«Μια οικονομία με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης αλλά σχεδόν πλήρη εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια θα εισάγει τον πληθωρισμό κάθε εξωτερικής κρίσης, όποια κι αν είναι η στάση της Φρανκφούρτης ή του Υπουργείου Οικονομικών»

Από τη φάση του μεμονωμένου φαινομένου στη φάση της εδραιωμένης τάσης έχει περάσει ο πληθωρισμός στην Κύπρο, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης, ο οποίος εκφράζει ανησυχία τόσο για τη δυναμική που παρουσίασε ο πληθωρισμός εντός του 2026, όσο και για κίνδυνο τους επόμενους μήνες το ενεργειακό κόστος να περάσει στον πυρήνα του πληθωρισμού.

Ταυτόχρονα, κάνει λόγο για «ιδιόμορφη ασυμμετρία» στην Κύπρο, σε σχέση με τις αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

«Λόγω του υψηλότερου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο πληθωρισμού, το πραγματικό επιτόκιο στην κυπριακή οικονομία είναι χαμηλότερο από ό,τι στον πυρήνα της ευρωζώνης» και «άρα η ενιαία νομισματική πολιτική είναι εδώ λιγότερο περιοριστική απ' όσο χρειάζεται».

Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, ο πληθωρισμός τον Αύγουστο του 2026 έτρεξε με ρυθμό 3,5%, σε σύγκριση με τον περσινό Αύγουστο, ακολουθώντας την αύξηση 2,9% που καταγράφηκε τον Ιούλιο και 3,06% τον Ιούνιο. Τις μεγαλύτερες αυξήσεις, συγκριτικά με τον Αύγουστο του 2025, κατέγραψαν οι τιμές πετρελαιοειδών (20,3%) και Ηλεκτρισμού και Νερού (6,0%).

Εξάλλου, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός παρουσίασε τον Αύγουστο μεγάλη ετήσια αύξηση 5,2%, μετά τις αυξήσεις 4,4% τον Ιούλιο και 4,1% τον Ιούνιο, με τις τιμές ενέργειας να αυξάνονται 15%.

Σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, το μεγαλύτερο δίδαγμα είναι δομικό. «Μια οικονομία με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης αλλά σχεδόν πλήρη εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια θα εισάγει τον πληθωρισμό κάθε εξωτερικής κρίσης, όποια κι αν είναι η στάση της Φρανκφούρτης ή του Υπουργείου Οικονομικών», υπογράμμισε.

Σημείωσε ότι η πιο αποτελεσματική αντιπληθωριστική πολιτική για την Κύπρο είναι η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης.

Αυτό σημαίνει, όπως εξήγησε, ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση, ηλεκτρική διασύνδεση και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. «Όσο αυτά μετατίθενται, κάθε κύμα ακρίβειας θα αντιμετωπίζεται με προσωρινά μέτρα που αντιμετωπίζουν το σύμπτωμα και όχι την αιτία», πρόσθεσε.

Σχολιάζοντας την ετήσια αύξηση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή τον Αύγουστο 5,2%, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι αποτελεί τη δεύτερη υψηλότερη στην ευρωζώνη και σημείωσε ότι περισσότερο από το επίπεδο τον απασχολεί η δυναμική που κατέδειξε ο Δείκτης.

Πρόσθεσε ότι ο δείκτης έχει ακολουθήσει σταθερά ανοδική πορεία από τις αρχές του έτους, χωρίς ενδείξεις σταθεροποίησης.

«Μια τέτοια διαδρομή δεν εξηγείται μόνο με φαινόμενα βάσης ή εποχικότητα. Δείχνει ότι οι αυξήσεις των τιμών έχουν αρχίσει να μεταδίδονται στο ευρύτερο σύστημα τιμών», υπογράμμισε.

Σχολιάζοντας την απόκλιση ανάμεσα στον εναρμονισμένο και τον εθνικό δείκτη, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι ο δεύτερος κινείται αισθητά χαμηλότερα και πρόσθεσε πως «η διαφορά είναι κυρίως μεθοδολογική».

Ο εναρμονισμένος δείκτης περιλαμβάνει και την κατανάλωση των μη μονίμων κατοίκων, άρα αποδίδει μεγαλύτερο βάρος στον τουρισμό, στη φιλοξενία και στις μεταφορές, ανέφερε και πρόσθεσε πως «αυτοί είναι οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη ενεργειακή ένταση και την ταχύτερη προσαρμογή τιμών».

