Έστειλε τον Φειδία Ευρώπη και γίνεται η βασική πηγή πληροφοριών για τη νέα γενιά – Η δύναμη του TikTok και οι κίνδυνοι της ανεξέλεγκτης διάδοσης πληροφοριών «χωρίς φίλτρο»

Με τις συζητήσεις να επικεντρώνονται στο «φαινόμενο Φειδίας», καθώς ένας TikToker κατάφερε να γίνει Ευρωβουλευτής, γίνεται σαφές πόσο μεγάλη δύναμη έχει πλέον το δημοφιλές μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Το TikTok δεν είναι πλέον μόνο μια πλατφόρμα ψυχαγωγίας για τη Generation Z, αλλά και η πιο δημοφιλής ‘μηχανή αναζήτησης’, ξεπερνώντας ακόμα και την Google. Αυτή η μετατόπιση αντικατοπτρίζει τη ραγδαία αλλαγή στις ψηφιακές συνήθειες και προτιμήσεις της νέας γενιάς, αποδεικνύοντας τη δυναμική και την επιρροή που ασκεί το TikTok στην καθημερινή ζωή των νέων.

2 στους 5 «ψηφίζουν» TikTok

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: σχεδόν το 40% των νέων προτιμούν το TikTok έναντι της Google για αναζητήσεις, σύμφωνα με δεδομένα της ίδιας της Google. Παγκοσμίως, η εφαρμογή έχει αυξήσει γρήγορα τη δημοτικότητά της τα τελευταία χρόνια, και μια έκθεση της Adobe διαπίστωσε ότι δύο στους πέντε Αμερικανούς τη χρησιμοποιούν ως μηχανή αναζήτησης.

Από την ψυχαγωγία στην ενημέρωση

Ο καθηγητής Ψηφιοποίησης και Social Media Tom De Leyn (UHasselt) προειδοποιεί για τους κινδύνους της χρήσης του TikTok ως πηγή πληροφοριών. «Αρχικά, το TikTok ήταν μια πλατφόρμα για να μοιράζονται βίντεο που ήταν συχνά χιουμοριστικά. Αλλά όλο και περισσότεροι νέοι χρησιμοποιούν το TikTok για να αναζητήσουν πληροφορίες ή ειδήσεις», δήλωσε ο De Leyn στο De Morgen. «Το TikTok έχει προσαρμοστεί σε αυτό, παρέχοντας προτάσεις αναζήτησης κάτω από τα βίντεο ή βοηθώντας στη διάδοση δημοφιλών αναζητήσεων».

Ωστόσο, αυτές οι προτάσεις αναζήτησης συχνά οδηγούν σε συνδέσεις – όπως ανυπόστατες φήμες για διάσημους ανθρώπους – που προκύπτουν ξαφνικά, καθώς ο αλγόριθμος τις επιβραβεύει. «Έτσι μπορεί να αναζητήσετε ένα γνωστό άτομο και να καταλήξετε κυρίως σε βίντεο εντυπωσιασμού, που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».

Το πλεονέκτημα της Google

Ενώ οι προτάσεις αναζήτησης στη Google είναι επίσης γνωστό ότι κάνουν περίεργες συνδέσεις, η μηχανή αναζήτησης σχεδιάστηκε ως πηγή πληροφοριών, ή μάλλον, ως αγωγός προς πηγές πληροφοριών. «Η Google προσπαθεί να κατευθύνει τους χρήστες όσο το δυνατόν γρηγορότερα σε ιστότοπους όπου μπορούν να επαληθεύσουν τις προτεινόμενες πληροφορίες. Επιπλέον, με την πάροδο του χρόνου, η Google έχει προσθέσει φίλτρα και μηχανισμούς ασφαλείας, είπε. «Για παράδειγμα, αν αναζητήσετε ένα γνωστό άτομο, συνήθως καταλήγετε στη σχετική σελίδα της Wikipedia».

