Ποιοι οι κίνδυνοι που αναφέρονται στην έκθεση του για την οικονομία.

Οι οίκος Standard & Poor’s επιβεβαίωσε την Παρασκευή τη μακροπρόθεσμη και βραχυπρόθεσμη πιστοληπτική ικανότητα της Κύπρου σε «ΒΒΒ- / Α-3» με σταθερή προοπτική.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο, η σταθερή προοπτική λαμβάνει υπόψη από τη μια τις ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης της Κύπρου, τη βελτίωση της δυναμικής του δημόσιου χρέους και τα αποτελέσματα των δημοσιονομικών πλεονασμάτων και από την άλλη τα υψηλά αποθέματα δημόσιου και ιδιωτικού χρέους της Κύπρου και την ευπάθεια της μικρής ανοιχτής οικονομίας της με σημαντική εξάρτηση από τον τουρισμό, από τις αυξανόμενες εξωτερικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένου του κορωνοϊού.

• Διαβάστε επίσης: Ποιο είναι το κόστος διαχείρισης του μεταναστευτικού;

Ως παράγοντες που θα οδηγούσαν σε αναβάθμιση της αξιολόγησης της Κύπρου μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, ο οίκος θεωρεί τη σημαντική μείωση των εξωτερικών κινδύνων, τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων (ΜΕΧ) στον τραπεζικό τομέα και τη βελτίωση των χρηματοοικονομικών συνθηκών. Επίσης σημειώνεται ότι η αξιολόγηση θα μπορούσε να αναβαθμιστεί σε περίπτωση ταχύτερης από την αναμενόμενη απομόχλευσης της οικονομίας ή βελτιωμένων εξωτερικών επιδόσεων.

Οι αξιολογήσεις ενδέχεται να υποστούν πιέσεις, σε περίπτωση που η οικονομική ανάπτυξη είναι αισθητά χαμηλότερη από τις προβλέψεις, θέτοντας σε κίνδυνο την εξυπηρέτηση του ιδιωτικού χρέους και την περαιτέρω βελτίωση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Με την αύξηση των εξωτερικών κινδύνων, η πίεση στις αξιολογήσεις θα μπορούσε να προέλθει και από την επιδείνωση των δημοσιονομικών επιδόσεων ή από τη σημαντική αύξηση του χρέους της γενικής κυβέρνησης.

Στο σκεπτικό της αξιολόγησης σημειώνεται περαιτέρω ότι οι συγκεκριμένες αξιολογήσεις υποστηρίζονται από την από την πλούσια οικονομία της Κύπρου, τις προοπτικές σταθερής ανάπτυξης και τη δέσμευση των φορέων χάραξης πολιτικής στη δημιουργία δημοσιονομικών πλεονασμάτων. Θετική είναι επίσης η συνεχιζόμενη πρόοδος στην αποκατάσταση του τραπεζικού τομέα σε υγιή βάση.

Σημειώνεται επίσης ότι το συνεπές δημοσιονομικό πλεόνασμα έχει θέσει τον λόγο του κυβερνητικού χρέους προς το ΑΕΠ σε ταχεία πτωτική τροχιά.

Όπως αναφέρεται, αν και τα επίπεδα του δημόσιου χρέους παραμένουν υψηλά, η προληπτική διαχείριση του χρέους έχει βελτιώσει σημαντικά το προφίλ του δημόσιου χρέους της χώρας, όπως και τα ιδιαίτερα υποστηρικτικά μέτρα εισήγαγε η ΕΚΤ από το 2012. Η μέση διάρκεια έχει παραταθεί πέραν των οκτώ ετών, ενώ το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους μειώνεται. Αυτό οφείλεται κυρίως στην πρόωρη αποπληρωμή του δανείου από τη Ρωσία το 2019 και του δανείου από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στις αρχές του 2020, καθώς και στις εκδόσεις μακροπρόθεσμων ομολόγων με χαμηλότερες αποδόσεις. Επιπλέον, οι αρχές διατηρούν σημαντικό αποθεματικό ταμειακών διαθεσίμων, που ισοδυναμεί με τουλάχιστον εννέα μήνες χρηματοδοτικών αναγκών, μειώνοντας τον κίνδυνο βραχυπρόθεσμης αναχρηματοδότησης.

Οι οίκος αναμένεται ότι οι εξωτερικοί κίνδυνοι θα δημιουργήσουν ρίσκα για την ανάπτυξη κατά το 2020.

