«Θεωρώ ότι μια γυναίκα δεν χρειάζεται να φορέσει ανδρικό κοστούμι για να κερδίσει το boardroom», υπογραμμίζει η δρ Δήμητρα Βαλιαντή Πλατή, Συνέταιρος στη MAP Legal και Αναπληρωτής Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ancoria Bank Ltd.

Περισσότερες γυναίκες στην κορυφή – αλλά με υψηλό «κόστος»

Την τελευταία δεκαετία, βλέπουμε σαφώς περισσότερες γυναίκες σε ηγετικούς ρόλους στον χώρο της νομικής και των χρηματοοικονομικών, που είναι και οι δικοί μου τομείς. Η γυναικεία παρουσία σε C-suite και συμβούλια αυξάνεται αργά, αλλά σταθερά. Θεωρώ ότι αυτό οφείλεται στο ότι η ίδια η αγορά αναγνωρίζει πλέον πως τα πλουραλιστικά μοντέλα ηγεσίας συνδέονται με καλύτερα αποτελέσματα. Παρόλα αυτά, το «κόστος» που καλείται να πληρώσει μια γυναίκα θεωρώ για να ανελιχθεί επαγγελματικά παραμένει σταθερά υψηλό. Υπάρχει, ακόμη, η ανάγκη να αποδεικνύει διαρκώς τις ικανότητές της, να ισορροπεί επαγγελματική ζωή, μητρότητα και προσωπική ταυτότητα, συχνά μέσα σε δομές που δεν έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα αυτήν την πραγματικότητα. Ως επαγγελματίας, ως μητέρα δύο παιδιών και επικεφαλής σε δύο Οργανισμούς, ζω καθημερινά αυτή τη διασταύρωση ρόλων και παρατηρώ ότι οι γυναίκες διαρκώς χρειάζεται να αποδεικνύουν περισσότερα για να αναγνωριστούν στον ίδιο βαθμό με τους άνδρες συναδέλφους τους.

Το «αόρατο» εμπόδιο και το στερεότυπο της ηγεσίας

Το εμφανές «αόρατο» εμπόδιο είναι η προκατάληψη ότι η «φυσική» διαδρομή προς την κορυφή είναι για τους άνδρες και ότι όταν διακρίνεται μια γυναίκα, αυτό είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Αυτές οι προκαταλήψεις γίνονται ακόμα πιο έντονες όταν η γυναίκα είναι μητέρα ή ανήκει σε μειονότητα ή όταν η εμφάνιση και το στυλ της δεν ταιριάζουν με το παραδοσιακό πρότυπο της «σκληρής» ηγεσίας. Πολύ συχνά, μάλιστα, εμείς οι γυναίκες πέφτουμε στην παγίδα να ντυνόμαστε και να συμπεριφερόμαστε «σαν άνδρες», γιατί αυτό μάθαμε ότι αναγνωρίζεται ως «ηγετικός ρόλος».

Η δική μου εμπειρία σε τράπεζες και θεσμικά όργανα στην Κύπρο και την Ευρώπη είναι ότι η γυναίκα καλείται συχνά να αποδείξει πως η αποφασιστικότητα, η τεχνική επάρκεια και η ενσυναίσθηση μπορούν να συνυπάρξουν. Θεωρώ ότι μια γυναίκα δεν χρειάζεται να φορέσει ανδρικό κοστούμι για να κερδίσει το boardroom, αλλά να φέρει μαζί της τις γνώσεις, τον επαγγελματισμό και την αυθεντικότητά της.

Ισότητα στο boardroom χωρίς ανθρώπινα δικαιώματα;

Η αλήθεια είναι ότι, όσο μιλάμε για «ενδυνάμωση» στον τόπο εργασίας, εκατομμύρια γυναίκες στον κόσμο βιώνουν την οικογενειακή βία, πολέμους, στερήσεις και καθεστώτα που αρνούνται ακόμη και τα στοιχειώδη δικαιώματά τους. Οι ένοπλες συγκρούσεις και οι οικονομικές κρίσεις πλήττουν δυσανάλογα τις γυναίκες, περιορίζοντας την πρόσβασή τους στην εργασία, στην εκπαίδευση και στην οικονομική ανεξαρτησία, ακόμη κι όταν προσωρινά αυξάνεται η συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας λόγω ανάγκης. Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για ουσιαστική ισότητα και όχι μόνο τυπική, πρέπει να βλέπουμε τη γυναίκα όχι μόνο ως στέλεχος, αλλά ως φορέα ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο το φάσμα της ζωής της. Η συζήτηση για τις γυναίκες στο boardroom, πιστεύω, είναι κενή αν δεν συνδέεται με το δικαίωμα κάθε γυναίκας, σε κάθε χώρα, να ζει χωρίς βία, χωρίς φόβο και με ίση πρόσβαση στη δικαιοσύνη, την υγεία και την εργασία.

Από τους κανόνες στην ουσιαστική ισότητα

Χρειαζόμαστε μια στροφή προς την «ουσιαστική ισότητα», όπως αποτυπώνεται πλέον και στο έργο του ΟΗΕ. Δεν χρειαζόμαστε μόνο κανόνες για ισότητα, αλλά και ενεργές πολιτικές για άρση μειονεκτημάτων, αλλαγή κουλτούρας και πραγματική συμμετοχή των γυναικών στη λήψη αποφάσεων. Αυτό σημαίνει στοχευμένες παρεμβάσεις στο μισθολογικό χάσμα, ευέλικτες συνθήκες εργασίας και θεσμική μηδενική ανοχή απέναντι στη βία και την παρενόχληση. Ως γυναίκα που εργάζεται μεταξύ Κύπρου και Ηνωμένου Βασιλείου, βλέπω καθημερινά ότι οι λύσεις πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις πραγματικότητες του κάθε τόπου, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να διέπονται από σαφή ανθρώπινα δικαιώματα ως κοινή γλώσσα. Πρέπει να θέλουμε οι κόρες και οι γιοι μας να μεγαλώνουν σε κοινωνίες όπου η ισότητα είναι στοιχείο πλουραλισμού και δημοκρατικής ωριμότητας.

Σε μία πρόταση

Πάντα λέω και στις πιο νεαρές κοπέλες ότι η πολυδιάστατη φύση της γυναίκας είναι δύναμη, όχι εμπόδιο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η ισότητα δεν αποτελεί ακόμη καθημερινή εμπειρία για όλες