Το TikTok, από την άλλη είναι μια εντελώς διαφορετική ιστορία, καθώς δεν στοχεύει να κατευθύνει τους χρήστες του σε άλλες πηγές πληροφοριών. Ο στόχος της εφαρμογής είναι να περνάει ο χρήστης όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο στην πλατφόρμα.

«Το TikTok επίσης δεν έχει στόχο να σας ενημερώσει, κυρίως θέλει να δημιουργήσει όσο το δυνατόν περισσότερη αλληλεπίδραση», είπε ο De Leyn. «Έτσι προτείνει βίντεο που προκαλούν πολλές αντιδράσεις και που οι χρήστες είναι λιγότερο πιθανό να επαληθεύσουν. Το TikTok έχει επίσης πολύ λιγότερη εμπειρία με τον μετριασμό περιεχομένου και τη φιλτράρισμα των όρων αναζήτησης, οπότε έχει πολύ δρόμο να διανύσει σε αυτόν τον τομέα».

Γιατί οι νέοι πάνε στο Tiktok για αναζητήσεις

Σύμφωνα με τον De Leyn, υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους τόσοι πολλοί νέοι προτιμούν το TikTok από την Google ως μηχανή αναζήτησης. «Τους επιτρέπει να βρουν γρήγορα περιεχόμενο που είναι διαχειρίσιμο και που τους ταιριάζει. Οι νέοι επίσης προτιμούν να ενημερώνονται οπτικά: τότε μπορούν να βάλουν ένα πρόσωπο στην πληροφορία, αντί να πλοηγούνται σε κάποιον ιστότοπο».

Ωστόσο, υπάρχει σίγουρα λόγος ανησυχίας για το είδος του περιεχομένου που τους προσφέρεται. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι στο TikTok, για παράδειγμα, οι χρήστες μπορεί να δουν βίντεο για διατροφικές διαταραχές ή τοξικές δίαιτες μόλις μισή ώρα μετά τη δημιουργία ενός λογαριασμού.

«Φυσικά, δεν είναι κάθε νέος ευαίσθητος σε τέτοιες προτάσεις, και πολλοί νέοι βρίσκουν κυρίως ψυχαγωγία στο TikTok», είπε. «Αλλά οι νέοι που ήδη έχουν ορισμένες ευαισθησίες μπορούν να παρασυρθούν γρήγορα σε έναν επικίνδυνο λαβύρινθο επιβλαβούς περιεχομένου».

Η πλατφόρμα στηρίζεται σε αυτήν την τάση. Τον Σεπτέμβριο, το TikTok άρχισε να δοκιμάζει λειτουργίες τρίτων, όπως την ενσωμάτωση της Google Search, καθώς και την ενσωμάτωση καταχωρήσεων της Wikipedia στα αποτελέσματα αναζήτησης για να επεκτείνει τις προσφορές του πέρα από τα σύντομα βίντεο.

Βελτιώνει την κατάσταση η νομοθεσία, αλλά το πρόβλημα παραμένει

Ο De Leyn χαρακτήρισε τη νομοθεσία που εφαρμόστηκε πρόσφατα στην Ευρώπη, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να απενεργοποιούν τις προσωπικές προτάσεις και να αναφέρουν παράνομο περιεχόμενο πιο εύκολα, ως «μεγάλη βελτίωση», αλλά πρόσθεσε ότι το πρόβλημα είναι ότι «η νομοθεσία πάντα αργεί».

«Πάντα βλέπουμε αυτό το μοτίβο με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: πρώτα προκύπτουν προβλήματα και μόνο όταν έχει ήδη γίνει η ζημιά, αναζητούμε λύσεις», είπε. «Θα ήταν καλύτερο αν τα social media υποχρεούνταν να σκεφτούν για τις επιβλαβείς συνέπειες πριν εισάγουν μια νέα λειτουργία».

Διαβάστε επίσης: 1 στους 5 Κύπριους βγάζει τη γλώσσα στο πολιτικό σύστημα