Offcanvas
Offcanvas
Το ιστορικό IPO των $1,8 τρισεκατομμυρίων της SpaceX αναμένεται να αποφέρει μυθικά κέρδη στους πρώτους επενδυτές, αναδιαμορφώνοντας τη ρευστότητα των ιδιωτικών αγορών και αποτελώντας τον απόλυτο οδηγό για τις επερχόμενες δημόσιες προσφορές των OpenAI και Anthropic
Η δημόσια εγγραφή (IPO) της SpaceX είναι έτοιμη να δημιουργήσει κέρδη δισεκατομμυρίων δολαρίων για τους λίγους και τυχερούς επενδυτές που πίστεψαν νωρίς στην εταιρεία πυραύλων, δορυφόρων και τεχνητής νοημοσύνης του Έλον Μασκ.
Πέρα όμως από αυτό το ιστορικό γεγονός παραγωγής πλούτου, το deal επαναπροσδιορίζει τις προσδοκίες για το εκτεταμένο δίκτυο νεοφυών επιχειρήσεων (startups), επιχειρηματικών κεφαλαίων (venture funds) και εύπορων κερδοσκόπων που κυριαρχούν στις ιδιωτικές αγορές μη εισηγμένων μετοχών τεχνολογίας — καθώς και για κάθε μεγάλο IPO που θα ακολουθήσει. Συγκεκριμένα, η Wall Street θα προσπαθήσει να εκτιμήσει πώς θα γίνουν δεκτές οι επικείμενες πολυαναμενόμενες προσφορές από τις εταιρείες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, OpenAI και Anthropic.
Μεταξύ αυτών των τριών εταιρειών, υπάρχει μια «δεξαμενή» αναμενόμενων IPO με τη δυναμική να εισάγουν τελικά κεφαλαιοποίηση ύψους $3,6 τρισεκατομμυρίων στις δημόσιες αγορές. Το αν υπάρχει αρκετή ζήτηση για να απορροφηθεί αυτός ο κατακλυσμός νέων μετοχών χωρίς να κανιβαλιστούν οι τεχνολογικοί γίγαντες που οδηγούν την αγορά σε υψηλότερα επίπεδα εδώ και χρόνια, αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης στη Wall Street αυτή τη στιγμή.
Η SpaceX, επίσημα γνωστή ως Space Exploration Technologies Corp., στοχεύει να αντλήσει $75 δισεκατομμύρια με αποτίμηση περίπου $1,8 τρισεκατομμυρίων, γεγονός που θα την καθιστούσε το μεγαλύτερο IPO που έχει δει ποτέ η Wall Street. Παράλληλα, θα την τοποθετούσε ανάμεσα στις 10 κορυφαίες δημόσιες εταιρείες στον κόσμο, μεγαλύτερη ακόμα και από την κατασκευάστρια ηλεκτρικών οχημάτων του Μασκ, Tesla Inc. Η προσφορά είναι ήδη υπερκαλυμμένη, με πολλούς θεσμικούς επενδυτές να επιδιώκουν να αγοράσουν μετοχές της εταιρείας αξίας $10 δισεκατομμυρίων ή και περισσότερο.
Το IPO θα επιστρέψει σωρεία κεφαλαίων στις ιδιωτικές αγορές, οι οποίες στερούνταν ρευστότητας για χρόνια. Μόνο 23 τεχνολογικές εταιρείες υποστηριζόμενες από venture capital εισήχθησαν στο χρηματιστήριο το 2025, σημειώνοντας πτώση από τις 77 μόλις τέσσερα χρόνια νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, Τζέι Ρίτερ.
«Μία από τις προκλήσεις στις ιδιωτικές αγορές τα τελευταία τέσσερα ή πέντε χρόνια ήταν οι διανομές κερδών», δήλωσε ο Ματ Γουάιτχαϊλερ, επικεφαλής ανάπτυξης μεταγενέστερου σταδίου (late-stage growth) στη Wellington Management. «Η SpaceX θα είναι το πρώτο μεγάλο γεγονός σημαντικής διανομής σε μια μη ρευστοποιήσιμη ιδιωτική κοινότητα μετά από καιρό. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα δολάρια επιστρέφουν στο ιδιωτικό οικοσύστημα».
