Η έκθεση που δημοσίευσε η Κομισιόν επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στα προγράμματα παραχώρησης υπηκοοτήτων της Κύπρου, της Μάλτας και της Βουλγαρίας (η τελευταία ανακοίνωσε ότι θα το τερματίσει).

Σημαντικές παραλείψεις που δεν δίνουν την πραγματική εικόνα για το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, παρουσιάζει η έκθεση που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα προγράμματα παραχώρησης υπηκοοτήτων και αδειών παραμονής σε επενδυτές από τρίτες χώρες, δήλωσε ο Πρόεδρος του Invest Cyprus Μιχάλης Μιχαήλ.
 
Η έκθεση που δημοσίευσε η Κομισιόν επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στα προγράμματα παραχώρησης υπηκοοτήτων της Κύπρου, της Μάλτας και της Βουλγαρίας (η τελευταία ανακοίνωσε ότι θα το τερματίσει).
 
Ειδικότερα, ο κ. Μιχαήλ, είπε πως ότι η έκθεση παρέλειψε τις αλλαγές που επέφερε στο Πρόγραμμα το Υπουργικό Συμβούλιο τον περασμένο Μάιο.
 
Στο πλαίσιο των αλλαγών, δημιουργήθηκε Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Σχεδίου Πολιτογράφησης επενδυτών (στο οποίο έχουν εγγραφεί περίπου 1.000 επαγγελματίες, όπως δικηγόροι, λογιστές, εταιρείες ανάπτυξης γης) , η συμμετοχή στο οποίο θα είναι υποχρεωτική για την παραχώρηση των υπηρεσιών αυτών, εισήχθη Κώδικας Συμπεριφοράς με κατευθυντήριες γραμμές για την προώθηση του Σχεδίου, με πρόνοια για απαγόρευση της διαφήμισης και προβολής του κυπριακού διαβατηρίου, αλλά και υπογραφή δηλώσεων από αιτητή και εγγεγραμμένο πάροχο υπηρεσιών για επιβεβαίωση της εφαρμογής ορθής πρακτικής παροχής υπηρεσιών και πλήρους ενημέρωσης για τις διαδικασίες του σχεδίου στους αιτητές.
 
Στις αλλαγές περιλαμβάνεται επίσης και οροφή των 700 πολιτογραφήσεων επενδυτών ετησίως. Αντίθετα, η Μάλτα έχει όριο 1.800 ετησίως και σκοπεύει να αυξήσει ακόμη περισσότερο το όριο αυτό, όπως αναφέρεται στην έκθεση.
 
«Η έκθεση δεν έλαβε υπόψη τις νομοθετικές τροποποιήσεις που έγιναν στο σχέδιο», ανέφερε ο κ. Μιχαήλ, σημειώνοντας πως η βιασύνη των τεχνοκρατών της ΕΕ είχε ως αποτέλεσμα να δοθεί στα επίσημα όργανα της Ένωσης μια «μη ολοκληρωμένη και ενδεχομένως παραπλανητική έκθεση».
 
Αξιωματούχοι απορρίπτουν ότι δεν υπάρχει διασύνδεση του προσώπου που θα λάβει την κυπριακή υπηκοότητα με το νησί, αντιτείνοντας πως η ίδια η επένδυση που θα γίνει αποτελεί από μόνη της επαρκή σύνδεση.
 
Το Σχέδιο διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση Ξένων Άμεσων Επενδύσεων στην κυπριακή οικονομία, καθώς από τα συνολικά €9 δισεκατομμύρια που εισέρρευσαν στην Κύπρο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, περίπου το 50%, ήτοι €4,5 δισ., προσήλθαν από επενδύσεις μέσω του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, το 2016 οι αιτήσεις επενδυτών για πολιτογράφηση έφθασαν τις 503 και το 2017 αυξήθηκαν στις 696.
 
Ευρύτερα, οι ίδιοι κύκλοι ανέδειξαν οκτώ σημεία ανακριβειών για την Κύπρο. Μεταξύ άλλων απέρριψαν ότι οι επενδυτές αποκτούν την κυπριακή υπηκοότητα χωρίς να έλθουν στην Κύπρο, λέγοντας ότι θα χρειαστούν «τουλάχιστον δύο επισκέψεις» για να λάβει ένας επίδοξος επενδυτής το κυπριακό διαβατήριο.
 
