Επέκταση πεζόδρομου και ποδηλατόδρομου, πεζογέφυρες, δεκάδες νέοι κήποι και πάρκα – Ολοκλήρωση μέχρι το 2030

Αναβάθμιση και επέκταση του πεζόδρομου και ποδηλατόδρομου, 13 νέες πεζογέφυρες, αμφιθέατρα, πλατείες, skate park, υπαίθρια γυμναστήρια και δεκάδες νέοι χώροι πρασίνου και αναψυχής περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, στο masterplan για την ανάπλαση του Γραμμικού Πάρκου Πεδιαίου στην πρωτεύουσα.

Φορέας υλοποίησης του έργου είναι η Διαδημοτική Αναπτυξιακών Έργων Λευκωσίας Λτδ (ΔΑΕΛ), η οποία προωθεί τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό ανάπτυξης του αστικού Γραμμικού Πάρκου Πεδιαίου, εντός των διοικητικών ορίων των Δήμων Λευκωσίας, Στροβόλου και Λακατάμιας. Η ΔΑΕΛ κατέθεσε στο Τμήμα Περιβάλλοντος το masterplan και το προτεινόμενο έργο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 23 Οκτωβρίου.

Το συνολικό κόστος του έργου υπολογίστηκε στα €20.913.270 + ΦΠΑ και θα χρηματοδοτηθεί κατά 85% από Πρόγραμμα Πολιτικής Συνοχής ΘΑλΕΙΑ 2021-27 και κατά 15% από τους τρείς συμβαλλόμενους δήμους. Το προτεινόμενο έργο θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις, με την έναρξη των εργασιών να τοποθετείται στο 2^ο εξάμηνο του 2027 και την ολοκλήρωση το 2030.

Ο σχεδιασμός προβλέπει εκτεταμένες παρεμβάσεις κατά μήκος του Πεδιαίου, με στόχο την αναβάθμιση και επέκταση του πάρκου, την ενίσχυση του πρασίνου και της βιοποικιλότητας, καθώς και τη δημιουργία νέων υποδομών άθλησης, αναψυχής και εξυπηρέτησης του κοινού.

Το masterplan

Ο σχεδιασμός του έργου περιλαμβάνει αρχικά την αναβάθμιση του υφιστάμενου πεζόδρομου/ποδηλατόδρομου, όπου προνοείται αρχικά η αφαίρεση του υφιστάμενου οδοστρώματος μόνο του πεζόδρομου για την τοποθέτηση των αναγκαίων υποδομών (αγωγοί άρδευσης και ύδρευσης, ρεύμα).

Ο πεζόδρομος και ποδηλατόδρομος θα διαστρωθούν με νέο κατάλληλο και πιο ανθεκτικό υλικό.

Θα δημιουργηθούν επίσης ξεχωριστές και ευδιάκριτες λωρίδες κυκλοφορίας για πεζούς και ποδηλάτες επαρκούς πλάτους.

Ταυτόχρονα, προβλέπεται επέκταση του γραμμικού πάρκου κατά 5,1km που θα αφορά νέο πεζόδρομο/ποδηλατόδρομο στη βόρεια/δυτική όχθη του ποταμού όπου υπάρχει ο διαθέσιμος χώρος, σύνδεση του έργου με τα πάρκα Αγίου Δημητρίου στο Στρόβολο και Μιχαλάκη Σοφοκλέους στη Λακατάμεια και επέκταση του πάρκου μέχρι την περιοχή της Ανθούπολης.

Όλοι οι χώροι του έργου θα έχουν πρόνοια για απρόσκοπτη πρόσβαση από ΑμεΑ.

Κατά μήκος του γραμμικού πάρκου θα τοποθετηθούν νέα φωτιστικά σώματα, νέος αστικός εξοπλισμός (π.χ. παγκάκια), νέοι κάδοι συλλογής απορριμμάτων/ανακυκλώσιμων υλικών ανά καθορισμένα διαστήματα, σημεία πληροφόρησης (info point) ανά 1km, ενώ θα καθαριστεί η κοίτη του ποταμού από απόβλητα και σκουπίδια.

Οι υφιστάμενες τουαλέτες και οι πεζογέφυρες θα ανακαινιστούν/συντηρηθούν.

Σε συγκεκριμένες περιοχές όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος, προβλέπονται επιπλέον έργα όπως παιδικές χαρές, καθιστικοί και εκδρομικοί χώροι, περίπτερα, αναψυκτήρια, ενεργειακοί παιδότοποι, χώροι άθλησης, θεραπευτικοί κήποι, πάρκα σκύλων, νέες τουαλέτες, skateparks, πλατείες κτλ.

Μεταξύ άλλων, το έργο θα περιλαμβάνει:

