Η επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού από τον Τραμπ εκτόξευσε τις τιμές σχεδόν 10% τη Δευτέρα – Το μεγαλύτερο άλμα από το 2020 - Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες επενδύουν σε νέους αγωγούς για να παρακάμψουν τα Στενά

Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου φαίνεται να προσαρμόζονται σε μια νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή: τα Στενά του Ορμούζ δύσκολα θα επιστρέψουν στις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από την πολεμική κλιμάκωση. Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων, σε συνδυασμό με την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι επαναφέρει τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών πλοίων που διέρχονται από τα Στενά, προκάλεσαν άνοδο σχεδόν 10% στις τιμές του Brent και του αμερικανικού αργού. Η κίνηση αυτή εξανέμισε τις απώλειες ενός ολόκληρου μήνα, οι οποίες είχαν καταγραφεί, καθώς οι εχθροπραξίες στον Περσικό Κόλπο είχαν περιοριστεί και η ναυσιπλοΐα φαινόταν να επανέρχεται σταδιακά.

Τα συμβόλαια του Brent ενισχύθηκαν κατά 9,6%, κλείνοντας στα 83,30 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια ποσοστιαία άνοδο από τον Μάιο του 2020, όταν οι τιμές ανέκαμπταν μετά το σοκ των lockdown λόγω της πανδημίας. Το αμερικανικό αργό (WTI) κατέγραψε άνοδο 9,4%, κλείνοντας στα 78,14 δολάρια το βαρέλι, που αποτελεί την τέταρτη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο για το 2026.

«Οι πιθανότητες η περιοχή και τα Στενά του Ορμούζ να επιστρέψουν στην προηγούμενη κανονικότητα είναι ουσιαστικά μηδενικές», δήλωσε στη Wall Street Journal η Ρέιτσελ Ζιέμπα, ανώτερη συνεργάτιδα του Center for a New American Security στην Ουάσιγκτον. Όπως τόνισε, οι εξελίξεις ενισχύουν την ανάγκη για ταχύτερες επενδύσεις σε εναλλακτικές οδούς μεταφοράς πετρελαίου.

Σχέδια για παράκαμψη των Στενών

Η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιμετωπίζουν πλέον τα Στενά του Ορμούζ ως μια μόνιμη στρατηγική αδυναμία. Για τον λόγο αυτό σχεδιάζουν την κατασκευή νέων ή την επέκταση υφιστάμενων αγωγών προς άλλα λιμάνια, ακόμη και μέσω τρίτων χωρών, ώστε να συνεχίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου χωρίς να εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs, τα νέα έργα θα μπορούσαν να επιτρέψουν έως τα τέλη του 2027 την παράκαμψη των Στενών για περισσότερο από το 45% των προπολεμικών εξαγωγών πετρελαίου του Κόλπου. Εάν τα έργα επισπευσθούν, το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να φθάσει ακόμη και το 75% έως τα τέλη του 2028.

Ωστόσο, η δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού δικτύου εξαγωγών απαιτεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ακόμη και οι νέοι αγωγοί ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο επιθέσεων.

«Είναι ευκολότερο να κατασκευάσεις νέους αγωγούς παρά να τους προστατεύσεις πλήρως από πιθανές επιθέσεις», σημείωσε η Ζιέμπα.

Το trade «NACHO»

Η επανέναρξη των συγκρούσεων αναβίωσε και μια στρατηγική που στη Wall Street είναι γνωστή ως NACHO trade, από τα αρχικά της φράσης “Not a Chance Hormuz Opens” («Καμία πιθανότητα να ανοίξει το Ορμούζ»).

Η συγκεκριμένη επενδυτική στρατηγική βασίζεται στην εκτίμηση ότι η θαλάσσια οδός, από την οποία πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, θα παραμείνει ουσιαστικά κλειστή, με ελάχιστες μόνο μεταφορές μέσω ανεπίσημων διαδρομών. Η κατάσταση αυτή εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί έως ότου το οικονομικό κόστος –με υψηλές τιμές πετρελαίου και αυξανόμενο πληθωρισμό– καταστεί πολιτικά και οικονομικά μη διαχειρίσιμο.

«Η αγορά βιάστηκε να θεωρήσει ότι η μερική επαναλειτουργία των Στενών σήμαινε και το τέλος της κρίσης», σχολίασε στη WSJ ο Χένρι Χόφμαν, συνδιαχειριστής του Catalyst Energy Infrastructure Fund.