Απέρριψαν την παρατήρηση ότι γίνεται μεγάλη προώθηση του Προγράμματος, λέγοντας ότι έγινε μεγάλη προσπάθεια για να τερματιστούν οι διαφημίσεις με τα κυπριακά διαβατήρια, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ειδική 3μελής Επιτροπή που εξετάζει το θέμα των διαφημίσεων.
 
Επιπρόσθετα, οι ίδιοι αξιωματούχοι υπέδειξαν ότι υπάρχει σύγχυση της φορολογικής έδρας (tax residency) με την παραχώρηση υπηκοοτήτων, κάτι στο οποίο οφείλεται στο ότι ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη διατηρεί το κυπριακό πρόγραμμα στη λίστα με τις χώρες, το πρόγραμμα των οποίων επιφέρει ρίσκο στην εφαρμογή του συστήματος ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών (CRS), το οποίο η Κύπρος ήταν από τις πρώτες χώρες που το είχε εφαρμόσει.
 
Σημείωσαν εξάλλου ότι η Κύπρος έχει εφαρμόσει τις πιο αυστηρές νομοθεσίες όσον αφορά την καταπολέμηση ξεπλύματος χρήματος.
 
Περισσότερη διαφάνεια

Οι ίδιοι αξιωματούχοι σημείωσαν ότι η έκθεση δεν εισηγείται τον τερματισμό των προγραμμάτων αυτών, καθώς η παραχώρηση υπηκοοήτων αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα των κρατών – μελών. Ωστόσο η έκθεση εγείρει έντονα (για όλες τις χώρες) το θέμα της διαφάνειας αναφορικά με τα κατοίκους στους οποίους δίνεται η υπηκοότητα κράτους – μέλους της ΕΕ που συνάμα αποτελεί και ευρωπαϊκό διαβατήριο.
 
Το Κυπριακό Πρόγραμμα ωστόσο δεν δημοσιοποιεί στατιστικά στοιχεία αναφορικά με τις υπηκοότητες που δίνονται.
 
Απαντώντας, οι αξιωματούχοι επεσήμαναν ότι προτού δοθεί η κυπριακή υπηκοότητα σε ένα πρόσωπο υπάρχει καταχώρηση στον Τύπο για τυχόν ένσταση, ενώ τα συγκεντρωτικά στοιχεία δίνονται στο γραφείο του Προέδρου της Βουλής.
 
Θα μπορούσε, είπαν, η Κομισιόν να εισηγηθεί να της αποστέλλουμε κάθε χρόνο στοιχεία για τον αριθμό των υπηκοοτήτων που παραχωρούνται.
 
«Θα μπορούσαμε να ανακοινώσουμε πόσες αιτήσεις πήραμε και πόσες έχουμε εγκρίνει χωρίς όμως ονόματα», είπαν σημειώνοντας ότι υπάρχει και θέμα προσωπικών δεδομένων.
 
«Αυτό θα είναι πολύ εύκολο, δεν έχουμε τίποτα να κρύψουμε», πρόσθεσαν οι ίδιες πηγές.
 
Ενισχυμένο Due Diligence

Παράλληλα, οι κυπριακές αρχές και δη το Υπουργείο Εσωτερικών σκοπεύει να προκηρύξει διαγωνισμό με στόχο την πρόσληψη εξειδικευμένων οίκων που θα διεξάγουν ένα συνολικό και εξαντλητικό έλεγχο δέουσας επιμέλειας στους επενδυτές που αιτούνται απόκτηση της κυπριακής ιθαγένειας, ένας έλεγχος που θα έρχεται να προστεθεί στους ελέγχους τόσο των τραπεζών όσο και των ιδίων των εταιρειών παροχής τέτοιων υπηρεσιών.
 
Βάσει των εκτιμήσεων εκτιμάται ότι θα γίνονται περίπου 1.500 ελέγχοι ετησίως.
 
Οι ίδιοι αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι οι κυπριακές αρχές καθυστέρησαν στην εφαρμογή αυτού του μέτρου, που θα έδινε ακόμη ένα στρώμα ελέγχου στους επενδυτές που αιτούνται της κυπριακής ιθαγένειας.

Πηγή: ΚΥΠΕ