Του Ξένιου Μεσαρίτη
Η Ολομέλεια της Βουλής καλείται ξανά σήμερα, μετά από την αναβολή της προηγούμενης βδομάδας, να αποφασίσει για την πρόταση νόμου που αφορά την εξαίρεση των καζίνο από τον περιορισμό συναλλαγών με μετρητά άνω των 10.000 ευρώ, μέχρι την καθολική εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1624 τον Ιούλιο του 2027.
Η πρόταση νόμου των Νικόλα Παπαδόπουλο (ΔΗΚΟ), Μαρίνο Μουσιούττα (ΔΗΠΑ), Ευθύμιο Δίπλαρο (ΔΗΣΥ) και του ανεξάρτητου βουλευτή Ανδρέα Θεμιστοκλέους έρχεται στο προσκήνιο εν μέσω έντονων αντιδράσεων από θεσμικούς φορείς, οι οποίοι τάσσονται κατά της εξαίρεσης του καζίνο από την εφαρμογή του περιορισμού.
Οι Αντιρρήσεις των Φορέων
Σε συνέχεια της συζήτησης στην Επιτροπή Θεσμών, ζητήθηκαν γραπτές απόψεις από θεσμικούς φορείς για να αποσαφηνιστεί η θέση τους σχετικά με το ζήτημα. Οι απόψεις αυτές κατατέθηκαν γραπτώς και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, μέσω της Προϊστάμενης Γενικής Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας, Πάνης Καραμάνου, σημειώνει ότι η χρήση μετρητών στα καζίνο με υψηλότερο όριο ενέχει αυξημένους κινδύνους, περιλαμβανομένων και θεμάτων φήμης της χώρας. Αν και η Αρχή Παιγνίων και Εποπτείας Καζίνο διαβεβαιώνει ότι εφαρμόζονται ασφαλιστικές δικλείδες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατατάσσει τα καζίνο στις δραστηριότητες υψηλού κινδύνου για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Η Προϊστάμενη της ΜΟΚΑΣ, Μαρία Κυρμίζη-Αντωνίου, υπογραμμίζει ότι η εξαίρεση των καζίνο αντίκειται στη θέση αρχής της Μονάδας για περιορισμό των μετρητών. Το καζίνο οφείλει ήδη να τηρεί προληπτικά μέτρα κατά του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, ενώ τονίζεται ότι δεν έχει εκπονηθεί επικαιροποιημένη Εθνική Αξιολόγηση Κινδύνου για τα καζίνο.
Ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μαρκίδης, τονίζει ότι οι συναλλαγές με μετρητά σχετίζονται άμεσα με φοροδιαφυγή και ξέπλυμα χρήματος. Αναφέρει ότι η εξαίρεση αυτή παραβιάζει τη θέση αρχής του Τμήματός του για περιορισμένη χρήση μετρητών.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Γιώργος Θεοχαρίδης, εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο είναι επιτρεπτή η εξαίρεση υπό το ευρωπαϊκό δίκαιο. Τονίζει ότι κάτι τέτοιο αποδυναμώνει το σκοπό του νόμου και ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος σημειώνει ότι η εξαίρεση παραβιάζει την αρχή της ισότητας και δημιουργεί ζητήματα αντισυνταγματικότητας, προκαλώντας ερωτήματα σχετικά με την ισονομία και τη δικαιοσύνη.
Ο «αντίλογος» του καζίνο
Σύμφωνα τα όσα είπε εκπρόσωπος του καζίνο ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, η αιφνιδιαστική εφαρμογή του περιορισμού των μετρητών χωρίς μεταβατική περίοδο θέτει το City of Dreams Mediterranean και τα δορυφορικά του καζίνο σε μειονεκτική θέση, ιδιαίτερα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου η απαγόρευση εφαρμόζεται από το 2027.
Ανάμεσα στα όσα είχαν αναφέρει ήταν ότι οι συναλλαγές σε μετρητά παρακολουθούνται αυστηρά από την Κυπριακή Εποπτεία Παιγνίων και Καζίνο 24/7, με διαδικασίες συμμόρφωσης παρόμοιες με αυτές που εφαρμόζονται στον τραπεζικό τομέα. Το καζίνο προειδοποιεί ότι χωρίς την εξαίρεση, οι παίκτες ενδέχεται να στραφούν στα κατεχόμενα καζίνο και τρίτες χώρες, όπου δεν υπάρχουν περιορισμοί μετρητών, κάτι που μπορεί να προκαλέσει σημαντική απώλεια εσόδων για το ίδιο και τη Δημοκρατία.
