Έτοιμοι για… Moneyval

Ικανοποίηση ΣΕΛΚ, δικηγόρων και κεφαλαιαγοράς για "Shell Companies".

Του Νέστορα Βασιλείου

Η Νέα οδηγία της Κεντρικής ξεκαθάρισε το τοπίο για το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών και όλοι πλέον στρέφουν την προσοχή τους στον επικείμενο ευρω-έλεγχο για το ξέπλυμα.

· Σκανδάλης: Στέλνουμε ένα ηχηρό μήνυμα σε όλα τα κέντρα λήψεως αποφάσεων στο εξωτερικό, ως επίσης και στους ανταγωνιστές μας

· Τριανταφυλλίδης: Η οδηγία είναι αρκετά ξεκάθαρη για το τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται

· Καλογήρου: Κάνουμε βήματα για να καταπολεμήσουμε το ξέπλυμα, που μπορεί να προέρχεται από τέτοιου είδους εταιρείες

Ικανοποίηση εκφράζουν στη «Σημερινή» οι εμπλεκόμενοι φορείς για την τελική μορφή του ορισμού που έχει προσδώσει για τις εταιρείες-κέλυφος (shell companies) η Κεντρική Τράπεζα, στην οδηγία που έχει θέσει σε εφαρμογή από την Παρασκευή, 2 Νοεμβρίου. Οι εμπλεκόμενοι θεωρούν ότι η οδηγία αυτή κινείται προς την ορθή κατεύθυνση και αποτυπώνει πλέον με σαφήνεια τι εστί «εταιρεία-κέλυφος».

Οι λογιστές, δικηγόροι, ως επίσης και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, κινούνται πλέον στους ρυθμούς της επικείμενης καθόδου στο νησί τής επιτροπής Moneyval του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία θα αξιολογήσει τα μέτρα που λαμβάνει η Κύπρος, αλλά και τα αποτελέσματά τους, προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης του ξεπλύματος παράνομου χρήματος.

Υπενθυμίζεται ότι το προσχέδιο της οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας, όπως είχε αποτυπωθεί τον Ιούνιο, είχε προκαλέσει αναστάτωση στον τομέα και αλυσιδωτές αντιδράσεις. Όπως μάλιστα είχε αποκαλύψει η «Σημερινή» στις 5 Αυγούστου, ο Σύνδεσμος Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ), ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος, ο Κυπριακός Οργανισμός Προώθησης Επενδύσεων και ο Κυπριακός Οργανισμός Επενδυτικών Ταμείων είχαν αποστείλει, από κοινού, στην Κεντρική Τράπεζα πρόταση για αναθεώρησης της εγκυκλίου της για τις εταιρείες-κέλυφος, όπως και τελικά έγινε.

ΣΕΛΚ: Πιο καθαρό το νέο πλαίσιο

«Η αναθεωρημένη οδηγία παραμένει σταθερή στους κύριους στόχους της, όπως ήταν και η αρχική ερμηνεία, που είχε κυκλοφορήσει, αλλά μέσω αυτής της νέας ερμηνείας περιγράφεται με πιο αποτελεσματικό, καθαρό και πιο προσεγμένο τρόπο, η προσέγγιση τού να γίνει μια ταυτοποίηση με μια πραγματικά παράνομη κελυφοειδή εταιρεία», τονίζει στη «Σ» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών. Ο ΣΕΛΚ, σύμφωνα με τον Μάριο Σκανδάλη, είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένος, αφού «είμαστε ο Οργανισμός, ο οποίος είχε αναλάβει την πρωτοβουλία μαζί και με τις υπόλοιπες ρυθμιστικές Αρχές και εταίρους του τόπου μας, ώστε το τελικό κείμενο της ερμηνείας να έχει τα χαρακτηριστικά του κειμένου που τώρα έχει δημοσιοποιηθεί από την Κεντρική Τράπεζα».

