Offcanvas
Offcanvas
Κόστος κατασκευής, πόσο ρεύμα καταναλώνει, πόσους ανθρώπους απασχολεί και πόσα χρήματα μπορεί να αποφέρει.
Όταν κάποιος αναφέρεται σε «data center», ο κοινός νους φαντάζεται απλώς ένα μεγάλο κτίριο γεμάτο ογκώδεις υπολογιστές- servers που αποθηκεύουν και επεξεργάζονται δεδομένα. Αν το δει κανείς χωροταξικά δεν είναι λάθος η εικόνα, ωστόσο με το να την παρουσιάζουμε έτσι αδικούμε την ίδια την εγκατάσταση και τις δυσκολίες της κατασκευής της. Ένα data center λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, χρειάζεται δική της ηλεκτρική υποδομή, συστήματα ψύξης, εφεδρικές γεννήτριες, UPS, δίκτυα οπτικών ινών και πλέον, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, υποδομές ικανές να τροφοδοτούν χιλιάδες GPUs ταυτόχρονα. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό μέγεθος της επένδυσης για να δημιουργηθεί ένα data center είναι εντυπωσιακό.
Πόσο κοστίζει πραγματικά ένα data center;
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Uptime Institute, το κόστος κατασκευής ενός μεγάλου data center άνω των 20 MW στις ΗΠΑ βρίσκεται περίπου στα 10,3 εκατ. δολάρια ανά MW. Υπάρχουν και απαιτητικότερες εγκαταστάσεις υψηλής πυκνότητας, που μπορούν πλέον να φτάσουν τα 14-16 εκατ. δολάρια ανά MW. Αρα, ένα data center ισχύος 100 MW μπορεί να απαιτήσει περίπου 1-1,6 δισ. δολάρια μόνο για την κατασκευή της εγκατάστασης, πριν συνυπολογιστεί το κόστος του εξοπλισμού σε υπολογιστές, των servers και των επιταχυντών τεχνητής νοημοσύνης. Η διαφορά είναι κρίσιμη, επειδή ένα data center μπορεί να έχει κόστος που ξεπερνά κατά πολύ τα παραπάνω ποσά όταν μπαίνουν στο λογαριασμό οι GPUs.
Γιγαντιαία έργα ανάπτυξης κέντρων δεδομένων
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Project Eagle της Amazon στην περιοχή Boling, στο Τέξας. Πρόκειται για ένα γιγαντιαίο campus έκτασης περίπου 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που έχει συνολικό επενδυτικό σχεδιασμό περίπου 10 δισ. δολαρίων, με τουλάχιστον 10 μεγάλα κτίρια data centers και αρχική απαίτηση ηλεκτρικής ισχύος τουλάχιστον 75 MW. To μεγάλο κόστος, πάντως, για τη λειτουργία ενός data center είναι κάτι απολύτως απαραίτητο, αν και φαινομενικά άυλο: το ρεύμα. Ένα data center 100 MW, εάν λειτουργεί κοντά στη μέγιστη ισχύ του για 8.760 ώρες τον χρόνο, αντιστοιχεί θεωρητικά σε περίπου 876 GWh ηλεκτρικής κατανάλωσης ετησίως. Με μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας 7 σεντ του δολαρίου ανά kWh, ο ετήσιος λογαριασμός θα ήταν περίπου 61 εκατ. δολάρια, ενώ με τιμή 10 σεντ του δολαρίου θα έφτανε τα 88 εκατ. δολάρια.
Στην πράξη, όμως, η κατανάλωση είναι μεγαλύτερη από την καθαρή κατανάλωση των servers, καθώς πρέπει να λειτουργούν ταυτόχρονα ψύξη, αντλίες, UPS και λοιπά συστήματα. Αυτό αποτυπώνεται στον δείκτη PUE (Power Usage Effectiveness, Αποτελεσματικότητα Χρήσης Ενέργειας), δηλαδή στη σχέση της συνολικής κατανάλωσης της εγκατάστασης προς την κατανάλωση του IT εξοπλισμού. Για παράδειγμα με ένα PUE 1,35 να σημαίνει ότι για κάθε 1 MW που καταναλώνουν οι υπολογιστές χρειάζονται άλλα 0,35 MW για τις υπόλοιπες λειτουργίες.
Στις ΗΠΑ τα data centers είναι μακράν η πρώτη κατηγορία καταναλωτή ρεύματος. Συνολικά εκτιμάται ότι κατανάλωσαν περίπου 176 TWh ηλεκτρικής ενέργειας το 2023, ποσότητα που αντιστοιχούσε στο 4,4% της συνολικής αμερικανικής κατανάλωσης, ενώ η εκτίμηση για το 2028 φτάνει από 325 έως 580 TWh, δηλαδή από 6,7% έως 12% της ηλεκτρικής κατανάλωσης της χώρας. Επομένως, δεν είναι τυχαίο ότι το ηλεκτρικό δίκτυο έχει γίνει ένας από τους σημαντικότερους περιορισμούς για την ανάπτυξη του κλάδου. Σε πολλές περιπτώσεις οι επενδυτές δεν αναζητούν πλέον πρώτα οικόπεδο και μετά ηλεκτρική σύνδεση, αλλά κάνουν ακριβώς το αντίθετο: ψάχνουν πρώτα διαθέσιμη ισχύ και μετά αναζητούν διαθέσιμους χώρους σε κοντινή απόσταση για να αναπτύξουν τα data centers.