Το υψηλό ιδιωτικό χρέος, αν και μειώνεται, εξακολουθεί να αποτελεί βασική οικονομική ευπάθεια και αναμένεται ότι η χάραξη πολιτικής θα παραμείνει προσανατολισμένη στη μείωση των μακροοικονομικών τρωτών σημείων και στη βελτίωση της υγείας του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Σημειώνεται ότι η ανάπτυξη στην Κύπρο ήταν ανθεκτική στο 3,2% το 2019, εν μέρει λόγω της ικανότητας της οικονομίας να προσελκύει σταθερή ροή καθαρής μετανάστευσης. Ο οίκος προβλέπει ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 2,5% τα έτη 2020-2023. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να πέσει στο 5% τα επόμενα χρόνια. Η κατανάλωση αναμένεται να συνεχίσει να υποστηρίζει την ανάπτυξη, με το εισόδημα των νοικοκυριών να αυξάνεται σταδιακά λόγω των αυξήσεων στους μισθούς του δημοσίου και την υγιή αγορά εργασία. Αναμένεται επίσης ότι τα νοικοκυριά θα προχωρήσουν σε καλύτερη εξυπηρέτηση του ιδιωτικού χρέους.

Η ξένη επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, υποστηριζόμενη από τα εν εξελίξει έργα, κυρίως όσον αφορά οικιστικές μονάδες, εκπαίδευση, υγεία και υποδομές τουρισμού.   

Όσον αφορά τον τουρισμό, αναμένεται η συμβολή του στην οικονομία να μειωθεί σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Εκτιμάται ωστόσο, ότι οι προσπάθειες των αρχών να διαφοροποιήσουν το τουριστικό προϊόν και τα έργα υποδομής, μπορεί να ενισχύσουν τις προοπτικές του τομέα.

Σημειώνεται επίσης ότι, η άνοδος του προστατευτισμού, η παρατεταμένη αβεβαιότητα που σχετίζεται με το Brexit ή η επιβράδυνση της ανάπτυξης της ΕΕ ή της παγκόσμιας οικονομίας, θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν τις οικονομικές προοπτικές στην Κύπρο. Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος αναμένει ότι οι τρέχουσες εξωτερικές αναταράξεις που συνδέονται με κορωνοϊό θα αποδυναμώσουν την εξωτερική ζήτηση και θα επιβραδύνουν τις προοπτικές βραχυπρόθεσμα.

Όσον αφορά το ιδιωτικό χρέος, σημειώνεται ότι αναμένεται να παραμείνει υψηλό μεσοπρόθεσμα, παρά τις προσπάθειες που γίνονται.

Αναφορικά με πιθανά κέρδη από το φυσικό αέριο, αναφέρεται ότι αυτά είναι δυνατό να υπάρξουν μετά το 2023.

Όσον αφορά τις προκλήσεις της Τουρκία στην κυπριακή ΑΟΖ, ο οίκος εκτιμά ότι παρά το γεγονός ότι η ένταση θα παραμένει σε υψηλά επίπεδα, δεν προβλέπεται μια άμεση αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου.

Όσον αφορά τα δημόσια οικονομικά, σημειώνεται ο κίνδυνος από ενδεχόμενη απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου κατά της κυβέρνησης σχετικά με τις περικοπές των μισθών του δημόσιου τομέα που εισήχθησαν το 2011-2012. Η απόφαση αυτή θα μπορούσε να συνεπάγεται αναδρομικές πληρωμές που υπολογίζονται σε 844 εκατ. ευρώ. Εκτιμάται ότι η Κυβέρνηση θα  επιδιώξει την αντιστάθμιση των μέτρων, σε περίπτωση που η απόφαση γίνει δεκτή και αναφέρεται ότι το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε ήδη να προτείνει την επανεισαγωγή των περικοπών των μισθών, εξουδετερώνοντας το δημοσιονομικό αποτέλεσμα μέσω τροποποίησης του συντάγματος.

Η μεταβολή του διεθνούς πλαισίου φορολογίας εταιρειών θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει αρνητικά την αύξηση των εσόδων, καθώς τα έσοδα από τα εταιρικά εισοδήματα αποτέλεσαν σημαντική κινητήρια δύναμη αύξησης των εσόδων τα τελευταία χρόνια και οι εταιρείες ενδέχεται να αποφασίσουν μετεγκατάσταση.

Από την άλλη, αναφέρεται, υπάρχει δυνατότητα ανοδικής τάσης,  καθώς δεν συμπεριλαμβάνονται στις προβλέψεις τυχόν μελλοντικά κέρδη από την Κυπριακή Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (ΚΕΔΙΠΕΣ).

Εκφράζεται επίσης η πεποίθηση ότι η υλοποίηση του Σχεδίου Εστία για τα προβληματικά δάνεια των τραπεζών, παρά το ότι κινείται με αργότερους ρυθμούς απ’ ότι αναμενόταν και οι μελλοντικές πωλήσεις δανείων θα βοηθήσουν στη μείωση των ΜΕΧ βραχυπρόθεσμα.

Πηγή: ΚΥΠΕ