Συνέντευξη Προέδρου ΔΣ του Συνδέμσου Μεγάλων Αναπτύξεων Ανδρέα Δημητριάδη στο Economy Today

Ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Μεγάλων Αναπτύξεων, Ανδρέας Δημητριάδης, τοποθετείται στο Economy Today για τις προσπάθειες προσέλκυσης επενδύσεων και σκιαγραφεί το κενό που άφησε στον τομέα των κατασκευών το καταργηθέν επενδυτικό πρόγραμμα.

Το πρόγραμμα έρχεται να υποκαταστήσει υπό άλλους όρους, χωρίς το κίνητρο της πολιτογράφησης, το τερματισθέν Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα. Πώς σχολιάζετε την εν λόγω κίνηση;

Το πρόγραμμα μόνιμης διαμονής δεν πρόκειται περί νέου προγράμματος αλλά για βελτίωση υφιστάμενου προγράμματος που λειτουργεί εδώ και πολλά χρόνια, σε σχέση με προβλήματα που έχουν παρατηρηθεί στη λειτουργία του. Ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός και η ύφεση της οικονομίας που επικρατεί σε διεθνές επίπεδο δημιούργησαν την ανάγκη να εκσυγχρονιστούν οι δομές και πρακτικές που υπήρχαν και να ενδυναμώσουμε την ανταγωνιστικότητά μας για να μπορέσουμε να μετατρέψουμε το ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Κύπρο σε χειροπιαστή πραγματικότητα. Οι βελτιώσεις του προγράμματος σίγουρα αποτελούν μια θετική εξέλιξη, αφού έρχονται να ενδυναμώσουν και τις δικές μας συντονισμένες προσπάθειες με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, για να επιλυθούν προβλήματα που αποτελούσαν αντικίνητρα σε υποψήφιους επενδυτές.

Θεωρείτε πως ο προσανατολισμός στον τομέα των ακινήτων μπορεί να επιδράσει θετικά στον κατασκευαστικό τομέα και στον κλάδο των ακινήτων ή μπορεί να επιφέρει στρεβλώσεις στις τιμές των ακινήτων;

Τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων χρόνων δείχνουν ότι ο προσανατολισμός αυτός θα έχει θετικό αντίκτυπο στον κατασκευαστικό τομέα και όχι μόνο. Να αναφέρω χαρακτηριστικά ότι ο κατασκευαστικός κλάδος εργοδοτεί σήμερα πάνω από 40.000 εργαζόμενους, επιβεβαιώνοντας την τεράστια συμβολή του στην ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας, τόσο σε συνεισφορά στο ΑΕΠ όσο και σε θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία έκθεσης που δημοσιεύτηκε από την EBRD, «οι επενδύσεις, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα, ήταν ένας από τους κύριους μοχλούς ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας το 2019». Επιπλέον, βάσει των επίσημων στοιχείων από τη Στατιστική Υπηρεσία, το πρώτο τρίμηνο του 2019 ο τομέας των κατασκευών είχε προστιθέμενη αξία €303 εκατ. στο ΑΕΠ και €324 εκατ. το δεύτερο τρίμηνο. Τα πιο πάνω καθιστούν τις κατασκευές ως έναν από τους κλάδους που οδηγούν την οικονομία της χώρας σε ανάπτυξη. Διαχρονικά, ο τομέας των κατασκευών αποτελούσε τη βασική κινητήρια δύναμη για την οικονομία της χώρας και έναν από τους βασικούς πυλώνες της οικονομικής ανάπτυξης της Κύπρου.

Πιστεύετε ότι το νέο σχέδιο θα αποτελέσει υποκατάστατο του παλαιού προγράμματος πολιτογραφήσεων, αναπληρώνοντας τα χαμένα έσοδα από τον τερματισμό του;