Αναφέρει, επίσης, ότι όλες οι ρυθμιστικές Αρχές του τόπου, ως επίσης και άλλοι εταίροι της κυπριακής οικονομίας, θα πρέπει να υποστηρίξουν πλήρως αυτήν την προσέγγιση αναφορικά με τις κελυφοειδείς εταιρείες. «Με αυτόν τον τρόπο», προσθέτει, «στέλνουμε ένα ηχηρό μήνυμα σε όλα τα κέντρα λήψεως αποφάσεων στο εξωτερικό, ως επίσης και στους ανταγωνιστές μας, οι οποίοι τον τελευταίο καιρό είχαν στραμμένη την προσοχή τους στην Κύπρο. Αυτό, το οποίο αναμένεται τώρα, είναι να δοθεί ο ανάλογος χρόνος σε όλα τα τραπεζικά ιδρύματα για την αποτελεσματική υιοθέτηση των προνοιών αυτής της ερμηνείας».

Πρακτική προσέγγιση

Ιδιαίτερη μνεία κάνει ο κ. Σκανδάλης στα πέντε κριτήρια, τα οποία εισάγονται (βλ. στήλη κάτω), αφού «τα συγκεκριμένα κριτήρια είναι οι κύριοι πυλώνες ανά το παγκόσμιο. Δηλαδή, αν λάβετε τις ερμηνείες που υπάρχουν, όπως και την ερμηνεία του FinCEN της ΗΠΑ, την ερμηνεία που πρόσφατα έχει υιοθετήσει η Λετονία, ως επίσης και άλλες χώρες του εξωτερικού, όλες αυτές οι ερμηνείες βασίζονται σε αυτά τα πέντε κύρια σημεία. Αυτά τα σημεία τα γνωρίζαμε ήδη και από πριν», συμπληρώνει. Θεωρεί, πάντως, ότι και προηγουμένως οι τράπεζες δεν προχωρούσαν στη σύναψη επιχειρηματικών σχέσεων με πιθανές παράνομες εταιρείες-κέλυφος. Ωστόσο, «το θέμα ήταν πώς ερμηνευόταν η υιοθέτηση και η πρακτική εφαρμογή αυτών των πέντε σημείων. Το χαρακτηριστικό της τελικής αναθεωρημένης ερμηνείας που δόθηκε τώρα, είναι ότι γίνεται μια πρακτική προσέγγιση αυτών των κύριων πυλώνων και αρχών», σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΕΛΚ.

Δικηγόροι: Αυστηρό μεν, αλλά λειτουργικό

Ικανοποίηση από τον νέο ορισμό που δίδει η Κεντρική Τράπεζα στις εταιρείες-κέλυφος εκφράζει και ο δικηγορικός κόσμος. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ιδιωτικών Εταιρειών του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, Στέλιος Τριανταφυλλίδης, σημειώνει στη «Σ» ότι «το πλαίσιο το οποίο θεσπίστηκε είναι αυστηρό, αλλά από την άλλη δεν είναι παράλογο και συγχρόνως θεωρώ ότι είναι λειτουργικό». Ο κ. Τριανταφυλλίδης σημειώνει ακόμη ότι η νέα ερμηνεία είναι σαφώς καλύτερη, αφού «η αρχική οδηγία είχε διάφορα σημεία, τα οποία τουλάχιστον για πολλούς από εμάς δεν ήταν ξεκάθαρα. Τώρα», συνεχίζει, «η οδηγία είναι, νομίζω, αρκετά ξεκάθαρη για το τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται και θεωρώ ότι είναι στη σωστή βάση».