Η χρονική συγκυρία εισαγωγής του νόμου είναι ιδιαίτερα ατυχής, είχαν αναφέρει οι εκπρόσωποι του καζίνου, δεδομένης της επιτυχίας του City of Dreams Mediterranean από το άνοιγμά του τον Ιούλιο του 2023. Το θέρετρο είχε προσελκύσει πάνω από τρία εκατομμύρια επισκέπτες και έχει φέρει εκατομμύρια ευρώ σε έσοδα από τον τουρισμό για τη Δημοκρατία, ενώ πλήρωσε €54 εκατομμύρια σε φόρους μόνο το 2024.
Πολιτική Διάσταση και η μπάλα στους 56 βουλευτές
Η Κυβέρνηση τάσσεται υπέρ της εξαίρεσης, με το Υπουργείο Οικονομικών να σημειώνει ότι η εφαρμογή του περιορισμού επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία του καζίνο και εισηγείται εξαίρεση μέχρι το 2027 ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και το Υφυπουργείο Τουρισμού το οποίο υπογραμμίζει ότι η μη εξαίρεση ενδεχομένως να θέσει τα καζίνο στην Κυπριακή Δημοκρατία σε μειονεκτική θέση έναντι τόσο των καζίνο του εξωτερικού όσο και αυτών που λειτουργούν παράνομα στις κατεχόμενες περιοχές.
Η μπάλα βρίσκεται τώρα στα χέρια των 56 βουλευτών, οι οποίοι καλούνται να λάβουν μία απόφαση που ανεξαρτήτως αποτελέσματος θα επιφέρει εκ των πραγμάτων πολιτικές αντιπαραθέσεις στην σημερινή ολομέλεια ενώ το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αναμένεται να είναι οριακό.
Οι βουλευτές των κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση αλλά και του Δημοκρατικού Συναγερμού δεν θα στηρίξουν στην ολότητά τους την εξαίρεση ενώ εκ των προτέρων κατά της πρότασης θα είναι οι βουλευτές του ΑΚΕΛ, των Οικολόγων και η ανεξάρτητη βουλευτής Αλεξάνδρα Ατταλίδου. Δεν είναι ξεκάθαρο, επίσης, τι θα πράξουν ΕΛΑΜ και ο ανεξάρτητος βουλευτής Κωστής Ευσταθίου.
Τα δύο σενάρια με τα πλην και τα συν
Αν εγκριθεί η εξαίρεση, το καζίνο θα μπορέσει να διατηρήσει την οικονομική του απόδοση, προστατεύοντας παράλληλα τον εαυτό του από τη διαρροή παικτών προς τα κατεχόμενα, όπου δεν ισχύουν τέτοιοι περιορισμοί.
Επιπλέον, η εξαίρεση ενδέχεται να κατευνάσει τις ανησυχίες που προβάλλει το Υπουργείο Οικονομικών και Υφυπουργείο Τουρισμού για την απώλεια τουριστικής κίνησης και κατά συνέπεια απώλεια εσόδων για τα ταμεία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή αναμένεται να προκαλέσει δυσαρέσκεια από θεσμικούς φορείς και κόμματα που αντιδρούν ενώ ενδέχεται να οδηγήσει και σε διεθνείς αντιδράσεις, δεδομένου ότι οι κανονισμοί αποσκοπούν στη μείωση των κινδύνων για ξέπλυμα χρήματος και η εξαίρεση ενός τομέα που χαρακτηρίζεται ως ύψιστης επικινδυνότητας, σαφώς δεν θα επικροτηθεί.
Αν, από την άλλη, η εξαίρεση απορριφθεί, η Κύπρος θα συμμορφωθεί με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενισχύοντας τη διαφάνεια και μειώνοντας τους ενδεχόμενους κινδύνους ξεπλύματος χρήματος. Ωστόσο, η απόφαση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε διαρροή παικτών προς τα κατεχόμενα και να προκαλέσει οικονομική ζημιά για το καζίνο, καθώς και μείωση των σχετικών φορολογικών εσόδων για τη Δημοκρατία.
Πέραν του βραχυπρόθεσμου η ερώτηση του 1.000.000
Πάντως, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, το ερώτημα που τίθεται είναι: πέραν της προσωρινής διευκόλυνσης και βραχυπρόθεσμης «λύσης» που ζητείται για τα επόμενα δύο χρόνια, πώς θα επηρεαστεί μακροπρόθεσμα το επιχειρηματικό μοντέλο του καζίνο στην Κυπριακή Δημοκρατία – και συνεπώς στα έσοδα του κράτους και στον τουρισμό - με την καθολική εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού του 2027;
Και ακόμα πιο σημαντικό, θα αυστηροποιηθούν επιτέλους οι έλεγχοι που γίνονται στις επίσημες πύλες εισόδου της χώρας για μετρητά την ίδια ώρα που από τα οδοφράγματα περνούν με τις ευλογίες όσων ελέγχουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ως νόμιμα κέρδη από τα καζίνο των κατεχομένων;