Το επόμενο σύνορο
Το γεγονός ότι η επανάσταση της ιδιωτικής αγοράς καθοδηγείται από μια εταιρεία που εστιάζει στην κοσμική εξερεύνηση είναι ειρωνικό, αν αναλογιστεί κανείς πόσο λίγοι επενδυτές πίστευαν σε αυτόν τον τομέα όταν ξεκίνησε πριν από δύο δεκαετίες. Ο Τσαντ Άντερσον ίδρυσε την εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων Space Capital το 2012 και δήλωσε ότι αρχικά δυσκολεύτηκε να βρει αρκετούς εταίρους (limited partners) για να στηρίξουν τη θέση του. Η εταιρεία επένδυσε για πρώτη φορά στη SpaceX το 2017, με αποτίμηση περίπου $25 δισεκατομμυρίων, και στη συνέχεια επένδυσε άλλες 13 φορές. Ο ίδιος αναμένει να επιστρέψει πάνω από $1 δισεκατομμύριο στους επενδυτές του μέσω του IPO.
«Δραστηριοποιούμαστε στο διάστημα εδώ και δεκαετίες, αλλά μόνο πρόσφατα έγινε κατηγορία για επενδύσεις και επιχειρηματικότητα, και όλα αυτά συμβαίνουν στον απόηχο της SpaceX», δήλωσε ο Άντερσον. «Χωρίς τη SpaceX, δεν θα κάναμε αυτή τη συζήτηση».
Και αυτό είναι μόνο μια σταγόνα στον ωκεανό. Η Valor Equity Partners του Αντόνιο Γκράσιας, η οποία επένδυσε στη SpaceX το 2008, κατέχει μερίδιο περίπου 4%, αξίας σχεδόν $70 δισεκατομμυρίων με τιμή $135 ανά μετοχή. Αποτελεί επίσης τη μεγαλύτερη θέση για το Founders Fund, την εταιρεία υπό την ηγεσία του Πίτερ Θιλ, με το μερίδιο του fund να αγγίζει το 3% και να αξίζει περισσότερα από $50 δισεκατομμύρια στα $135 ανά μετοχή, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα. Επιπλέον, η Sequoia Capital θα αποκομίσει δεκάδες δισεκατομμύρια από ένα μερίδιο σχεδόν 1,5%, το οποίο περιλαμβάνει την άμεση επένδυσή της στην εταιρεία μέσων κοινωνικής δικτύωσης X, ανέφερε μια άλλη πηγή.
Με όλα αυτά κατά νου, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί η Wall Street είναι προσηλωμένη στη SpaceX αυτή τη στιγμή. Ο τρόπος με τον οποίο θα διαπραγματεύεται η μετοχή τις πρώτες εβδομάδες θα επηρεάσει ολόκληρη την ιδιωτική αγορά, καθορίζοντας τα κριτήρια αποτίμησης (benchmarks) για την Anthropic και την OpenAI, αναδιατάσσοντας την άτυπη ιεραρχία των venture funds στη Silicon Valley και κρίνοντας πόσα παραδοσιακά κεφάλαια μπορούν να προσελκύσουν άλλες εταιρείες διαστημικής τεχνολογίας.
Η SpaceX έχει αντλήσει περισσότερα από $9 δισεκατομμύρια σε χρηματοδότηση venture capital τα τελευταία 24 χρόνια. Στην πορεία, βοήθησε να εδραιωθεί η βιομηχανία της διαστημικής τεχνολογίας. Το 2015, οι αμερικανικές εταιρείες του κλάδου έλαβαν $260 εκατομμύρια σε επενδύσεις venture. Φέτος, το ποσό αυτό ανέρχεται σε $5,1 δισεκατομμύρια μέχρι τα μέσα Μαΐου, σύμφωνα με στοιχεία της PitchBook.
Οι επενδυτές κινούνται ήδη για να στηρίξουν περισσότερες startups διαστημικής τεχνολογίας προτού οι αποδόσεις του IPO της SpaceX φτάσουν στην αγορά. Για παράδειγμα, η startup δορυφόρων Starcloud κλείνει έναν γύρο χρηματοδότησης ύψους $200 εκατομμυρίων ή περισσότερο, με αποτίμηση $2 δισεκατομμυρίων (προ χρηματοδότησης), διπλασιάζοντας την προηγούμενη αξία της, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το θέμα.