Ανέφερε επίσης ότι για τη χάραξη πολιτικής, το συμπέρασμα είναι διττό και εξήγησε πως μέρος της πίεσης αφορά την εξωτερική ζήτηση και όχι το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Ταυτόχρονα, ανέφερε ότι η ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος, που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, διαβρώνεται σε σχέση με ανταγωνιστικούς προορισμούς.

Αναφέροντας ότι η κινητήρια δύναμη είναι αναμφίβολα η ενέργεια, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι στον εθνικό δείκτη, τα πετρελαιοειδή κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση μεταξύ όλων των οικονομικών κατηγοριών, ενώ και στην ευρωζώνη, η ενέργεια ήταν επίσης η συνιστώσα με τον ταχύτερο ρυθμό.

«Η άνοδος δεν οφείλεται σε θεμελιώδη μεγέθη προσφοράς και ζήτησης αλλά σε γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου, συνδεδεμένο με τη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν και την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ», πρόσθεσε.

Κίνδυνος για τους επόμενους μήνες

Εξάλλου, ο κ. Γιασεμίδης είπε στο ΚΥΠΕ ότι για την Κύπρο, ο συντελεστής μετάδοσης από τις διεθνείς τιμές ενέργειας στις εγχώριες τιμές είναι «δομικά υψηλός» και πρόσθεσε ότι η οικονομία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από εισαγόμενα καύσιμα, η ηλεκτροπαραγωγή στηρίζεται ακόμη σε πετρελαιοειδή, και η νησιωτικότητα προσθέτει κόστος μεταφοράς σε σχεδόν κάθε εισαγόμενο αγαθό.

«Η επιδείνωση των όρων εμπορίου λειτουργεί ουσιαστικά ως φόρος στο εθνικό εισόδημα, που καταβάλλεται στο εξωτερικό», σημείωσε.

Αναφερόμενος στον κίνδυνο για τους επόμενους μήνες, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι αυτός αφορά τις δευτερογενείς επιδράσεις, όχι την πρωτογενή διαταραχή.

«Όταν το ενεργειακό κόστος περάσει στον πυρήνα του πληθωρισμού, δηλαδή στις υπηρεσίες, στα επεξεργασμένα τρόφιμα και τελικά στους μισθούς, η αποκλιμάκωση γίνεται πολύ πιο αργή και δαπανηρή», τόνισε.

Στην κυπριακή περίπτωση, συνέχισε, η ύπαρξη μηχανισμού τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών ενισχύει τη μηχανική αυτής της διάχυσης. «Αυτό καθιστά τις πληθωριστικές προσδοκίες την πιο κρίσιμη μεταβλητή της περιόδου», πρόσθεσε.

Αυξήσεις επιτοκίων ΕΚΤ και πληθωρισμός

Αναφερόμενος στην ΕΚΤ και στην δεύτερη αύξηση επιτοκίων μέσα στο έτος, στην οποία έχει προχωρήσει, ανεβάζοντας το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,50%, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι «η νομισματική πολιτική όμως είναι αμβλύ εργαλείο απέναντι σε διαταραχή προσφοράς» και «δεν μπορεί να επηρεάσει την τιμή του πετρελαίου», αλλά «μπορεί μόνο να περιορίσει τη ζήτηση και να περιορίσει τις προσδοκίες».

Αναφέροντας ότι για την Κύπρο εμφανίζεται μια ιδιόμορφη ασυμμετρία, ο κ. Γιασεμίδης είπε ότι λόγω του υψηλότερου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο πληθωρισμού, το πραγματικό επιτόκιο στην κυπριακή οικονομία είναι χαμηλότερο από ό,τι στον πυρήνα της ευρωζώνης.

«Άρα η ενιαία νομισματική πολιτική είναι εδώ λιγότερο περιοριστική απ' όσο χρειάζεται» και «ταυτόχρονα, η υψηλή αναλογία δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου μεταφέρει το κόστος της σύσφιξης γρήγορα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις», υπογράμμισε.

«Η Κύπρος δηλαδή υφίσταται τις παρενέργειες της σύσφιξης χωρίς να απολαμβάνει πλήρως την αντιπληθωριστική της επίδραση», κατέληξε.

Πηγή: ΚΥΠΕ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΚΤΚ: Καθαρή αύξηση δανείων και καταθέσεων τον Αύγουστο