Διάσταση απόψεων ανάμεσα σε Υπουργείο Εσωτερικών και Τριμελή Επιτροπή για την επάρκεια της νομοθεσίας.

Του Χρήστου Μιχάλαρου

Ξεκάθαρα κακοτράχαλος είναι ο δρόμος προς την αποστέρηση των 26 κυπριακών υπηκοοτήτων που αποφάσισε το Υπουργικό Συμβούλιο τον περασμένο Νοέμβριο, μετά τον σάλο που προκλήθηκε λόγω «κακής επιλογής» ατόμων που απέκτησαν το κυπριακό διαβατήριο έναντι μεγάλων επενδύσεων στην Κύπρο.

• Διαβάστε επίσης: Δεν έπρεπε να πολιτογραφηθεί ο ιδιοκτήτης τζετ, λέει ο Γενικός Ελεγκτής

Τα νομικά εμπόδια που προκύπτουν στην διαδικασία και οι καθυστερήσεις που έχουν προκύψει για διάφορους λόγους, δυσκολεύουν το έργο της Τριμελούς Επιτροπής που διόρισε το Υπουργικό για έλεγχο των «ύποπτων» περιπτώσεων που θα εντοπίσει πρώτα το Υπουργείο Εσωτερικών για την περίοδο από το 2008 μέχρι σήμερα.

• Διαβάστε επίσης: Γιατί η διαφθορά είναι βαθιά ριζωμένη στην Κύπρο;

Σημειώνεται ότι η εν λόγω Επιτροπή αποτελείται την Πρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, τον Βοηθό Γενικό Λογιστή και εκπρόσωπο της Νομικής Υπηρεσίας και επί της ουσίας άρχισε τις εργασίες της (μόλις) πριν ένα μήνα.

Το Υπουργείο δεν βλέπει κανένα νομικό εμπόδιο

Μετά από σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας «Ο Φιλελεύθερος» περί νομικών εμποδίων στην διαδικασία, ανώτατες πηγές του Υπουργείου Εσωτερικών μίλησαν στο Economy Today εκφράζοντας την άποψη ότι δεν υπάρχουν προβλήματα στην νομοθεσία, παρά κάποιες καθυστερήσεις διαδικαστικού χαρακτήρα που αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα έχει πρόσβαση στους φακέλους των υποθέσεων για να τους εξετάσει.

• Διαβάστε επίσης: Η Κομισιόν ζητά εξηγήσεις για την ανάκληση 26 διαβατηρίων

«Θεωρούμε ότι αν υπήρχε πρόβλημα, τα μέλη της Επιτροπής θα ενημέρωναν τον αρμόδιο Υπουργό με τον οποίον έχουν ήδη κάνει την πρώτη συνάντηση. Κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει. Θεωρούμε ότι τα δημοσιεύματα δεν στέκουν», ανέφεραν χαρακτηριστικά, διαψεύδοντας τις πληροφορίες.

Αξίζει να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο δημοσίευμα κάνει λόγο για επικείμενη συνάντηση των υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης με τον Γενικό Εισαγγελέα, ώστε να ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις, με πιθανότερο σενάριο την τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας ώστε να καλύπτει και όλες τις περιπτώσεις.

«Πρέπει να αλλάξει η νομοθεσία»

Ωστόσο η Πρόεδρος της Τριμελούς Επιτροπής και Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Δήμητρα Καλογήρου, φαίνεται ότι έχει αισθητά διαφορετική άποψη.

Μιλώντας στην «Πρώτη Εκπομπή» του Ράδιο Πρώτο, η κα Καλογήρου ανέφερε ότι εκείνο που απαιτείται για να προχωρήσουν οι διαδικασίες, είναι να αλλάξει η νομοθεσία καθώς το παρόν νομικό πλαίσιο που βρίσκεται σε ισχύ από το 2002, δεν καλύπτει τις περιπτώσεις για τις οποίες ενδεχομένως να υπάρχει κατηγορητήριο και ένταλμα σύλληψης από την Interpol, αλλά δεν υπάρχει καταδίκη.

Έτσι, τα χέρια της Επιτροπής, ακόμα και αν εντοπιστούν τέτοιες περιπτώσεις, είναι δεμένα.

Σύμφωνα με την ίδια, στα πρακτικά της συνεδρίασης του Υπουργικού στις 6 Νοεμβρίου 2019 που της παραδόθηκαν, υπάρχει μια λίστα με 26 πρόσωπα η οποία πρέπει να ελεγχθεί προσεκτικά για το κατά πόσο μπορεί να γίνει αποστέρηση των υπηκοοτήτων. Ωστόσο, αποστέρηση μπορεί να γίνει μόνο με την κείμενη νομοθεσία.