Καλογήρου: Αρκετά μας έχουν χτυπήσει

Θετικά αντίκρισε ευθύς εξ αρχής την κίνηση της Κεντρικής να ξεκαθαρίσει το τοπίο η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Δήμητρα Καλογήρου, τονίζει στη «Σ» ότι «καταπολεμάς ενδεχόμενο ξεπλύματος παράνομου χρήματος από εταιρείες που δεν γνωρίζεις τα οικονομικά τους στοιχεία, για να μπορείς να αξιολογήσεις την πηγή του εισοδήματός τους. Είχαμε και θετικά δημοσιεύματα στο εξωτερικό επί τούτου», επισημαίνει, προσθέτοντας ότι «είναι θετικό βήμα το γεγονός ότι έχει διευκρινιστεί και έγινε και καλύτερο τώρα. Διευκρινίζεται καλύτερα τι είναι εταιρεία κέλυφος».

Επίσης, η κ. Καλογήρου εκτιμά ότι η οδηγία θα προσθέσει στην εικόνα της Κύπρου. «Φαίνεται με αυτόν τον τρόπο ότι κάνουμε βήματα για να καταπολεμήσουμε το ξέπλυμα παράνομου χρήματος, που μπορεί να προέρχεται από τέτοιου είδους εταιρείες. Βεβαίως, είναι η πλήρης εφαρμογή αυτής της εγκυκλίου από τους εποπτευόμενους που θα φέρει θετικό αποτέλεσμα για τις προσπάθειες καταπολέμησης του ξεπλύματος παράνομου χρήματος».

Περαιτέρω, επισημαίνει ότι είναι εξέχουσας σημασίας η συγκεκριμένη οδηγία και τονίζει ότι είναι σημαντική η διευκρίνιση μέσω της οδηγίας της Κεντρικής Τράπεζας, «για να προσέχουν οι εταιρείες που τις εγγράφουν στον Έφορο Εταιρειών» και να γνωρίζουν ποια μέτρα πρέπει να λαμβάνουν για να μπορούν να αξιολογήσουν την πηγή των εισοδημάτων τέτοιων εταιρειών. «Αν δεν μπορούν να την διασφαλίσουν, καλύτερα να μην είναι πελάτες. Διότι αρκετά μας έχουν χτυπήσει και μας χτυπούν», υπογραμμίζει η πρόεδρος της Επιτροπής.

Θωράκιση ενόψει

Τα βλέμματα όλων πλέον στρέφονται στον επερχόμενο έλεγχο, που θα διενεργήσει στην Κύπρο η επιτροπή Moneyval του Συμβουλίου της Ευρώπης για το ξέπλυμα παράνομου χρήματος. Ο πρόεδρος του ΣΕΛΚ τονίζει ότι η οδηγία «έρχεται να κλείσει το όλο εύρωστο και συμπαγές πλαίσιο για την πάταξη του ξεπλύματος παράνομου χρήματος, που σήμερα διαθέτει η Κύπρος». Ο κ. Σκανδάλης σημειώνει ότι θα είναι βαρύνουσας σημασίας για την Κύπρο τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου ελέγχου.

«Αυτό θα είναι πλέον τα διαπιστευτήριά μας από έναν ανεξάρτητο θεσμό, όπως η Moneyval, όσον αφορά την ευρωστία του πλαισίου της Κύπρου για την καταπολέμηση παράνομου χρήματος. Δεν θα μπορεί πλέον κανένας να πει οτιδήποτε εναντίον της Κύπρου. Ούτε σχόλια, ούτε κουτσομπολιά. Συνεπώς, όλοι χρειάζεται να δουλέψουμε πάρα πολύ σκληρά μέσα στην επόμενη περίοδο, μέχρι τον επόμενο Απρίλιο - Μάιο που θα κατέλθει η Moneyval, ώστε η Κύπρος να δώσει τα αποτελέσματα που της αξίζουν να δώσει».