Η Ευρώπη ακολουθεί την ίδια λογική
Οι εταιρείες μετακινούν τα νέα hyperscale data centers όλο και μακρύτερα από τις μεγάλες πόλεις, αναζητώντας φθηνότερη γη και κυρίως διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια. Σύμφωνα με στοιχεία της JLL (Jones Lang LaSalle, μια από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες εταιρείες commercial real estate και επενδυτικών υπηρεσιών ακινήτων) τα νέα hyperscale data centers που θα κατασκευαστούν στην Ευρώπη την περίοδο 2026-2028 αναμένεται κατά μέσο όρο να βρίσκονται 175 χιλιόμετρα από τα αστικά κέντρα, έναντι μόλις 46 χιλιομέτρων την περίοδο 2022-2025. Κι όμως, παρά το τεράστιο κόστος, η οικονομική εξίσωση μπορεί να είναι ιδιαίτερα ελκυστική. Τα data centers δεν πωλούν απλά «τετραγωνικά μέτρα εδάφους», αλλά ισχύ, διαθεσιμότητα και υπολογιστική υποδομή. Στην αγορά colocation (η αγορά όπου μια εταιρεία νοικιάζει χώρο και υποδομές μέσα σε ένα data center που ανήκει σε άλλον) οι τιμές εκφράζονται συνήθως σε δολάρια ανά kW τον μήνα. Η CBRE, έτερη κορυφαία εταιρεία του commercial real estate, κατέγραψε για βασικές αγορές των ΗΠΑ μέση ζητούμενη τιμή περίπου 195,94 δολάρια ανά kW τον μήνα για απαιτήσεις 250-500 kW στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, ενώ η παγκόσμια μέση τιμή είχε φτάσει τα 217,30 δολάρια ανά kW τον μήνα στις αρχές του 2025.
Τι σημαίνει αυτό; Πως αν μια εγκατάσταση 100 MW μπορούσε να διαθέσει ολόκληρη την ισχύ της σε αντίστοιχη τιμή, η θεωρητική ακαθάριστη ετήσια αξία της χωρητικότητας θα ξεπερνούσε το ιδιαίτερα υψηλό ποσό των 235 εκατ. δολαρίων. Δεν πρόκειται, φυσικά, για καθαρό κέρδος, ούτε όλες οι εγκαταστάσεις τιμολογούν με τον ίδιο τρόπο, αλλά το παράδειγμα δείχνει γιατί ένα data center μπορεί να μετατραπεί σε περιουσιακό στοιχείο με εξαιρετικά ισχυρές και επαναλαμβανόμενες ταμειακές ροές. Αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον για τα επενδυτικά funds. Ένα ακίνητο με γραφεία π.χ. μπορεί να μείνει κενό για μήνες, ενώ ένα σύγχρονο data center σε αγορά με έλλειψη ισχύος μπορεί να έχει προμισθωμένη χωρητικότητα πριν καν ολοκληρωθεί η κατασκευή του. Στις βασικές αγορές της Βόρειας Αμερικής η CBRE κατέγραψε για το 2025 σχεδόν 2.498 MW καθαρής απορρόφησης. Το δε ποσοστό κενών χώρων υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς η ζήτηση από hyperscalers και εταιρείες AI ξεπερνά εδώ και καιρό την προσφορά.
Υπάρχει, πάντως, μια παρανόηση όσον αφορά τις θέσεις εργασίας. Ένα data center δισεκατομμυρίων δολαρίων δεν σημαίνει απαραίτητα χιλιάδες μόνιμους εργαζόμενους. Η κατασκευή μπορεί πράγματι να δημιουργήσει εκατοντάδες ή και χιλιάδες προσωρινές θέσεις, όμως η λειτουργία μιας μεγάλης εγκατάστασης είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένη. Το Project Eagle της Amazon, για παράδειγμα, αναμένεται να δημιουργήσει τουλάχιστον 150 μόνιμες θέσεις εργασίας, περισσότερο συντηρητών και τεχνικών παρά προγραμματιστών, παρά την επένδυση των περίπου 10 δισ. δολαρίων. Φυσικά κατά την κατασκευή του θα απασχοληθούν πολύ περισσότεροι εργαζόμενοι. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η πραγματική αξία ενός data center για μια περιοχή δεν βρίσκεται μόνο στους μισθούς. Επηρεάζονται οι φόροι ακίνητης περιουσίας, οι κατασκευαστικές εργασίες, οι νέες γραμμές μεταφοράς, οι υποσταθμοί ρεύματος, οι τηλεπικοινωνίες και γενικά οι υπηρεσίες που δημιουργούνται γύρω από μια εγκατάσταση, η οποία μπορεί να λειτουργεί για δεκαετίες.
Πηγή: newmoney.gr
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