«Αν διαβάσει κανείς τον συγκεκριμένο νόμο, είναι περιορισμένοι οι όροι για αποστέρηση της ιδιότητας του Κύπριου πολίτη. Πρέπει οπωσδήποτε, αν μέσα σε 10 χρόνια από την πολιτογράφηση το πρόσωπο έχει καταδικαστεί σε φυλάκιση να μπορούμε να του αποστερήσουμε την υπηκοότητα», τόνισε.

Όμως σήμερα δεν υπάρχει καμία πρόνοια του νόμου που να λέει ότι αν η Interpol καταζητεί κάποιον για να τον παραπέμψει σε δίκη στην χώρα του χωρίς να υπάρχει ακόμα καταδίκη εις βάρος του, να μπορούν οι κυπριακές Αρχές να του αποστερήσουν την υπηκοότητα.

«Αν κάποιος κατηγορείται για παράδειγμα για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, αλλά δεν έχει καταδικαστεί, η νομοθεσία μας δεν μπορεί να του στερήσει την υπηκοότητα», διευκρίνισε η ίδια.

Μόλις 8 περιπτώσεις επιδέχονται αποστέρηση

Όπως ανέφερε η κα Καλογήρου, το Υπουργείο Εσωτερικών δεν έχει αποστείλει ακόμα στην Επιτροπή αρκετές πληροφορίες για να μπορέσει να προχωρήσει η διαδικασία. Ωστόσο με τα στοιχεία που έχει στην διάθεσή της και τα εργαλεία που χρησιμοποίησε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για να εξετάσει τις 26 περιπτώσεις, υπάρχουν μόνο 8 περιπτώσεις (επενδυτές και μέλη της οικογένειας) οι οποίες συνδέονται με καταδίκες και μπορεί να γίνει η αποστέρηση της υπηκοότητας.

«Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να εξετάσει τα πορίσματα των νέων ελέγχων που θα γίνονταν από το Υπουργείο Εσωτερικών για την περίοδο από την έναρξη του Σχεδίου μέχρι και το 2018. Πρόκειται για δύο κατηγορίες υποθέσεων: όσες υπηκοότητες δεν έπρεπε εξ αρχής να έχουν παραχωρηθεί και όσες ορθώς παραχωρήθηκαν με βάση τις τότε πρόνοιες του Σχεδίου, αλλά στην πορεία διαπιστώθηκαν παραβάσεις. Τα πορίσματα που θα βγουν, θα πρέπει να σταλούν από το Υπουργείο στην Επιτροπή, ώστε αυτή να ελέγξει ότι ο έλεγχος ήταν ορθός», είπε.

Τόνισε δε ότι τα άτομα που πρέπει να ελεγχθούν εκ νέου είναι πάρα πολλά, με το Υπουργείο Εσωτερικών να καλείται να δράσει άμεσα και γρήγορα.

Άλλη άποψη με άλλο νόμο

Μιλώντας στην «Πρώτη Εκπομπή» ο νομικός Χρίστος Πουντζιουρής διαφώνησε ότι με την κείμενη νομοθεσία δεν μπορεί να γίνει αποστέρηση υπηκοοτήτων για όσους την απέκτησαν παράνομα, παράτυπα ή είχαν αποκρύψει κατά την υποβολή της αίτησης στοιχεία που θα έπρεπε να τεθούν ενώπιον της αρμόδιας Αρχής.

«Θα σας παραπέμψω σε έναν άλλο νόμο, ο οποίος είναι γενικός. Πρόκειται για τον 158/1999 «Περί των Αρχών του Ειδικού Δικαίου Νόμο» ο οποίος αφορά σε όλες τις διοικητικές πράξεις που λαμβάνουν συλλογικά όργανα, όπως ήταν η χορήγηση υπηκοότητας σε τέτοιου είδους αλλοδαπούς. Αυτός ο νόμος, στο άρθρο 54 προβλέπει ότι η οποιαδήποτε διοικητική πράξη μπορεί να ανακληθεί από οποιοδήποτε διοικητικό όργανο, ανά πάσα στιγμή συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις», ανέφερε φέρνοντας ως παράδειγμα αποφάσεις που ελήφθησαν με δόλο ή απάτη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, αν ο αιτών για υπηκοότητα γνώριζε για την παρανομία της απόφασης, πάλι η διοίκηση μπορεί να την ανακαλέσει, όπως μπορεί να το πράξει και για λόγους δημοσίου συμφέροντος.

«Επομένως αυτός ο νόμος και αυτό το άρθρο μπορεί να βρει εφαρμογή και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα να αφαιρεθεί η υπηκοότητα αυτών των ανθρώπων, χωρίς να εξετάζεται τίποτα άλλο», κατέληξε.