Τα «παιδιά» της SpaceX
Μόλις η μετοχή εισαχθεί στο χρηματιστήριο, οι επενδυτές τεχνολογίας αναμένουν τη δημιουργία περισσότερων εταιρειών από πρώην υπαλλήλους της SpaceX. Πολλοί venture capitalists, συμπεριλαμβανομένου του Τιμ Ντρέιπερ (ιδρυτή της Draper Fisher Jurvetson που στήριξε νωρίς τη SpaceX) και του Άντερσον της Space Capital, δήλωσαν στο Bloomberg ότι στοχεύουν ειδικά σε εταιρείες-τεχνοβλαστούς (spinouts) της SpaceX για νέες επενδύσεις. Ο Άντερσον ανέφερε ότι οι εταίροι της εταιρείας του περιλαμβάνουν σημαντικό αριθμό νυν και πρώην εργαζομένων της SpaceX, ορισμένοι εκ των οποίων έχουν δεσμεύσει μέρος των αναμενόμενων κερδών τους από το IPO.
Φυσικά, οι επενδυτές δεν θα δουν απτά κέρδη από την προσφορά μέχρι να ξεκινήσει η κλιμακωτή περίοδος υποχρεωτικής διακράτησης (lockup period) εβδομάδες μετά το IPO, αρχής γενομένης από τα κέρδη του δεύτερου τριμήνου. Καθώς οι διανομές θα αυξάνονται προς το τέλος του έτους, τα funds που στήριξαν τη SpaceX θα έχουν μετοχές να διανείμουν και χρήματα να επενδύσουν. Τα κεφάλαια που εστιάζουν στη διαστημική τεχνολογία, καθώς και οι εταιρείες που επωφελούνται από την άνοδο της SpaceX —όπως όσες βασίζονται στο πυραυλικό σύστημα Starship— αναμένεται να δουν αυξημένη ζήτηση, δήλωσε ο ανώτερος αναλυτής της PitchBook, Φράνκο Γκράντα.
Μεγάλο μέρος του κεφαλαίου που θα επιστραφεί είναι πιθανό να ανακυκλωθεί πίσω σε εταιρείες venture capital. Οι πρώτοι υποστηρικτές της SpaceX, όπως το Founders Fund, θα μπορούσαν να εισπράξουν τη μερίδα του λέοντος, σύμφωνα με τον Ντάριαν Σιράζι, διευθύνοντα σύμβουλο της Gradient Ventures και μικροεπενδυτή (angel investor) στη SpaceX.
Από την άλλη πλευρά, τα funds που δεν πόνταραν σε εταιρείες όπως η SpaceX, η OpenAI και η Anthropic, ενδέχεται να δυσκολευτούν να αντλήσουν κεφάλαια για τα επόμενα funds τους, σύμφωνα με τον Χαβιέρ Άβαλος, διευθύνοντα σύμβουλο της πλατφόρμας δευτερογενών συναλλαγών Caplight Technologies.
«Οι αποδόσεις των venture capital συγκεντρώνονται σε λίγες μόνο εταιρείες», δήλωσε. «Αν είσαι επενδυτής venture και δεν έχεις στην κατοχή σου μία από αυτές τις εταιρείες, δεν μπορείς να σηκώσεις επόμενο fund επειδή οι αποδόσεις σου δεν θα είναι ανταγωνιστικές. Είναι μια τρελή δυναμική».
Τα εντυπωσιακά IPO των SpaceX, Anthropic και OpenAI θα δημιουργούσαν ρεκόρ δραστηριότητας εξόδου (exit activity) για τις εταιρείες VC στις ΗΠΑ, μετά την ξηρασία που ακολούθησε την κορύφωση του 2021. Η συγκέντρωση κεφαλαίων για τις εταιρείες VC ενδέχεται στη συνέχεια να ανακάμψει, μετά την πτωτική πορεία από το αποκορύφωμα των $413 δισεκατομμυρίων το 2022, αν και τα οφέλη δεν θα είναι άμεσα και θα εξαρτηθούν από την υποδοχή των δημόσιων αγορών.