• Αναβάθμιση υφιστάμενου πεζόδρομου/ποδηλατόδρομου μήκους ~11 km
• Δημιουργία νέας πορείας πεζόδρομου/ποδηλατόδρομου μήκους ~5,1 km
• Σύνδεση του Γραμμικού Πάρκου με τα πάρκα Αγίου Δημητρίου και Μιχαλάκη Σοφοκλέους και επέκταση μέχρι την περιοχή της Ανθούπολης
• Αναβάθμιση υφιστάμενων διαβάσεων πεζών σε φωτοελεγχόμενες
• 13 νέες πεζογέφυρες
• Νέες φυτεύσεις έκτασης 190.000 m²
• 2 νέοι βοτανικοί κήποι
• 1 νέος μουσικός κήπος
• 7 νέοι αισθητηριακοί, εκπαιδευτικοί και θεραπευτικοί κήποι
• 8 νέοι χώροι επικονιαστών
• 1 τεχνητή λίμνη για ενίσχυση της βιοποικιλότητας
• 7 ξύλινες εξέδρες εκδηλώσεων
• 1 υπαίθριος χώρος εκδηλώσεων
• 2 αμφιθέατρα
• 5 νέες πλατείες
• 3 νέοι εκδρομικοί χώροι
• 12 νέες δημόσιες τουαλέτες και αναβάθμιση 2 υφιστάμενων
• 8 νέα bike hubs
• 8 νέα αναψυκτήρια
• 3 σημεία τοποθέτησης μικρών περιπτέρων
• 2 νέα πάρκα ποδηλάτου και αναβάθμιση 1 υφιστάμενου
• 1 νέο skatepark και αναβάθμιση 1 υφιστάμενου
• 2 νέα πάρκα σκύλων και αναβάθμιση 1 υφιστάμενου
• 5 νέα γήπεδα (basket, volley, beach volley, padel, tennis)
• 4 νέα υπαίθρια γυμναστήρια
• 2 υπαίθριοι χώροι επιτραπέζιων παιχνιδιών
• 3 νέοι ενεργειακοί παιδότοποι
• 11 νέοι παιδότοποι φυσικού χαρακτήρα
• 1 νέο πάρκο υπαίθριων δραστηριοτήτων
• 1 νέος χώρος υπαίθριας έκθεσης τέχνης
• 13 νέοι χώροι στάθμευσης με υδατοπερατό δάπεδο και σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
• 1 χώρος Park & Ride
• Σημεία πρόσβασης έκτακτης ανάγκης
• 1 solar pavement
• 4 kinetic pavements
• Καθιστικοί χώροι κατά μήκος της όδευσης με δημιουργία λωρίδας πρασίνου
• Νέα Info Points ανά 1 km
• Νέο δίκτυο κάδων ανακύκλωσης ανά 400 m
• Νέο δίκτυο φωτισμού LMS ανά 50 m
• Νέος αστικός εξοπλισμός (π.χ. παγκάκια)
• 1 νέο κέντρο διαχείρισης κρίσεων
• Υφιστάμενο περιβαλλοντικό κέντρο
• Αντικατάσταση καταφυγίων αδέσποτων ζώων ~11 km οπτικής ίνας
• Περισσότεροι από 500 έξυπνοι αισθητήρες
• Νέο δίκτυο παροχής ηλεκτρισμού, πόσιμου νερού και νερού άρδευσης
• Συστήματα ενημέρωσης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης
• Αυτόματο σύστημα άρδευσης βάσει της υγρασίας εδάφους και αέρα
• Αυτόματα συστήματα καταγραφής περιβαλλοντικών παραμέτρων
• Αφαίρεση χωροκατακτητικών ειδών χλωρίδας
• Καθαρισμός οχετών όμβριων υδάτων και τοποθέτηση δικτύων συγκράτησης φερτών υλικών

Κατασκευή και λειτουργία έργου

Το έργο θα εκτελεστεί σε δύο φάσεις.

Για την καλύτερη διαχείριση του έργου, τόσο στο στάδιο του σχεδιασμού όσο και στο στάδιο της κατασκευής, η περιοχή μελέτης χωρίστηκε σε 15 υποπεριοχές (Π1-Π15).

Συγκεκριμένα, η Φάση Α περιλαμβάνει τα έργα προτεραιότητας στις υποπεριοχές Π1,Π2,Π3 (δήμος Λευκωσίας), Π6 (δήμος Στροβόλου, μέρος της δράσης) και Π13 (δήμος Λακατάμειας). Τα κατασκευαστικά έργα αναμένεται να ξεκινήσουν το 2ο εξάμηνο του 2027 και να ολοκληρωθούν στις αρχές του 2029.

Η Φάση Β που αφορά τις υπόλοιπες περιοχές θα εκτελεστεί σε μελλοντικό στάδιο με αναμενόμενη έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών περί τα τέλη του 2028 και ολοκλήρωση το 2ο εξάμηνο του 2030.

Ο ποταμός Πεδιαίος

Ο ποταμός Πεδιαίος είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Κύπρου, με μήκος περί των 100km, ο οποίος πηγάζει από την οροσειρά του Τροόδους (περιοχή Μαχαιρά) και εκβάλει στον κόλπο της Αμμοχώστου, καθώς πρώτα διασχίζει την πεδιάδα της Μεσαορίας και διέρχεται εντός της αστικής περιοχής της Λευκωσίας.

Ο Πεδιαίος ποταμός χρησιμοποιείτο από την αρχαιότητα τόσο για ύδρευση όσο και για άρδευση διαφόρων οικισμών στην πεδιάδα της Μεσαορίας.

Κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας, έγινε εκτροπή της κοίτης του ποταμού ώστε να διέρχεται περιμετρικά της παλιάς πόλης της Λευκωσία με σκοπό την προστασία από πλημμύρες.

Σήμερα, κατά μήκος του ποταμού υπάρχει γραμμικό πάρκο που ξεκινά από το κέντρο της Λευκωσία (πλησίον του παλιού Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας) και καταλήγει στην περιοχή της Λακατάμειας, μήκους περί των 11km, το οποίο προσφέρει ευκαιρίες αναψυχής στους κάτοικους της περιοχής σε ένα σημαντικό πνεύμονα πρασίνου.