Ο τερματισμός του ΚΕΠ αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ για το 2021 και μέσα στην επόμενη τριετία η Κύπρος θα απολέσει σωρευτικά 1,3% του ΑΕΠ της. Σε μικρότερο βαθμό αναμένεται να επηρεαστεί αρνητικά και ο τομέας των επαγγελματικών υπηρεσιών. Δικηγόροι, λογιστές και άλλοι επαγγελματίες, μεγάλος όγκος των εργασιών των οποίων αφορούσε το πρόγραμμα, αναμένεται να επηρεαστούν, και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της εισροής χρημάτων από τον τομέα των υπηρεσιών, που αποτελεί τη ραχοκοκκαλιά της κυπριακής οικονομίας, αφού η συνεισφορά του στο ΑΕΠ υπερβαίνει το 80%. Αξίζει να αναφερθεί ότι, βάσει των υπολογισμών της ΕΥ, η συνολική συνεισφορά του προγράμματος ανήλθε σε €7,6-9,7 δισ. και σε 9,4-10,2 χιλιάδες θέσεις εργασίας. Εκτιμάται ότι θα επηρεαστεί ένα σημαντικό ποσοστό των θέσεων εργασίας που ασχολούνται άμεσα ή έμμεσα με τον κατασκευαστικό τομέα, χωρίς ωστόσο να είναι ξεκάθαρη ακόμη η έκταση. Οι πιο πάνω αριθμοί επιβεβαιώνουν ότι τα χαμένα έσοδα δεν μπορούν να αναπληρωθούν από το βελτιωμένο σχέδιο της μόνιμης διαμονής. Ως Σύνδεσμος Μεγάλων Αναπτύξεων, ευελπιστούμε και στην ψήφιση του επενδυτικού νόμου (σ.σ. απλοποίηση και επιτάχυνση αδειοδοτήσεων), ως ενός ακόμη ισχυρού αναπτυξιακού εργαλείου, το οποίο θα αποτελέσει τομή στην αντιμετώπιση του αναχρονιστικού συστήματος αδειοδότησης των μεγάλων έργων, αλλά και των κωλυμάτων που προκύπτουν από τα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Επιβάλλεται να απαλλαγούμε από τις γραφειοκρατικές δυσλειτουργίες και τους αχρείαστους όρους, υιοθετώντας ένα μοντέρνο, ευέλικτο, αλλά συνάμα και αξιόπιστο ρυθμιστικό πλαίσιο, που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της οικονομίας μας και των επενδυτών.

Δεν αναμένουμε ότι το σχέδιο αυτό θα μπορέσει να υποκαταστήσει το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων.

Η Κύπρος συγκεντρώνει αρκετά συγκριτικά πλεονεκτήματα στους τομείς του τουρισμού, της φιλοξενίας, της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και του ιατρικού τουρισμού και δυνατότητες στον τομέα της παροχής υψηλής ποιότητας εξειδικευμένων ιατρικών υπηρεσιών προς χρήστες γειτονικών χωρών, και ευελπιστούμε ότι θα συνεχίσει να αποτελεί έναν υποσχόμενο επενδυτικό προορισμό. Η γεωγραφική της θέση, η ιδιότητα του κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα επενδυτικά ταμεία, οι διαχειριστές κεφαλαίων, η παροχή υψηλής ποιότητας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, η εγκατάσταση διεθνών εταιρειών τεχνολογίας, πληροφορικής και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, το φορολογικό καθεστώς, το οποίο αποτελεί ένα από τα ευνοϊκότερα στην Ε.Ε., το εύρυθμο νομοθετικό πλαίσιο, η ποιότητα του εργατικού δυναμικού της και η οικοδόμηση σύγχρονων υποδομών, σε συνδυασμό με το Brexit, αποτελούν μια σειρά από πλεονεκτήματα που προσελκύουν το ενδιαφέρον της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας και μας καθιστούν δυνητικά έναν ιδιαίτερα ελκυστικό επενδυτικό προορισμό. Χωρίς να παραγνωρίζουμε τη σημασία τρίτων χωρών, όπως οι χώρες της Ασίας, της Μέσης Ανατολής, της Αμερικής κλπ., θεωρούμε ότι σε αυτή τη φάση θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην προσέλκυση επενδυτών από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από τη Βρετανία, και προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να δοθούν από το κράτος τα αναγκαία επενδυτικά κίνητρα. Το σχέδιο μόνιμης διαμονής δεν είναι αρκετό για να προσελκύσει παραγωγικές επενδύσεις.

Η «κακή φήμη» της Κύπρου, μετά τις δημοσιεύσεις του Al Jazeera για το ΚΕΠ, επηρεάζει τη νέα προσπάθεια με αυτό το σχέδιο;

Δεν έχουμε διαπιστώσει, από τη μέχρι σήμερα λειτουργία του προγράμματος μόνιμης διαμονής, ιδιαίτερα προβλήματα αναφορικά με την αξιοπιστία του, αλλά το πρόγραμμα αυτό δεν συγκρίνεται σε ελκυστικότητα με το τερματισθέν πρόγραμμα πολιτογραφήσεων και ως εκ τούτου δεν αναμένουμε τη διατήρηση του ξένου ενδιαφέροντος στο ίδιο ή έστω σε παρόμοιο επίπεδο.

Τα μέτρα που λαμβάνονται από πλευράς του κράτους για τη διερεύνηση και τιμωρία των συντελεστών που έχουν παραβιάσει τις πρόνοιες του προγράμματος πολιτογραφήσεων πιστεύουμε ότι σταδιακά θα άρουν την κακή φήμη που έχει δημιουργηθεί σε βάρος της Κύπρου ως επενδυτικού προορισμού. Βεβαίως, περαιτέρω, απαιτείται το κράτος να δώσει τέτοια κίνητρα ώστε να αντικαταστήσει το όφελος που προέκυπτε στους επενδυτές από την εξασφάλιση της κυπριακής υπηκοότητας.