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου εκτιμά ότι «η μεγάλη διαφορά είναι ότι πριν βγει αυτή η οδηγία, η τράπεζα έβλεπε ποιο είναι το ρίσκο και αποφάσιζε τι να κάνει. Τώρα», σημειώνει ο κ. Τριανταφυλλίδης, «έχουν μπει συγκεκριμένες καθοδηγητικές γραμμές πώς πρέπει να συμπεριφέρεσαι σε ορισμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, εάν προέρχεται η εταιρεία από μια χώρα που δεν ετοιμάζει ελεγμένους λογαριασμούς, δεν πρέπει να της ανοίγεις λογαριασμό. Πριν δεν υπήρχε μια τέτοια αυστηρή, απόλυτη, απαγόρευση. Μπαίνει ένα πλαίσιο πιο αυστηρό και συγχρόνως πιο ορθολογιστικό».

Περαιτέρω, σημειώνει ότι η οδηγία θα επηρεάσει την αγορά «αλλά σε μεγάλο βαθμό θετικά, επειδή ακριβώς τώρα μπαίνουν ξεκάθαρα καθορισμένα κριτήρια και εξ ανάγκης θα ξεκαθαρίσει το σκηνικό σε πολλές περιπτώσεις».

Έτοιμη για τον έλεγχο της Moneyval δηλώνει και η πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. «Εμείς θα δώσουμε όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται για να αποδείξουμε ότι δεν είναι μόνο στα χαρτιά ή στον Νόμο, που υπάρχουν οι προδιαγραφές για την καταπολέμηση του ξεπλύματος, αλλά και στην πράξη». Η κ. Καλογήρου επισημαίνει, επίσης, ότι «πρέπει να αποδείξουμε και την αποτελεσματικότητά μας».

Υπογραμμίζει ότι «έχει γίνει πρόοδος τα τελευταία χρόνια, έχουμε εντείνει τις προσπάθειες εποπτείας, οι εταιρείες οι ίδιες έχουν βάλει μηχανισμούς ελέγχου των πελατών τους, πλέον έχουν κλείσει αρκετούς λογαριασμούς επειδή δεν μπορούν να βρουν στοιχεία για να αξιολογήσουν την πηγή των εισοδημάτων τους. Θεωρούμε ότι έγινε πρόοδος, η οποία ευελπιστώ ότι θα αντικατοπτριστεί στην αξιολόγηση της Moneyval».

Η (νέα) οδηγία της Κεντρικής

Σε εφαρμογή από τις 2 Νοεμβρίου έθεσε η Κεντρική Τράπεζα την αναθεωρημένη της οδηγία για τις εταιρείες-κέλυφος. Η τελική μορφή του ορισμού στη νέα οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας είναι διαφοροποιημένη από την αρχική και έρχεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για το τι ακριβώς θεωρείται «οικονομική δραστηριότητα».

Η οδηγία κινείται μεν στο ίδιο αυστηρό πλαίσιο με το αρχικό προσχέδιο, αλλά εισάγει τα πιο κάτω κριτήρια που αφήνουν περιθώρια στις τράπεζες, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, να διατηρούν λογαριασμούς:

1. Εταιρείες, που έχουν δημιουργηθεί για να έχουν στην κυριότητά τους μετοχές ή κεφάλαιο σε άλλες εταιρείες που διεξάγουν νόμιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες και στις οποίες μπορεί να εντοπιστεί ο τελικός δικαιούχος.

2. Εταιρείες, που δημιουργήθηκαν για να διατηρούν περιουσιακά στοιχεία όπως ακίνητα, πλοία, αεροσκάφη, επενδυτικό χαρτοφυλάκιο, χρέος και χρηματοπιστωτικά εργαλεία.

3. Εταιρείες, που δημιουργήθηκαν για να συμβάλουν σε επιχειρηματικές συγχωνεύσεις και στη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων.

4. Εταιρείες, που λειτουργούν ως διαχειριστές χρηματοδότησης για Ομίλους εταιρειών ή διαχειρίζονται τις δραστηριότητες ενός Ομίλου.

5. Οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, για την οποία υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η εταιρεία ασχολείται με νομότυπες δραστηριότητες και είναι εμφανής ο τελικός δικαιούχος.