Μειωμένα αποθέματα, μεγαλύτερος κίνδυνος

Ο Χόφμαν και άλλοι διαχειριστές κεφαλαίων επισημαίνουν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα έχουν μειωθεί σημαντικά, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα των ΗΠΑ βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1983, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ διοχέτευσε σημαντικές ποσότητες αργού στην αγορά, επιδιώκοντας να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων.

Παρά την αυξανόμενη πεποίθηση ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν, αρκετοί κερδοσκόποι αποχωρούν από την αγορά, έχοντας υποστεί σημαντικές ζημιές από τις συνεχείς εναλλαγές πολεμικής έντασης και αποκλιμάκωσης τους τελευταίους πέντε μήνες.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από την αγορά παραγώγων δείχνουν ότι τα hedge funds και άλλοι επενδυτές έχουν μειώσει τις θέσεις τους, γεγονός που περιορίζει τη ρευστότητα και δυσκολεύει τις συναλλαγές στις αναμενόμενες τιμές.

«Η αβεβαιότητα γύρω από το αν η τελευταία κλιμάκωση θα αποδειχθεί προσωρινή ή θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια φαίνεται ότι κρατά μεγάλο μέρος της αγοράς στο περιθώριο», ανέφεραν αναλυτές της ολλανδικής τράπεζας ING.

Οι πετρελαιοπαραγωγοί αλλάζουν στρατηγική

Ακόμη και πριν από τη νέα κλιμάκωση, οι χώρες του Κόλπου είχαν αρχίσει να προσαρμόζουν τη στρατηγική τους.

Η Σαουδική Αραβία αυξάνει τις μεταφορές πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα μέσω αγωγών, ενώ επεκτείνει τις εξαγωγικές της δυνατότητες στα δυτικά παράλια. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επενδύουν σε νέους αγωγούς και λιμενικές εγκαταστάσεις εκτός των Στενών, ενώ το Ιράκ επιχειρεί να επαναφέρει χερσαίες εξαγωγικές διαδρομές μέσω Τουρκίας, Συρίας και Ιορδανίας.

Την ίδια ώρα, καθώς η αβεβαιότητα για τις ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή παραμένει, παραγωγοί στις ΗΠΑ, αλλά και μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και κρατικοί όμιλοι στο Καζακστάν, τη Βραζιλία και τη Βενεζουέλα αυξάνουν την παραγωγή τους.

Πολλοί αγοραστές στην Ασία στρέφονται πλέον σε φορτία από τη Λατινική Αμερική, τη Δυτική Αφρική και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχύοντας τα στρατηγικά τους αποθέματα και μειώνοντας την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ. Οι αμερικανικές εξαγωγές αργού και πετρελαϊκών προϊόντων κατέγραψαν ιστορικά υψηλά την άνοιξη.

Η στάση της Κίνας

Η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, ακολουθεί διαφορετική στρατηγική, περιορίζοντας σημαντικά τις εισαγωγές της. Σύμφωνα με αναλυτές, το Πεκίνο δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να αυξήσει τις αγορές του στα σημερινά υψηλά επίπεδα τιμών.

Παράλληλα, μεγάλες ποσότητες ιρανικού πετρελαίου που βρίσκονται ήδη στη θάλασσα, εκτός της γραμμής του αμερικανικού αποκλεισμού, αναμένεται να μετριάσουν τις επιπτώσεις στην οικονομία του Ιράν σε σχέση με την άνοιξη.

Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης ναυτιλιακών ροών Kpler, περισσότερα από 34 εκατ. βαρέλια ιρανικού αργού είχαν ήδη περάσει από τα Στενά του Ορμούζ μετά την άρση του προηγούμενου αμερικανικού αποκλεισμού στις 18 Ιουνίου, ενώ οι εξαγωγές του Ιουνίου κινήθηκαν κοντά στα προπολεμικά επίπεδα, σύμφωνα με την οργάνωση United Against Nuclear Iran.

Η ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της ομάδας παρακολούθησης συγκρούσεων Acled, Κλιόναντ Ράλεϊ, εκτιμά ότι οι τελευταίες στρατιωτικές επιχειρήσεις εντάσσονται σε έναν ευρύτερο κύκλο κλιμάκωσης και αντιποίνων.

«Εκτός κι αν υπάρξει κάποιο καθοριστικό στρατιωτικό πλήγμα –κάτι που οι ΗΠΑ μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει– δυσκολεύομαι να δω μια διαπραγματευμένη λύση», δήλωσε. «Ακόμη κι αν οι επιθέσεις υποχωρήσουν προσωρινά, η βασική διαφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνει, καθιστώντας πολύ πιθανές νέες εξάρσεις της έντασης στο μέλλον».

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και στην Κύπρο για απάτη-μαμούθ με ΦΠΑ €46,9 εκατ.