Η Wall Street Journal επιστρέφει στον Θουκυδίδη για να εξηγήσει γιατί ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα ανακαλύπτουν σήμερα τα όρια της ισχύος τους σε έναν κόσμο όπου οι αδύναμοι δεν είναι πλέον τόσο αδύναμοι

Ο κόσμος μοιάζει να επιστρέφει σε μία εποχή, όπου οι μεγάλες δυνάμεις διεκδικούν σφαίρες επιρροής και επιχειρούν να επιβάλουν τη θέλησή τους στους μικρότερους παίκτες. Ωστόσο, σύμφωνα με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ανάλυση της Wall Street Journal, οι εξελίξεις των τελευταίων ετών αποδεικνύουν ότι οι υπερδυνάμεις δεν είναι τόσο παντοδύναμες όσο πιστεύουν.
Ο αρθρογράφος ξεκινά από μια φράση του Θουκυδίδη που έχει χρησιμοποιηθεί αμέτρητες φορές στις διεθνείς σχέσεις: «Οι ισχυροί κάνουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους». Πρόκειται για τα λόγια που απηύθυναν οι Αθηναίοι στους κατοίκους της Μήλου το 416 π.Χ., όταν απαίτησαν την υποταγή τους.

Για δεκαετίες, η συγκεκριμένη φράση θεωρούνταν σχεδόν αξίωμα της ρεαλιστικής σχολής στις διεθνείς σχέσεις. Σήμερα όμως, υποστηρίζει η εφημερίδα, η πραγματικότητα δείχνει κάτι διαφορετικό. Ποιο είναι το κλειδί που αλλάζει τα πάντα; Η τεχνολογία.

Οι ισχυροί δεν πετυχαίνουν πάντα τους στόχους τους
Η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία υπολογίζοντας ότι θα επιβάλει γρήγορα τη θέλησή της. Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά, όχι μόνο δεν έχει επιτύχει τον αρχικό της στόχο, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν αντίπαλο που εξακολουθεί να αντιστέκεται και να πλήττει στόχους βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος.

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στη Μέση Ανατολή. Παρά τα σοβαρά πλήγματα που έχουν δεχθεί οι στρατιωτικές υποδομές και η ηγεσία του Ιράν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιχειρήσεις, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο του καθεστώτος της, να επηρεάζει τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και να διαθέτει τη δυνατότητα πυραυλικών επιθέσεων εναντίον των αντιπάλων της.

Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι σαφές: οι στρατιωτικά ισχυρότεροι δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένο ότι θα επιβάλουν πολιτικά αποτελέσματα μόνο μέσω της στρατιωτικής υπεροχής.

Η επανάσταση που αλλάζει τους κανόνες
Τα drones, οι φθηνότεροι πύραυλοι ακριβείας και οι νέες μορφές πολέμου έχουν μειώσει σημαντικά το χάσμα μεταξύ μεγάλων και μικρότερων κρατών. Η Ουκρανία αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας χώρας που αξιοποίησε την τεχνολογία για να αντισταθμίσει τη διαφορά ισχύος απέναντι σε έναν πολύ ισχυρότερο αντίπαλο.

Όπως επισημαίνουν στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι που φιλοξενούνται στην ανάλυση, η κατάκτηση μιας χώρας έχει γίνει πολύ πιο δύσκολη υπόθεση απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ακόμη και μια υπερδύναμη δυσκολεύεται να επιβάλει αλλαγή καθεστώτος ή να κάμψει την αντίσταση ενός λαού που παραμένει αποφασισμένος να πολεμήσει.

Το βλέμμα της Κίνας
Η Wall Street Journal σημειώνει ότι η Κίνα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τα διδάγματα από την Ουκρανία και το Ιράν, καθώς αξιολογεί τα σενάρια γύρω από την Ταϊβάν.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι ακόμη και οι δύο ισχυρότεροι στρατοί του κόσμου, οι αμερικανικές και οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, δεν έχουν καταφέρει να επιτύχουν εύκολες και καθαρές νίκες. Αυτό αναγκάζει την κινεζική ηγεσία να επανεξετάζει τις παραδοσιακές αντιλήψεις περί στρατιωτικής ισχύος και κατάκτησης.

Η προειδοποίηση του Θουκυδίδη
Η πιο ενδιαφέρουσα ίσως παρατήρηση της ανάλυσης βρίσκεται στο τέλος της. Ο αρθρογράφος υπενθυμίζει ότι η ιστορία της Μήλου δεν τελείωσε με τη νίκη της Αθήνας. Οι Αθηναίοι πράγματι επέβαλαν τη θέλησή τους στους αδύναμους νησιώτες. Όμως η αλαζονεία της υπερδύναμης της εποχής αποδείχθηκε τελικά καταστροφική για την ίδια.

Η Αθήνα μπορεί να νίκησε τη Μήλο, αλλά έχασε τον ευρύτερο αγώνα για την κυριαρχία στον ελληνικό κόσμο. Αυτό είναι και το πραγματικό μήνυμα που επιχειρεί να στείλει η Wall Street Journal προς τις σημερινές υπερδυνάμεις: Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα κρατών που υπερεκτίμησαν τη δύναμή τους και υποτίμησαν την αποφασιστικότητα των αντιπάλων τους.

Και αν υπάρχει ένα δίδαγμα από τον Θουκυδίδη που εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρο 2.400 χρόνια αργότερα, είναι ότι η ισχύς από μόνη της δεν εγγυάται τη νίκη. Αντίθετα, η αλαζονεία της ισχύος μπορεί να αποδειχθεί η αρχή της παρακμής ακόμη και για τις μεγαλύτερες δυνάμεις του κόσμου.

Πηγή: naftemporiki.gr

Διαβάστε επίσης: Tata: Η AI απειλεί τις μισές θέσεις εργασίας στην κορυφαία εταιρεία πληροφορικής της Ινδίας