Η πίεση των επιδόσεων
Ενώ κάθε επενδυτής που τοποθέτησε χρήματα απευθείας σε έναν από τους ιδιωτικούς γύρους χρηματοδότησης της SpaceX αναμένεται να δει σημαντικά κέρδη, το ίδιο δεν μπορεί να διασφαλιστεί για επενδυτές σε περίπλοκα οχήματα ειδικού σκοπού (SPVs). Σκοτεινά και αδιαφανή SPVs που εμπορεύονταν μετοχές της SpaceX πολλαλασιάστηκαν τους τελευταίους μήνες, καθώς οι επενδυτές έσπευδαν να μπουν στο παιχνίδι.
Ωστόσο, η επιτυχία του IPO της SpaceX θα μπορούσε πραγματικά να δικαιώσει τα SPVs, καθώς πολλά από αυτά θα αποδειχθούν νόμιμα και θα ανταμείψουν τους υποστηρικτές τους, δήλωσε ο Ρος Φουμπίνι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας venture capital πρώιμου σταδίου XYZ Venture Capital, η οποία έχει στηρίξει startups όπως η Anduril.
«Αν τετραπλασιάσεις τα χρήματά σου γρήγορα, αυτό μπορεί να φανεί ως μια εύκολη συναλλαγή», δήλωσε σε συνέντευξή του. «Αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένα φαινόμενο όπου οι άνθρωποι θα επιδιώξουν να κάνουν το ίδιο με την επόμενη εταιρεία που θα ακολουθήσει αυτό το μονοπάτι».
Φυσικά, η ιστορία συμβουλεύει τους επενδυτές να είναι προσεκτικοί και να μην προτρέχουν πριν υλοποιηθούν αυτά τα κέρδη. Η Meta Platforms Inc., σημείωσε απροσδόκητη πτώση μετά το IPO των $16 δισεκατομμυρίων τον Μάιο του 2012, «παγώνοντας» την αγορά νέων εκδόσεων. Χρειάστηκε πάνω από ένας χρόνος μέχρι να εισαχθεί στο χρηματιστήριο άλλη μεγάλη νεοφυής εταιρεία τεχνολογίας.
Η SpaceX στοχεύει σε πολλαπλασιαστές που ξεπερνούν οτιδήποτε άλλο σε αυτή την κλίμακα, πολύ πέρα από τον δείκτη τιμής προς πωλήσεις (price-to-sales) της υψηλά αποτιμημένης Palantir Technologies Inc. Σε αυτά τα επίπεδα, δεν υπάρχει πρακτικά κανένα περιθώριο λάθους, δήλωσε ο Γκράντα της PitchBook.
Η αποτίμηση που θα επιτύχει η SpaceX, και το αν θα τη διατηρήσει, θα μπορούσε επίσης να διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιοι επενδυτές θα τιμολογήσουν την Anthropic και την OpenAI. Και οι δύο εταιρείες έχουν καταθέσει εμπιστευτικά αίτηση για να εισαχθούν στο χρηματιστήριο και, σύμφωνα με πληροφορίες, θα μπορούσαν να επιδιώξουν IPO αργότερα φέτος ή στις αρχές του 2027.
Συνεπώς, τυχόν προβλήματα στη διαπραγμάτευση της SpaceX θα μπορούσαν να καταστήσουν τους ιδιώτες επενδυτές απρόθυμους να συμφωνήσουν σε αστρονομικές αποτιμήσεις. Για ορισμένους επαγγελματίες επενδυτές, το κλίμα για τη βιωσιμότητα των ίδιων των ιδιωτικών αγορών εξαρτάται από τη δημόσια πορεία της SpaceX.
«Η αγορά χρειάζεται το παράδειγμα μιας εταιρείας που μπορεί να παραμείνει ιδιωτική για πάνω από 20 χρόνια, να αντλήσει δισεκατομμύρια ιδιωτικά και να διατηρήσει τη δυναμική της μόλις βγει στο χρηματιστήριο», δήλωσε ο Άβαλος της Caplight. «Ποιο είναι το νόημα να αγοράζεις μια νέα τεχνολογική έκδοση αν δεν μπορεί να αποδώσει καλά;»
Πηγή: newmoney.gr
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
