους €77,4 εκ., στις δαπάνες για αποχετευτικά και υδατικά συστήματα, ύψους €47,6 εκ., στις δαπάνες για ανέγερση, επέκταση και βελτιώσεις κυβερνητικών κτηρίων, ύψους €41,9 εκ., στις δαπάνες για ανέγερση, επέκταση και βελτιώσεις σχολικών κτηρίων ύψους €36 εκ., στις δαπάνες για αγορά γης και κτηρίων, ύψους €29,4 εκ., στις δαπάνες για αγορά εξοπλισμού, ύψους €29,2 εκ., στις δαπάνες για αγορά άλλων στοιχείων ενεργητικού, ύψους €22,2 εκ., και στις δαπάνες για αγορά σταθερών και κινητών μηχανημάτων, ύψους €18,7 εκ.

Η υλοποίηση των συγχρηματοδοτούμενων έργων ανήλθε στα €336,3 εκ. και οφείλεται κυρίως σε Συγχρηματοδοτούμενα Έργα που υλοποιούνται από μη Κυβερνητικές Υπηρεσίες, ύψους €165,2 εκ., στην κρατική συνεισφορά στο Ταμείο Πληρωμών ΚΟΑΠ, ύψους €32 εκ., σε έργα που συγχρηματοδοτούνται από Ταμεία Εσωτερικών Υποθέσεων, ύψους €24,7 εκ., στο σχέδιο Επιδότησης Διδάκτρων και Σίτισης Παιδιών μέχρι 4 ετών, ύψους €20,2 εκ., στο Σχέδιο Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω Κατοικίες, ύψους €12,8 εκ., σε Συγχρηματοδοτούμενα Κατασκευαστικά Έργα, ύψους €8,7 εκ., στο Σχέδιο Προώθησης Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ύψους 8,6 εκ., σε Ευρωπαϊκά Ανταγωνιστικά Προγράμματα, ύψους €7,7 εκ. στο Σχέδιο Ενίσχυσης Νέας Επιχειρηματικής Δραστηριότητας, ύψους €7,3 εκ., στο έργο Smart Cyprus, ύψους €5,4 εκ., στο Σχέδιο Ανταγωνιστικότητας για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, ύψους €4,5 εκ. και στις δράσεις για Αντιμετώπιση Αναντιστοιχίας Δεξιοτήτων/Νέο Σύστημα Αξιολόγησης/Ψηφιακού Μετασχηματισμού ύψους, €4,2 εκ.

Όσον αφορά τις χορηγίες, τις συνεισφορές και τις επιχορηγήσεις, η υλοποίηση τους για το 2025 ανήλθε στα €245,9 εκ. και οφείλεται κυρίως στη χορηγία στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ύψους €118,2 εκ., στη χορηγία στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, ύψους €57,9 εκ., στη χορηγία στο ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, ύψους 21,6 εκ., στη χορηγία στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, ύψους €10,6 εκ., στη χορηγία στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, ύψους €8,5 εκ. στη χορηγία στο Ινστιτούτο Κύπρου, ύψους €8,4 εκ.

Για τις κοινωνικές παροχές, η υλοποίηση για το 2025 ανήλθε στα €114,1 εκ. και οφείλεται κυρίως στη χορηγία για το Ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ύψους €44,5 εκ., στο πρόγραμμα κρατικών υποτροφιών, ύψους €27 εκ., στις χορηγίες σε Εθελοντικούς Οργανισμούς, ύψους €22,4 εκ., σε πολιτιστικές παροχές, ύψους €10 εκ, και σε παροχές στέγασης, ύψους €4,1 εκ.

Σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο, την τελευταία δεκαετία, ο μέσος όρος υλοποίησης του κρατικού προϋπολογισμού αναπτυξιακών δαπανών ανερχόταν στο 69%. Το ποσοστό υλοποίησης για το 2025 ανέρχεται στο 81%, εκ των οποίων 4% οφείλεται στη μείωση του αρχικού προϋπολογισμού κατά €67,1 εκ.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Αιγοπροβατοτρόφοι: Ζημιά έως €1,5 εκατ. ανά μονάδα - «Χάνεται το βιος ολόκληρων οικογενειών»