Στα €390 ανέβηκε η μέση ανάληψη το δεύτερο εξάμηνο του 2025 – Λιγότερες συναλλαγές, αλλά €2,6 δισ. σε μετρητά μέσα σε έξι μήνες.

Του Ξένιου Μεσαρίτη

Στα €390 ανήλθε η μέση αξία κάθε ανάληψης μετρητών από ΑΤΜ στην Κύπρο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, καταγράφοντας νέο υψηλό. Αυτό είναι, με απλά λόγια, το ποσό που «τραβούν» κατά μέσο όρο οι καταναλωτές σε κάθε ανάληψη, σύμφωνα με τη νέα Στατιστική Έκθεση για τις Πληρωμές της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι αναλήψεις γίνονται λιγότερες, αλλά τα ποσά μεγαλύτερα. Η μέση αξία ανά συναλλαγή αυξήθηκε κατά 27% μέσα σε τρία χρόνια, από €307 το δεύτερο εξάμηνο του 2022 στα €390 το αντίστοιχο εξάμηνο του 2025.

Το διάγραμμα της Κεντρικής αποτυπώνει μια σχεδόν αδιάκοπη ανοδική πορεία σε όλα τα εξάμηνα της περιόδου 2022-2025, με τη μέση ανάληψη να κινείται σταδιακά από επίπεδα λίγο κάτω των €300 προς τα €400.

€2,6 δισ. σε ένα εξάμηνο

Παρά τη μείωση του αριθμού των αναλήψεων, τα ΑΤΜ εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό κανάλι πρόσβασης σε μετρητά στην Κύπρο. Η συνολική αξία των αναλήψεων μέσω ΑΤΜ έφθασε περίπου τα €2,6 δισ. μόνο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025 και παρέμεινε σε σχετικά σταθερά επίπεδα σε σύγκριση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2024.

Ο συνδυασμός σταθερής συνολικής αξίας και μικρότερου αριθμού συναλλαγών εξηγεί την άνοδο της μέσης ανάληψης. Οι καταναλωτές φαίνεται ότι προσφεύγουν λιγότερο συχνά στα ΑΤΜ, αλλά όταν το κάνουν σηκώνουν περισσότερα χρήματα. Η Κεντρική Τράπεζα σημειώνει ότι η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να συνδέεται με αλλαγές στον τρόπο πρόσβασης και χρήσης των μετρητών.

Λιγότερα ΑΤΜ, περισσότερες ανέπαφες συναλλαγές

Το δίκτυο των ΑΤΜ στην Κύπρο παρέμεινε ουσιαστικά σταθερό μέσα σε έναν χρόνο, με οριακή μόνο συρρίκνωση. Στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2025 λειτουργούσαν 396 ΑΤΜ, έναντι 398 στο τέλος της αντίστοιχης περιόδου του 2024.

Κατά τη διάρκεια του έτους εγκαταστάθηκαν νέες μηχανές σε απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές για να διευκολυνθεί η πρόσβαση των κοινοτήτων σε μετρητά. Οι προσθήκες, ωστόσο, αντισταθμίστηκαν από την απομάκρυνση ΑΤΜ σε άλλες, πιο κεντρικές περιοχές.

Την ίδια ώρα, το κυπριακό δίκτυο εμφανίζεται πιο προηγμένο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ ως προς τις ανέπαφες συναλλαγές. Περίπου το 73% των εγχώριων ΑΤΜ υποστήριζε ανέπαφη χρήση κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 38% που καταγράφηκε στη ζώνη του ευρώ.

Σε βάθος πενταετίας, πάντως, ο αριθμός των ΑΤΜ έχει μειωθεί κατά περίπου 13% τόσο στην Κύπρο όσο και στη ζώνη του ευρώ. Η Κεντρική συνδέει την εξέλιξη με τη σταδιακή υποχώρηση της χρήσης μετρητών, αλλά και με τις προσπάθειες των τραπεζών να βελτιστοποιήσουν το λειτουργικό τους κόστος.

Η εξέλιξη συμβαδίζει με τη γενικότερη μετατόπιση των καθημερινών πληρωμών προς τις κάρτες και τα ψηφιακά μέσα. Σύμφωνα με τη μελέτη SPACE της ΕΚΤ, η Κύπρος κατέγραψε μεταξύ 2022 και 2024 τη μεγαλύτερη μείωση, μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ, στο μερίδιο των συναλλαγών που γίνονται με μετρητά στα σημεία πώλησης.

Αυτό δεν αναιρεί τη ζήτηση για χαρτονομίσματα, δείχνει όμως ότι οι καταναλωτές τα χρησιμοποιούν πιο επιλεκτικά και τα προμηθεύονται με διαφορετικό τρόπο.

Υποχωρούν οι αναλήψεις από τα ταμεία

Ακόμη πιο έντονη είναι η αλλαγή μέσα στα τραπεζικά καταστήματα. Ο όγκος των αναλήψεων από τα ταμεία των τραπεζών έχει περιοριστεί σχεδόν κατά το ήμισυ την τελευταία τριετία. Οι πελάτες στρέφονται περισσότερο προς τα ΑΤΜ και άλλα αυτοματοποιημένα κανάλια, τα οποία συνήθως συνεπάγονται χαμηλότερο κόστος εξυπηρέτησης.

Παράλληλα, έδαφος κερδίζει και η υπηρεσία cashback στα σημεία πώλησης, μέσω της οποίας ο καταναλωτής μπορεί να λαμβάνει μετρητά κατά την πληρωμή σε έμπορο. Σύμφωνα με τη μελέτη SPACE, το cashback αποτέλεσε το 2024 τη δεύτερη επιλογή των καταναλωτών στην Κύπρο για ανάληψη μετρητών.

Η εικόνα που προκύπτει είναι, επομένως ότι τα μετρητά δεν εξαφανίζονται και τα ΑΤΜ παραμένουν κρίσιμο κανάλι πρόσβασης σε αυτά. Η χρήση τους, όμως, αλλάζει με λιγότερες επισκέψεις, μεγαλύτερα ποσά ανά ανάληψη και σταδιακή μετατόπιση από το τραπεζικό ταμείο προς αυτοματοποιημένες ή εναλλακτικές λύσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η νέα έκρηξη του πετρελαίου απειλεί τσέπες και επιτόκια